Nguyễn Viết Sáng
Một tác phẩm triết học chuyên sâu về siêu hình vừa được xuất bản bởi Nhà xuất bản Tổng Hợp TP. HCM và Trustbooks, hứa hẹn mang đến cho độc giả một cách tiếp cận mới mẻ đối với câu hỏi muôn thuở: “Ta là ai?”
Trong phần giới thiệu, dịch giả Trần Đình Thắng đặt tác phẩm vào bối cảnh lớn của triết học phương Tây, nơi tồn tại hai truyền thống lớn:
Triết học phân tích (Anh – Mỹ – Áo), chú trọng ngôn ngữ, logic và tính minh bạch. Triết học hiện tượng học – lục địa (Đức – Pháp – Ý), quan tâm đến trải nghiệm sống và chiều sâu tồn tại. Những nỗ lực kết nối hai truyền thống này từng được thực hiện bởi các triết gia như Richard Rorty, Hubert Dreyfus, hay Thomas Nagel, nhưng vẫn gặp nhiều khó khăn do khác biệt về phương pháp và mục tiêu. Ngoài ra một điểm nhấn quan trọng là sự thay đổi tư duy của Ludwig Wittgenstein: Thời kỳ đầu, ông cho rằng phải im lặng trước những gì không thể nói… Về sau này, ông nhận ra ranh giới giữa “nói được” và “không nói được” không hề rõ ràng…
Chính tại “vùng biên” này, “TA LÀ” của Nguyễn Hữu Liêm xuất hiện như một nỗ lực táo bạo: đi sâu vào những điều tưởng như không thể diễn đạt bằng ngôn ngữ, nhưng vẫn cố gắng soi chiếu chúng dưới ánh sáng phân tích triết học.
Cuốn sách có thể được xem như một “bản phác thảo” về hành trình của Chân Tâm – từ nguyên sơ đến cá thể hóa.
Ta có thể hiểu nội dung trọng tâm của tác phẩm như sau:
Con người mang trong mình một bản thể sâu xa gọi là “TA LÀ”. Khi bước vào đời sống, “TA LÀ” phân tách thành cái tôi cá nhân – “Ta Là”. Cá nhân ấy phải trải qua hành trình va chạm với thân xác, cảm xúc, tri thức và hoàn cảnh. Qua những khủng hoảng hiện sinh, con người mới trực nhận lại bản sắc tồn tại của mình. Từ đó tác phẩm đặt ra một hành trình triết học mang tính hiện sinh sâu sắc:
từ Chân Nguyên → đánh mất → trải nghiệm → nhận ra → trở về.
Vì sao nên đọc cuốn sách này?
Nếu bạn quan tâm đến siêu hình học và bản chất tồn tại, đây là một công trình hiếm hoi của tác giả Việt Nam đi sâu vào lĩnh vực này. Ngoài ra nếu bạn muốn hiểu mối liên hệ giữa triết học phương Tây và trải nghiệm nội tâm, cuốn sách mở ra một hướng tiếp cận độc đáo.
Và nếu bạn từng tự hỏi “Tôi là ai?”, “Ý nghĩa của tồn tại là gì?”, thì đây có thể là một hành trình đáng suy ngẫm.
Đôi nét về tác giả: Nguyễn Hữu Liêm nguyên là trưởng bộ môn triết học tại San Jose City College, California, đồng thời là chủ nhiệm sáng lập và Tổng biên tập của Tạp chí TRIẾT (tapchitriet.com). Các tác phẩm đã được xuất bản và phát hành ở Việt Nam gồm có: Thời tính; Hữu thể; Ý chí; Phác thảo triết học cho lịch sử thế giới; Lịch sử đã đến hồi chung cuộc ?; Cám dỗ Việt Nam. Hiện nay ông đang hành nghề luật ở San Jose, California và thường xuyên về nước diễn thuyết về các đề tài triết học.