Louise Glück

Nguyễn Man Nhiên chuyển ngữ

Từng có một cây táo trong sân –

có lẽ

bốn mươi năm trước – phía sau,

chỉ có đồng cỏ. Hoa nghệ trôi dạt

trên bãi cỏ ẩm ướt.

Tôi đứng bên cửa sổ:

cuối tháng Tư. Hoa mùa xuân

trong sân nhà hàng xóm.

Đã bao nhiêu lần, thực vậy,

cây nở hoa vào ngày sinh nhật của tôi,

đúng ngày,

không trước, không sau? Thay thế

cái bất biến

bằng sự thay đổi, tiến hóa.

Thay thế hình ảnh

bằng trái đất không ngừng nghỉ.

Tôi biết gì về nơi này,

cây cảnh đã thay cây táo

trong nhiều thập kỷ, giọng nói

vọng lên từ sân quần vợt –

Cánh đồng. Mùi cỏ cao, mới cắt.

Như người ta mong đợi ở một nhà thơ trữ tình.

Chúng ta nhìn thế giới một lần, trong thời thơ ấu.

Phần còn lại là ký ức.

Nostos

There was an apple tree in the yard –
this would have been
forty years ago – behind,
only meadows. Drifts
of crocus in the damp grass.
I stood at that window:
late April. Spring
flowers in the neighbor’s yard.
How many times, really, did the tree
flower on my birthday,
the exact day, not
before, not after? Substitution
of the immutable
for the shifting, the evolving.
Substitution of the image
for relentless earth. What
do I know of this place,
the role of the tree for decades
taken by a bonsai, voices
rising from the tennis courts –
Fields. Smell of the tall grass, new cut.
As one expects of a lyric poet.
We look at the world once, in childhood.
The rest is memory.

***

Trích trong tập Meadowlands (1996), của nhà thơ người Mỹ Louise Glück (1943-2023) – giải Nobel Văn chương năm 2020.

Nhan đề Nostos bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp có nghĩa là “trở về nhà”. Nostos là một chủ đề được sử dụng trong văn học Hy Lạp cổ đại, thường là anh hùng ca hoặc sử thi, kể lại hành trình trở về quê hương bằng đường biển, chẳng hạn chuyến trở về Ithaca của Odysseus và các anh hùng khác trong chiến tranh thành Troy.

Bài thơ Nostos của Louise Glück là cuộc khám phá thi ca về sự trở về nhà, nỗi nhớ và mong muốn được thuộc về của con người. Bài thơ là lời nhắc nhở về sức mạnh của ký ức và cách mà những trải nghiệm định hình nên con người chúng ta.