FB Kiệt Anh Hùng
.
Ngủ sâu sau một đêm, thức dậy nhìn những thông tin từ facebook tôi không thể không ngậm ngùi. Kinh nghiệm đọc sử của mình, tôi biết lịch sử đã chính thức sang trang từ thời điểm này. Dấu hiệu hiển nhiên nó đã có trước đó, tản mác đâu đó và thật ra hơi khuất tầm nhìn của người quan sát sử như một sự kiện. Ở đây chúng ta không cần quan tâm đến những dấu hiệu tản mác kia, vì thật ra lịch sử nào cũng chảy trên một dòng chính là dựa trên những sự kiện có sức ảnh hưởng đến ký ức mọi người dân. Việc diễn đạt sự kiện chính đó, là một phạm trù khác, để rảnh rồi bàn. Tôi chỉ xin chỉ ra vài dấu hiệu từ những sự kiện chính, để nhấn mạnh rằng, lịch sử đã sang trang.
.
Có hai dấu hiệu theo tôi là quan trọng trong những sự kiện chính gần đây, hiển nhiên không chỉ riêng tôi nhìn thấy dấu hiệu đó, rất nhiều người quan sát đã nhìn và phân tích nó. Khác chăng, tôi nhìn dấu hiệu từ sự kiện kia ở một góc nhìn khác: Sự lựa chọn thái độ của người dân.
.
Hai dấu hiệu đó là: Một, xuất hiện quốc kỳ Quốc gia Việt Nam và cũng là quốc kỳ của Việt Nam Cộng Hoà sau đó, cờ vàng ba sọc, thấp thoáng một cách tản mác nơi người dân biểu tình ở Hà Tĩnh; và hai, ngày 15.04 hôm qua, người dân xã Mỹ Đức – Hà Nội đã bắt nhốt 20 cảnh sát cơ động vốn được điều đến để giải toả đất đai của bà con, có nguồn thông tin những cảnh sát cơ động có còn bị tẩm xăng.
.
Ở đây tôi không bàn về tính đúng sai của hành vi trên phương diện luật pháp hay đạo đức thế tục, tôi cũng không tán đồng hay phủ nhận hành vi của người dân là nên hay không nên, tôi chỉ nhấn mạnh là tôi nhìn dấu hiệu trên ở khía cạnh sự lựa chọn thái độ của người dân.
.
Năm ngoái, từ vụ cá chết Formosa, lần đầu tiên trong lich sử biểu tình người ta không còn nhìn thấy… cờ đỏ sao vàng nữa. Đến đầu năm nay, dưới sự dẫn dắt của nhiều linh mục miền Trung, người dân biểu tình đòi lại quyền lợi trên mảnh đất tổ tiên của mình với lá cờ công giáo; gần đây nhất, xuất hiện cờ vàng ba sọc đỏ. Sự thay đổi như vậy cần nhìn ở tác động vô thức của người dân, tất cả những người dân đã và đang biểu tình kia, đầu tiên họ từ chối lá cờ được chọn là quốc kỳ của Việt Nam Dân chủ Cộng hoà vốn gắn liền với đảng Cộng sản. Sau, phải mất một thời gian để họ tìm thấy một biểu tượng để đứng cùng, là cờ công giáo. Và gần đây nhất, họ tìm đến một lá cờ đại diện cho một thể chế quốc gia đã chết. Tất cả đều cho thấy một thái độ chung nhất: Phủ nhận tinh thần quốc gia mà đảng Cộng sản đã lựa chọn, hay nói thẳng hơn, phủ nhận quyền cai trị của đảng Cộng sản, mọi thứ mà đảng Cộng sản đã chọn làm biểu tượng quốc gia thì nay, bị người dân từ chối. Tóm lại, dấu hiệu thứ nhất cho thấy thái độ phủ nhận quyền cai trị của đảng Cộng sản.
.
Dấu hiệu thứ hai, theo tôi là không tốt, đó là hành vi sử dụng bạo lực với công cụ cai trị của chính quyền. Nên nhớ, từ xưa đến giờ, người Việt dưới chế độ Cộng sản thường phản kháng bằng tiếng nói, bằng phẫn nộ, bằng tiếng khóc và cả bằng cái chết; họ chưa bao giờ dùng đến vũ lực, nếu có, là thứ vũ lực què quặt của người đàn bà cố tự vệ cho mình mà thôi. Thật ra người dân cũng không thể nào dùng vũ lực để chống lại công cụ cai trị của chính quyền, bởi đám công cụ đó được đào tạo chuyên môn và cả vũ khí; chúng luôn ở vị thế áp đảo người dân. Điều này chính là lý do ở những quốc gia toàn trị, người dân sở hữu vũ khí là một trọng tội; cho đến giờ nước Mỹ vẫn không dám chạm vào điều khoản sở hữu súng của người dân trong hiến pháp, dù lâu lâu vẫn có vụ xả súng chết người vô tội, lý do là vì hiến pháp Mỹ nhận thấy tính chất yếu thế của người dân với công cụ cai trị; khi cần, người dân có thể dùng chính vũ khí mình sở hữu để lật đổ một kẻ độc tài. Khi người dân lúc này, bắt đầu dùng vũ lực với đám công cụ nhà nước, thì đó cũng là lúc mà người dân không còn một chọn lựa nào khác: Hoặc phải dùng vũ lực để bảo vệ tài sản mình hoặc, mất trắng và tương lai đám cháu con thì mù mịt vô định. Dấu hiệu này cho thấy, thái độ người dân với chính quyền không còn ở mức độ phản kháng, mà là hành động, họ bắt đầu chủ động với vũ lực.
.
Cả hai dấu hiệu trên đều khắc hoạ một tâm tính người dân trong xã hội lúc này: Họ không công nhận quyền cai trị của đảng Cộng sản và, họ đã chấp nhận dùng vũ lực với cả chế độ cai trị.
.
Kinh nghiệm đọc sử của tôi, khi tâm tính người dân xuất hiện điều đó thì chắc chắn lịch sử phải sang trang, cứ so sánh cuộc cách mạng Pháp thì chúng ta dễ thấy sự tương đồng hơn. Khi tâm tính này đang lan dần ra ở toàn bộ phận người dân, nó cần thời gian, và đó cũng là thời gian để đảng Cộng sản bắt đầu lựa chọn vai trò lịch sử của mình kết thúc trong bảo toàn hay kết thúc trong ô nhục, họ sẽ lựa chọn thay đổi như ý nguyện người dân hay tiếp tục xếp ý nguyện đó như một thái độ thù địch và phải trừng trị. Tôi e rằng họ không lựa chọn cái thứ nhất, vì đã nhiều lần trong lịch sử họ có lựa chọn tốt hơn cho đất nước nhưng họ từ chối nó. Và thật ra thời điểm này, thay đổi đã là quá muộn, khi tình cảm người dân đổi chiều, thái độ người dân với vũ lực càng lúc càng mạnh; thì nơi đó tôi lại nhìn thấy một tương lai u ám, những cuộc chiến giữa chính quyền và người dân sẽ kéo dài âm ỉ nhiều năm, những con người sẽ chết hoặc bị tù tội, những gia đình tản mác khắp nơi, những đứa trẻ sẽ mất đi gia đình, một nước Việt đổ nát khắp nơi trước khi lịch sử bước sang chương mới. Cái chương mới kia sẽ kế thừa cái di sản mâu thuẫn dân tộc từ năm 1975 đã đành, mà nó kèm theo cả di sản của chế độ Cộng sản đã chết gồm tài sản và gia đình của những kẻ cai trị, đó là chưa bàn đến công cụ. Nhìn cái chương mới đó, thú thật, tôi không lạc quan cho tương lai Việt Nam cho lắm.
.
Hy vọng thời khắc đó, một vĩ nhân về chính trị xuất hiện để cải sửa quốc gia theo kịp với quỹ đạo tiến bộ của nhân loại hoặc, vĩ nhân đó trở nên vĩ cuồng thì sớm muộn gì người ta cũng ướp xác và dựng tượng hắn. Nước Việt lại bắt đầu chu kỳ điên loạn mới.
.
Tôi mong là tôi sai. Nhưng lúc này, tôi không có gì để lạc quan, bởi cuộc cách mạng từ người dân lên chứ không phải từ trên xuống, bao giờ cũng tàn khốc.
-
Người phụ trách Văn Việt:
Trịnh Y Thư
Emails:
Văn:
Thơ:
Nghiên cứu – Phê bình:
Vấn đề hôm nay:
-
DANH NGÔN
“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt
trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ
nhưng không phải của thế giới này.”“Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du
bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui
ne soit pas de ce monde.”(Albert Camus, Caligula).
.
“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong
mình đôi chút điên rồ.”“Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous
quelques petites folies.”(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)
.
“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự
thật.”“L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” Friedrich
(Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)
.“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước
đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng
đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn
như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”“Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al
bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a
tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione
degli imbecilli.”(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6
năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và
Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa
11.06.2015)-
Bài viết mới
- Thơ có nhà thơ hay nhà thơ có thơ? 5 Tháng Hai, 2026
- “À la recherche du temps perdu”: tiểu thuyết của thời gian đã sống 5 Tháng Hai, 2026
- Những mới lạ trong “Dấu về gió xóa” của Hồ Anh Thái 5 Tháng Hai, 2026
- Thơ Nguyễn Quốc Chánh 5 Tháng Hai, 2026
- Bảy tám năm 4 Tháng Hai, 2026
- Tôi đọc thơ (1): Ý Nhi và Paul Éluard 4 Tháng Hai, 2026
- “Tư tưởng Phật giáo – Một giới thiệu toàn diện về truyền thống Ấn Độ” – cuốn sách lý tưởng để khám phá triết học Phật giáo 4 Tháng Hai, 2026
- Quyền lực của kẻ không quyền lực (kỳ 2) 4 Tháng Hai, 2026
- Thơ Nguyễn Thị Thanh Bình 4 Tháng Hai, 2026
- Trong tàn phai khao khát một niềm đau 3 Tháng Hai, 2026
- Phan Tấn Hải, “Bên trời ngồi viết… 3 Tháng Hai, 2026
- Chuyện làng văn: Nhà thơ trẻ bỏ viết… 3 Tháng Hai, 2026
- Người phiêu bạt “xé mặt nạ” 3 Tháng Hai, 2026
- Lý Tiểu Long là người kỳ thị, Đại Hán? 2 Tháng Hai, 2026
- Ghi chép của Nguyễn Phương Mai sau gần 4 tháng sống tại Ukraine, Nga và một số nước trong vùng đệm của hai bên chiến tuyến (kỳ 10) 2 Tháng Hai, 2026
- Chiếc “lá tương tư” bay về trời 2 Tháng Hai, 2026
- Đà Nẵng – Ngay lúc này đang khai mạc một triển lãm vô cùng đặc biệt! 2 Tháng Hai, 2026
- Quyền lực của kẻ không quyền lực (kỳ 1) 2 Tháng Hai, 2026
- Ngựa & Hoa – Lê Bá Đảng: Một cuộc trở về của năng lượng sống 2 Tháng Hai, 2026
- Mường Mán & Cần Thơ – Những ngày xưa thân ái 1 Tháng Hai, 2026
- Nghịch lý của nghệ thuật đương đại Việt Nam: Khi sự hiện diện tại triển lãm quốc tế không đồng nghĩa với được ghi chép lịch sử nghệ thuật 1 Tháng Hai, 2026
- Thơ Đặng Tiến (Thái Nguyên) 1 Tháng Hai, 2026
- Hiện hữu và tự do: Từ hữu thể học hiện sinh đến đạo đức học hiện sinh trong triết học Jean-Paul Sartre 31 Tháng Một, 2026
- Thơ Joyce Mansour 31 Tháng Một, 2026
- Tưởng nhớ Mường Mán: Qua Mấy Ngõ Hoa 31 Tháng Một, 2026
- Thơ Trịnh Y Thư 31 Tháng Một, 2026
- “Lục Địa Rồng” tạo thêm một mảnh ghép quan trọng trong vũ trụ fantasy/ sci-fi của tiểu thuyết gia trẻ tuổi Cao Việt Quỳnh 31 Tháng Một, 2026
- Cuốn sách nghệ thuật nặng 2,5 kg 30 Tháng Một, 2026
- Thơ thời AI – giải thưởng và sự trống rỗng 30 Tháng Một, 2026
- Oscar Wilde bàn về phê bình nghệ thuật 30 Tháng Một, 2026
- Nhà văn Mường Mán từ trần 29 Tháng Một, 2026
- Thơ văn rởm và trò hài nhảm trong thời loạn giá trị 29 Tháng Một, 2026
- Mại dâm và điếm bút 29 Tháng Một, 2026
- Nhà văn hóa kỳ vĩ Trương Vĩnh Ký 29 Tháng Một, 2026
- Cơn cớ GIA ĐÌNH của PHAN THÚY HÀ – cuốn sách đứng đầu top ten 5 năm 2020-2025 do Tuổi Trẻ Cuối Tuần bình chọn 28 Tháng Một, 2026
- Yến Năng – và triển lãm một mình… 28 Tháng Một, 2026
- Maiakovski: Tài năng rực cháy và bi kịch của kẻ “đi trước thời đại” 28 Tháng Một, 2026
- Thơ Huỳnh Liễu Ngạn 28 Tháng Một, 2026
- “Sentimental Value” – bộ phim nhận được nhiều đề cử Oscar 28 Tháng Một, 2026
- “Visibility is a trap” (Tản mạn sau khi đọc đôi cuốn sách) 27 Tháng Một, 2026
- Tư cách người cầm bút 27 Tháng Một, 2026
- Karl Jaspers: 50 năm sau. “Triết học vĩnh cửu” (philosophia perennis) trong tầm nhìn thời đại 27 Tháng Một, 2026
- Ly Hoàng Ly (1975 – Hà Nội, Việt Nam): Nghệ sĩ đa ngành và nhà thơ Việt Nam 27 Tháng Một, 2026
- Hậu Goulag và Alexandre Soljénitsyne 26 Tháng Một, 2026
- Mỹ học trong viễn tượng thông diễn học phổ quát (Gadamer và thuyết giải cấu trúc của Derrida) 26 Tháng Một, 2026
- Ghi chép của Nguyễn Phương Mai sau gần 4 tháng sống tại Ukraine, Nga và một số nước trong vùng đệm của hai bên chiến tuyến (kỳ 9) 25 Tháng Một, 2026
- Hiện Hữu, như một sự bừng nhuỵ đơm hoa (*) 25 Tháng Một, 2026
- Sở hữu Hư Vô 25 Tháng Một, 2026
- Tháng Một 25 Tháng Một, 2026
- Thơ Bùi Hoằng Vị 25 Tháng Một, 2026
- Trông người lại ngẫm đến ta, trái banh đâu phải chỉ là trái banh 24 Tháng Một, 2026
- Thú tính trỗi dậy khi luật rừng thống trị xã hội 24 Tháng Một, 2026
- Sartre trong tôi: Một hoài niệm triết học và sự dấn thân 23 Tháng Một, 2026
- Thú nhận dục vọng và đạo đức nội tâm trong Kitô giáo: Đọc Michel Foucault 23 Tháng Một, 2026
- Nhớ cô họa sĩ bán tranh dạo nổi tiếng 23 Tháng Một, 2026
- Thơ Lê An Thế 23 Tháng Một, 2026
- Sách mới: Tuyển tập của Phan Tấn Hải ĐUỔI BẮT MỘT MÙI HƯƠNG 23 Tháng Một, 2026
- Bay trên bốn mươi lăm ngọn gió bấc 22 Tháng Một, 2026
- Những sai lầm cốt lõi của giám tuyển đương đại 22 Tháng Một, 2026
- Văn chương bả 22 Tháng Một, 2026
- Thơ Nguyễn Hàn Chung 21 Tháng Một, 2026
- Cuộc chiến mà chúng ta không thể thua 21 Tháng Một, 2026
- Paul Gauguin – Chân dung tự họa 21 Tháng Một, 2026
- Hẹn ngày mai gặp lại Hoàng Sa! 20 Tháng Một, 2026
- Không có thịnh vượng nếu dân còn chật vật 20 Tháng Một, 2026
- “Phiên chợ Ba Tư” một ký ức âm nhạc đến muộn 20 Tháng Một, 2026
- Ký sự – Về thăm quê hương (3) 20 Tháng Một, 2026
- Giới thiệu sách “Trên cả hận thù” của Tiêu Dao Bảo Cự do ChatKP dịch sang tiếng Anh 20 Tháng Một, 2026
- Không thể để mất sông Hậu trong im lặng 19 Tháng Một, 2026
- Hoàng Sa: Luôn nhớ để giữ vững lịch sử, pháp lý và đạo lý 19 Tháng Một, 2026
- Thông cáo báo chí của tui: “Nỗi buồn chiến tranh” đã kết thúc, bây giờ là chiến dịch “dọn dẹp nhà cửa”! 19 Tháng Một, 2026
- Hiện tượng Nguyễn Ngọc Thuần 19 Tháng Một, 2026
- Vết nhơ đời người và bi kịch của việc làm người trong “The Human Stain” 18 Tháng Một, 2026
- Cây nêu tâm ảnh 18 Tháng Một, 2026
- Ghi chép của Nguyễn Phương Mai sau gần 4 tháng sống tại Ukraine, Nga và một số nước trong vùng đệm của hai bên chiến tuyến (kỳ 8) 18 Tháng Một, 2026
- Thơ Tô Thùy Yên 18 Tháng Một, 2026
- George Orwell và “1984” 17 Tháng Một, 2026
- Trò chuyện với nhà văn Bùi Mai Hạnh về “Người xé mặt nạ”: Viết bằng máu thịt để cứu lấy mình 17 Tháng Một, 2026
- Hãy đừng là Mọt Sách! 17 Tháng Một, 2026
- Tóm tắt bài phỏng vấn của đài SBS Radio (Úc) về nguồn gốc Việt (Nam) của ngọ – ngũ – ngựa (ngày 14/1/2026) 17 Tháng Một, 2026
- Mấy lời gởi tới nhà văn Bảo Ninh 16 Tháng Một, 2026
- Bàn về sự “sa đọa” tình dục trong “Nỗi buồn chiến tranh”! 16 Tháng Một, 2026
- Nghiên cứu liên ngành văn học và y học: Thành tựu bước đầu của khoa Ngữ Văn, trường Đại học Sư phạm Huế 16 Tháng Một, 2026
- Từ giải thưởng đến bảo tàng: Sự đứt gãy của giám tuyển học thuật trong mỹ thuật Việt Nam 16 Tháng Một, 2026
- Thơ Nguyễn Đức Tùng 16 Tháng Một, 2026
- Khi trí khôn dân gian định hình văn hóa quản trị 15 Tháng Một, 2026
- Annie Ernaux: Văn chương như kí ức xã hội và sự can đảm của bản ngã 15 Tháng Một, 2026
- Hậu chiến 15 Tháng Một, 2026
- “Và khi tro bụi” – Đi tìm bản thể trong ký ức vỡ 14 Tháng Một, 2026
- Đọc Kafka để nghĩ về tồn tại 14 Tháng Một, 2026
- Đời sống tăng đoàn ở Nalanda (Ấn Độ) vào thế kỉ 7: Tục dùng thìa (muỗng) và đũa – pháp sư Nghĩa Tịnh 14 Tháng Một, 2026
- Thơ Trần Mộng Tú 14 Tháng Một, 2026
- Điều khiển học hành vi và tinh thần 13 Tháng Một, 2026
- Gửi một người “chống lật sử” 13 Tháng Một, 2026
- Tấn bi kịch mang tên Trần Đức Thảo 13 Tháng Một, 2026
- Một khối neo (Ghi chép từ tháp Bình Lâm) 13 Tháng Một, 2026
- William Shakespeare và bộ phim “Hamnet” (Cái chết của Hamnet và sự ra đời của “Hamlet”) 13 Tháng Một, 2026
- Bác NGUYÊN NGỌC ra mặt tiểu luận DỌC ĐƯỜNG 3 ở tuổi 94! 13 Tháng Một, 2026
- Từ chuyện “Nam quốc sơn hà” khuyết danh… 12 Tháng Một, 2026
- Ghi chép của Nguyễn Phương Mai sau gần 4 tháng sống tại Ukraine, Nga và một số nước trong vùng đệm của hai bên chiến tuyến (kỳ 7) 12 Tháng Một, 2026
Danh sách liên kết