FB Kiệt Anh Hùng
.
Ngủ sâu sau một đêm, thức dậy nhìn những thông tin từ facebook tôi không thể không ngậm ngùi. Kinh nghiệm đọc sử của mình, tôi biết lịch sử đã chính thức sang trang từ thời điểm này. Dấu hiệu hiển nhiên nó đã có trước đó, tản mác đâu đó và thật ra hơi khuất tầm nhìn của người quan sát sử như một sự kiện. Ở đây chúng ta không cần quan tâm đến những dấu hiệu tản mác kia, vì thật ra lịch sử nào cũng chảy trên một dòng chính là dựa trên những sự kiện có sức ảnh hưởng đến ký ức mọi người dân. Việc diễn đạt sự kiện chính đó, là một phạm trù khác, để rảnh rồi bàn. Tôi chỉ xin chỉ ra vài dấu hiệu từ những sự kiện chính, để nhấn mạnh rằng, lịch sử đã sang trang.
.
Có hai dấu hiệu theo tôi là quan trọng trong những sự kiện chính gần đây, hiển nhiên không chỉ riêng tôi nhìn thấy dấu hiệu đó, rất nhiều người quan sát đã nhìn và phân tích nó. Khác chăng, tôi nhìn dấu hiệu từ sự kiện kia ở một góc nhìn khác: Sự lựa chọn thái độ của người dân.
.
Hai dấu hiệu đó là: Một, xuất hiện quốc kỳ Quốc gia Việt Nam và cũng là quốc kỳ của Việt Nam Cộng Hoà sau đó, cờ vàng ba sọc, thấp thoáng một cách tản mác nơi người dân biểu tình ở Hà Tĩnh; và hai, ngày 15.04 hôm qua, người dân xã Mỹ Đức – Hà Nội đã bắt nhốt 20 cảnh sát cơ động vốn được điều đến để giải toả đất đai của bà con, có nguồn thông tin những cảnh sát cơ động có còn bị tẩm xăng.
.
Ở đây tôi không bàn về tính đúng sai của hành vi trên phương diện luật pháp hay đạo đức thế tục, tôi cũng không tán đồng hay phủ nhận hành vi của người dân là nên hay không nên, tôi chỉ nhấn mạnh là tôi nhìn dấu hiệu trên ở khía cạnh sự lựa chọn thái độ của người dân.
.
Năm ngoái, từ vụ cá chết Formosa, lần đầu tiên trong lich sử biểu tình người ta không còn nhìn thấy… cờ đỏ sao vàng nữa. Đến đầu năm nay, dưới sự dẫn dắt của nhiều linh mục miền Trung, người dân biểu tình đòi lại quyền lợi trên mảnh đất tổ tiên của mình với lá cờ công giáo; gần đây nhất, xuất hiện cờ vàng ba sọc đỏ. Sự thay đổi như vậy cần nhìn ở tác động vô thức của người dân, tất cả những người dân đã và đang biểu tình kia, đầu tiên họ từ chối lá cờ được chọn là quốc kỳ của Việt Nam Dân chủ Cộng hoà vốn gắn liền với đảng Cộng sản. Sau, phải mất một thời gian để họ tìm thấy một biểu tượng để đứng cùng, là cờ công giáo. Và gần đây nhất, họ tìm đến một lá cờ đại diện cho một thể chế quốc gia đã chết. Tất cả đều cho thấy một thái độ chung nhất: Phủ nhận tinh thần quốc gia mà đảng Cộng sản đã lựa chọn, hay nói thẳng hơn, phủ nhận quyền cai trị của đảng Cộng sản, mọi thứ mà đảng Cộng sản đã chọn làm biểu tượng quốc gia thì nay, bị người dân từ chối. Tóm lại, dấu hiệu thứ nhất cho thấy thái độ phủ nhận quyền cai trị của đảng Cộng sản.
.
Dấu hiệu thứ hai, theo tôi là không tốt, đó là hành vi sử dụng bạo lực với công cụ cai trị của chính quyền. Nên nhớ, từ xưa đến giờ, người Việt dưới chế độ Cộng sản thường phản kháng bằng tiếng nói, bằng phẫn nộ, bằng tiếng khóc và cả bằng cái chết; họ chưa bao giờ dùng đến vũ lực, nếu có, là thứ vũ lực què quặt của người đàn bà cố tự vệ cho mình mà thôi. Thật ra người dân cũng không thể nào dùng vũ lực để chống lại công cụ cai trị của chính quyền, bởi đám công cụ đó được đào tạo chuyên môn và cả vũ khí; chúng luôn ở vị thế áp đảo người dân. Điều này chính là lý do ở những quốc gia toàn trị, người dân sở hữu vũ khí là một trọng tội; cho đến giờ nước Mỹ vẫn không dám chạm vào điều khoản sở hữu súng của người dân trong hiến pháp, dù lâu lâu vẫn có vụ xả súng chết người vô tội, lý do là vì hiến pháp Mỹ nhận thấy tính chất yếu thế của người dân với công cụ cai trị; khi cần, người dân có thể dùng chính vũ khí mình sở hữu để lật đổ một kẻ độc tài. Khi người dân lúc này, bắt đầu dùng vũ lực với đám công cụ nhà nước, thì đó cũng là lúc mà người dân không còn một chọn lựa nào khác: Hoặc phải dùng vũ lực để bảo vệ tài sản mình hoặc, mất trắng và tương lai đám cháu con thì mù mịt vô định. Dấu hiệu này cho thấy, thái độ người dân với chính quyền không còn ở mức độ phản kháng, mà là hành động, họ bắt đầu chủ động với vũ lực.
.
Cả hai dấu hiệu trên đều khắc hoạ một tâm tính người dân trong xã hội lúc này: Họ không công nhận quyền cai trị của đảng Cộng sản và, họ đã chấp nhận dùng vũ lực với cả chế độ cai trị.
.
Kinh nghiệm đọc sử của tôi, khi tâm tính người dân xuất hiện điều đó thì chắc chắn lịch sử phải sang trang, cứ so sánh cuộc cách mạng Pháp thì chúng ta dễ thấy sự tương đồng hơn. Khi tâm tính này đang lan dần ra ở toàn bộ phận người dân, nó cần thời gian, và đó cũng là thời gian để đảng Cộng sản bắt đầu lựa chọn vai trò lịch sử của mình kết thúc trong bảo toàn hay kết thúc trong ô nhục, họ sẽ lựa chọn thay đổi như ý nguyện người dân hay tiếp tục xếp ý nguyện đó như một thái độ thù địch và phải trừng trị. Tôi e rằng họ không lựa chọn cái thứ nhất, vì đã nhiều lần trong lịch sử họ có lựa chọn tốt hơn cho đất nước nhưng họ từ chối nó. Và thật ra thời điểm này, thay đổi đã là quá muộn, khi tình cảm người dân đổi chiều, thái độ người dân với vũ lực càng lúc càng mạnh; thì nơi đó tôi lại nhìn thấy một tương lai u ám, những cuộc chiến giữa chính quyền và người dân sẽ kéo dài âm ỉ nhiều năm, những con người sẽ chết hoặc bị tù tội, những gia đình tản mác khắp nơi, những đứa trẻ sẽ mất đi gia đình, một nước Việt đổ nát khắp nơi trước khi lịch sử bước sang chương mới. Cái chương mới kia sẽ kế thừa cái di sản mâu thuẫn dân tộc từ năm 1975 đã đành, mà nó kèm theo cả di sản của chế độ Cộng sản đã chết gồm tài sản và gia đình của những kẻ cai trị, đó là chưa bàn đến công cụ. Nhìn cái chương mới đó, thú thật, tôi không lạc quan cho tương lai Việt Nam cho lắm.
.
Hy vọng thời khắc đó, một vĩ nhân về chính trị xuất hiện để cải sửa quốc gia theo kịp với quỹ đạo tiến bộ của nhân loại hoặc, vĩ nhân đó trở nên vĩ cuồng thì sớm muộn gì người ta cũng ướp xác và dựng tượng hắn. Nước Việt lại bắt đầu chu kỳ điên loạn mới.
.
Tôi mong là tôi sai. Nhưng lúc này, tôi không có gì để lạc quan, bởi cuộc cách mạng từ người dân lên chứ không phải từ trên xuống, bao giờ cũng tàn khốc.
-
Người phụ trách Văn Việt:
Trịnh Y Thư
Emails:
Văn:
Thơ:
Nghiên cứu – Phê bình:
Vấn đề hôm nay:
-
DANH NGÔN
“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt
trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ
nhưng không phải của thế giới này.”“Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du
bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui
ne soit pas de ce monde.”(Albert Camus, Caligula).
.
“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong
mình đôi chút điên rồ.”“Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous
quelques petites folies.”(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)
.
“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự
thật.”“L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” Friedrich
(Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)
.“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước
đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng
đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn
như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”“Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al
bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a
tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione
degli imbecilli.”(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6
năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và
Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa
11.06.2015)-
Bài viết mới
-
Theo nhau theo hết tấm lòng
Theo nhau theo hết đục trong kiếp người
8 Tháng Tư, 2026 - Bản thảo để lại trong sảnh lễ tân và một Hồ Anh Thái đã ‘chín’ 8 Tháng Tư, 2026
- Vẫn sống cùng ngụ ngôn 8 Tháng Tư, 2026
- Thơ Lê Vĩnh Tài 8 Tháng Tư, 2026
- Tháng Tư và câu chuyện ký ức 7 Tháng Tư, 2026
- “Mặt nạ tác giả” − Một gợi ý cho việc tiếp cận một vài hiện tượng văn học sử Việt Nam 7 Tháng Tư, 2026
- Nhìn vào nghệ thuật của Louise Bourgeois: Maman (1999) 7 Tháng Tư, 2026
- Về giáo dục nghề ở Hàn Quốc, Đức và châu Âu truyền thống 6 Tháng Tư, 2026
- Đi về đâu hỡi Machinila 6 Tháng Tư, 2026
- Ngô Quốc Phương: Xã hội hiện nay không nhìn AI theo cách hoàn toàn tích cực hay hoàn toàn tiêu cực 6 Tháng Tư, 2026
- Ký ức và văn chương 6 Tháng Tư, 2026
- Tuyển tập truyện cổ quốc tế (kỳ 2) 6 Tháng Tư, 2026
- Cho những kẻ đi mãi không về 5 Tháng Tư, 2026
- Hoài niệm Nguyễn Huy Thiệp 5 Tháng Tư, 2026
- Thơ Quảng Tánh Trần Cầm 5 Tháng Tư, 2026
- Sáo diều 4 Tháng Tư, 2026
- Người Xe Tăng (Tank Man) trong tranh biếm họa của Ba Đâu Thảo 4 Tháng Tư, 2026
- Nếu giáo sư Nguyễn Lân còn sống… 4 Tháng Tư, 2026
-
Nỗi buồn chiến tranh: Kiệt tác xứng đáng nhất nhưng vẫn chưa thể chạm tay vào Nobel!
3 Tháng Tư, 2026 - Những buổi trình diễn đầu tiên của Trịnh Công Sơn 3 Tháng Tư, 2026
- Phê bình kí hiệu học, một cuốn sách hay của tác giả Lã Nguyên 3 Tháng Tư, 2026
- Tuyển tập truyện cổ quốc tế (kỳ 1) 3 Tháng Tư, 2026
- Đường đến Stockholm của văn chương Việt 2 Tháng Tư, 2026
- Văn học Việt Nam từng bước vào Nobel, và chúng ta đã đánh rơi mình như thế nào? 2 Tháng Tư, 2026
- Đêm chong đèn nhớ Trịnh 2 Tháng Tư, 2026
- Khuất Đẩu: Đi tìm bóng mình trong cơn lũ cuồng nộ của lịch sử 2 Tháng Tư, 2026
- Thơ Ái Điểu 2 Tháng Tư, 2026
- Cái thực như một trải nghiệm nghe: Đọc Annie Ernaux 1 Tháng Tư, 2026
- Thị trường mỹ thuật Việt Nam không yếu, không thiếu 1 Tháng Tư, 2026
- Vũ Thư Hiên – Người giã từ thiên đường ảo ảnh 1 Tháng Tư, 2026
- Thơ Nguyễn Viện 1 Tháng Tư, 2026
- Tiết đọc sách, và câu chuyện của tôi… 31 Tháng Ba, 2026
- Quốc Bảo 31 Tháng Ba, 2026
- Truyện Việt Nam cho giới trẻ (Stories from Vietnam for the youth) – kỳ 3 31 Tháng Ba, 2026
- Bạn xưa gặp lại 30 Tháng Ba, 2026
- Kiến trúc Đại học Dược Hà Nội: Không ai ướp xác một cơ thể sống 30 Tháng Ba, 2026
- “Dám ngoái đầu nhìn lại” – Công trình “nóng” về văn học đương đại Trung Quốc 30 Tháng Ba, 2026
- Nghĩ về triển lãm 30 Tháng Ba, 2026
-
“Tôi có còn là tôi không, nếu tôi không nhớ mình là ai?”
(Đọc Hoàng đế xứ Gladness của Ocean Vuong)
29 Tháng Ba, 2026 - Picasso và vụ bê bối dessin chân dung Stalin 29 Tháng Ba, 2026
- Đề thi học sinh giỏi môn Ngữ văn: Lắt léo đánh đố để làm gì? 29 Tháng Ba, 2026
- Cao Vị Khanh – Một ngàn lẻ bước độc hành 29 Tháng Ba, 2026
- Thơ Ngu Yên 29 Tháng Ba, 2026
- Bất bạo động – tư tưởng Phan Châu Trinh trên tầm thế giới 28 Tháng Ba, 2026
- Phan Châu Trinh – Việt Nam – và Nhật Bản 28 Tháng Ba, 2026
- Tọa đàm Đọc Hồ Anh Thái qua “Bản thảo để lại trong sảnh lễ tân” 28 Tháng Ba, 2026
- Truyện Việt Nam cho giới trẻ (Stories from Vietnam for the youth) – kỳ 2 28 Tháng Ba, 2026
- Thư của Ái Điểu gửi Văn Việt 27 Tháng Ba, 2026
- Lịch sử tóc ngắn – Tự truyện của Phan Khôi 27 Tháng Ba, 2026
- Đi qua một cuốn sách không cho phép mình đứng ngoài 27 Tháng Ba, 2026
- “Mùa hè rớt”: Khi con người học cách yêu lần thứ hai 27 Tháng Ba, 2026
- Thơ Trần Lê Sơn Ý 27 Tháng Ba, 2026
- Thầy Hoàng Ngọc Hiến đã đúng 26 Tháng Ba, 2026
- Habermas muốn loại trừ sự thâm thúy ra khỏi tư duy 26 Tháng Ba, 2026
- Khi thơ trở thành lá cờ cho mây trắng 26 Tháng Ba, 2026
- Kỷ niệm 100 năm ngày mất của Phan Châu Trinh (24/3/1926-24/3/2026) 25 Tháng Ba, 2026
- Sài Gòn năm 1926: Tư liệu lễ tang Cụ Phan Châu Trinh 25 Tháng Ba, 2026
- Khi máy viết: Chuyện gì? Thế nào? 25 Tháng Ba, 2026
- Bi kịch của Vladimir Vysotsky: Tài năng quá lớn trong một xã hội hạn chế tự do 25 Tháng Ba, 2026
- Truyện Việt Nam cho giới trẻ (Stories from Vietnam for the youth) – kỳ 1 25 Tháng Ba, 2026
- Chùm thơ Phùng Khắc Khoan (2) 25 Tháng Ba, 2026
- Thơ Thiền Zen (Paul Vân Thuyết) 25 Tháng Ba, 2026
- Xe đi vòng càng xa đích đến 24 Tháng Ba, 2026
- Chuông sầu, chuông nguyện hồn ai… 24 Tháng Ba, 2026
- Tháng Ba 24 Tháng Ba, 2026
- Cửa khó cho phim nghệ thuật tại Việt Nam 24 Tháng Ba, 2026
- Những mảnh đời sáng tối 23 Tháng Ba, 2026
- Anna Akhmatova, từ “nửa tu nửa kỹ nữ” đến tiếng nói lương tri của nước Nga 23 Tháng Ba, 2026
- Thái Thanh và tiếng hát tạ ơn đời 23 Tháng Ba, 2026
- Top 10 phim của Sean Penn: Vượt xa thiện ác 23 Tháng Ba, 2026
- Văn chương và những thứ được bố trí 22 Tháng Ba, 2026
- Trên cao kia trời xanh mây trắng 22 Tháng Ba, 2026
- Nghe tiếng quê hương từ nơi xa thẳm 22 Tháng Ba, 2026
- Khi bức ảnh sắp đặt đoạt giải: “Kẻ Thắng Cuộc” thực sự… 22 Tháng Ba, 2026
- Thơ Lê Huỳnh Lâm 22 Tháng Ba, 2026
- Về một cuốn sách hay 21 Tháng Ba, 2026
- Trí thông minh chết người 21 Tháng Ba, 2026
- Sách mới của Bùi Vĩnh Phúc: “Chữ Nghĩa & Không Gian Văn Chương” 21 Tháng Ba, 2026
- Thơ John Ashbery (1927–2017) 21 Tháng Ba, 2026
- Cõi bồng lai (Cố sự tân trang) 20 Tháng Ba, 2026
- Trò chuyện với nhà biên khảo văn học Nguyễn Vy Khanh 20 Tháng Ba, 2026
- Mấy nhận xét nhanh về bản dịch “Hãy lái máy cày của mình qua xương những sinh linh chết” 20 Tháng Ba, 2026
- Thơ Lê Vĩnh Tài 20 Tháng Ba, 2026
- “Ghi chép từ nhà chết” (Записки из мертвого дома) 20 Tháng Ba, 2026
- Giới thiệu các phiên thảo luận trong hội thảo “Phan Châu Trinh và tinh thần ‘Chi bằng học’: tư tưởng khai minh, giáo dục và phát triển quốc gia trong bối cảnh toàn cầu hóa và thời đại AI” 20 Tháng Ba, 2026
- Thủ Thiêm đòi hỏi một nền công lý trọn vẹn 19 Tháng Ba, 2026
- Những người đàn bà và một chế độ 18 Tháng Ba, 2026
- Từ vô danh đến giải Oscar: Một thầy giáo người Nga thách thức Putin 18 Tháng Ba, 2026
- Chùm thơ Phùng Khắc Khoan (1) 18 Tháng Ba, 2026
- Thơ Ý Nhi 18 Tháng Ba, 2026
- Phim tài liệu “Ngài không ai cả đối đầu với Putin” vừa đoạt giải Oscar 17 Tháng Ba, 2026
- Từ hai kẻ vô danh thành hai ngôi sao quyền lực thắng Oscar 17 Tháng Ba, 2026
- Luận văn tiến sĩ của Albert Einstein (1906) 17 Tháng Ba, 2026
- Habermas: Thất bại rực rỡ của những bậc trí giả (Điếu văn tiễn Jürgen Habermas) 16 Tháng Ba, 2026
- Nhà thơ… 16 Tháng Ba, 2026
- Khảo sát mạch tự sự truyện “Sấm ký” của Ái Điểu 16 Tháng Ba, 2026
- Hồ Anh Thái và những hé lộ từ sự dịch chuyển 16 Tháng Ba, 2026
- Jürgen Habermas – một trong những cội cổ thụ cuối cùng của nền triết học châu Âu hiện đại 15 Tháng Ba, 2026
- Vong sống 15 Tháng Ba, 2026
- Đi trong những giới hạn (Nghĩ về trường hợp Trịnh Công Sơn) 15 Tháng Ba, 2026
-
Danh sách liên kết