FB Kiệt Anh Hùng
.
Ngủ sâu sau một đêm, thức dậy nhìn những thông tin từ facebook tôi không thể không ngậm ngùi. Kinh nghiệm đọc sử của mình, tôi biết lịch sử đã chính thức sang trang từ thời điểm này. Dấu hiệu hiển nhiên nó đã có trước đó, tản mác đâu đó và thật ra hơi khuất tầm nhìn của người quan sát sử như một sự kiện. Ở đây chúng ta không cần quan tâm đến những dấu hiệu tản mác kia, vì thật ra lịch sử nào cũng chảy trên một dòng chính là dựa trên những sự kiện có sức ảnh hưởng đến ký ức mọi người dân. Việc diễn đạt sự kiện chính đó, là một phạm trù khác, để rảnh rồi bàn. Tôi chỉ xin chỉ ra vài dấu hiệu từ những sự kiện chính, để nhấn mạnh rằng, lịch sử đã sang trang.
.
Có hai dấu hiệu theo tôi là quan trọng trong những sự kiện chính gần đây, hiển nhiên không chỉ riêng tôi nhìn thấy dấu hiệu đó, rất nhiều người quan sát đã nhìn và phân tích nó. Khác chăng, tôi nhìn dấu hiệu từ sự kiện kia ở một góc nhìn khác: Sự lựa chọn thái độ của người dân.
.
Hai dấu hiệu đó là: Một, xuất hiện quốc kỳ Quốc gia Việt Nam và cũng là quốc kỳ của Việt Nam Cộng Hoà sau đó, cờ vàng ba sọc, thấp thoáng một cách tản mác nơi người dân biểu tình ở Hà Tĩnh; và hai, ngày 15.04 hôm qua, người dân xã Mỹ Đức – Hà Nội đã bắt nhốt 20 cảnh sát cơ động vốn được điều đến để giải toả đất đai của bà con, có nguồn thông tin những cảnh sát cơ động có còn bị tẩm xăng.
.
Ở đây tôi không bàn về tính đúng sai của hành vi trên phương diện luật pháp hay đạo đức thế tục, tôi cũng không tán đồng hay phủ nhận hành vi của người dân là nên hay không nên, tôi chỉ nhấn mạnh là tôi nhìn dấu hiệu trên ở khía cạnh sự lựa chọn thái độ của người dân.
.
Năm ngoái, từ vụ cá chết Formosa, lần đầu tiên trong lich sử biểu tình người ta không còn nhìn thấy… cờ đỏ sao vàng nữa. Đến đầu năm nay, dưới sự dẫn dắt của nhiều linh mục miền Trung, người dân biểu tình đòi lại quyền lợi trên mảnh đất tổ tiên của mình với lá cờ công giáo; gần đây nhất, xuất hiện cờ vàng ba sọc đỏ. Sự thay đổi như vậy cần nhìn ở tác động vô thức của người dân, tất cả những người dân đã và đang biểu tình kia, đầu tiên họ từ chối lá cờ được chọn là quốc kỳ của Việt Nam Dân chủ Cộng hoà vốn gắn liền với đảng Cộng sản. Sau, phải mất một thời gian để họ tìm thấy một biểu tượng để đứng cùng, là cờ công giáo. Và gần đây nhất, họ tìm đến một lá cờ đại diện cho một thể chế quốc gia đã chết. Tất cả đều cho thấy một thái độ chung nhất: Phủ nhận tinh thần quốc gia mà đảng Cộng sản đã lựa chọn, hay nói thẳng hơn, phủ nhận quyền cai trị của đảng Cộng sản, mọi thứ mà đảng Cộng sản đã chọn làm biểu tượng quốc gia thì nay, bị người dân từ chối. Tóm lại, dấu hiệu thứ nhất cho thấy thái độ phủ nhận quyền cai trị của đảng Cộng sản.
.
Dấu hiệu thứ hai, theo tôi là không tốt, đó là hành vi sử dụng bạo lực với công cụ cai trị của chính quyền. Nên nhớ, từ xưa đến giờ, người Việt dưới chế độ Cộng sản thường phản kháng bằng tiếng nói, bằng phẫn nộ, bằng tiếng khóc và cả bằng cái chết; họ chưa bao giờ dùng đến vũ lực, nếu có, là thứ vũ lực què quặt của người đàn bà cố tự vệ cho mình mà thôi. Thật ra người dân cũng không thể nào dùng vũ lực để chống lại công cụ cai trị của chính quyền, bởi đám công cụ đó được đào tạo chuyên môn và cả vũ khí; chúng luôn ở vị thế áp đảo người dân. Điều này chính là lý do ở những quốc gia toàn trị, người dân sở hữu vũ khí là một trọng tội; cho đến giờ nước Mỹ vẫn không dám chạm vào điều khoản sở hữu súng của người dân trong hiến pháp, dù lâu lâu vẫn có vụ xả súng chết người vô tội, lý do là vì hiến pháp Mỹ nhận thấy tính chất yếu thế của người dân với công cụ cai trị; khi cần, người dân có thể dùng chính vũ khí mình sở hữu để lật đổ một kẻ độc tài. Khi người dân lúc này, bắt đầu dùng vũ lực với đám công cụ nhà nước, thì đó cũng là lúc mà người dân không còn một chọn lựa nào khác: Hoặc phải dùng vũ lực để bảo vệ tài sản mình hoặc, mất trắng và tương lai đám cháu con thì mù mịt vô định. Dấu hiệu này cho thấy, thái độ người dân với chính quyền không còn ở mức độ phản kháng, mà là hành động, họ bắt đầu chủ động với vũ lực.
.
Cả hai dấu hiệu trên đều khắc hoạ một tâm tính người dân trong xã hội lúc này: Họ không công nhận quyền cai trị của đảng Cộng sản và, họ đã chấp nhận dùng vũ lực với cả chế độ cai trị.
.
Kinh nghiệm đọc sử của tôi, khi tâm tính người dân xuất hiện điều đó thì chắc chắn lịch sử phải sang trang, cứ so sánh cuộc cách mạng Pháp thì chúng ta dễ thấy sự tương đồng hơn. Khi tâm tính này đang lan dần ra ở toàn bộ phận người dân, nó cần thời gian, và đó cũng là thời gian để đảng Cộng sản bắt đầu lựa chọn vai trò lịch sử của mình kết thúc trong bảo toàn hay kết thúc trong ô nhục, họ sẽ lựa chọn thay đổi như ý nguyện người dân hay tiếp tục xếp ý nguyện đó như một thái độ thù địch và phải trừng trị. Tôi e rằng họ không lựa chọn cái thứ nhất, vì đã nhiều lần trong lịch sử họ có lựa chọn tốt hơn cho đất nước nhưng họ từ chối nó. Và thật ra thời điểm này, thay đổi đã là quá muộn, khi tình cảm người dân đổi chiều, thái độ người dân với vũ lực càng lúc càng mạnh; thì nơi đó tôi lại nhìn thấy một tương lai u ám, những cuộc chiến giữa chính quyền và người dân sẽ kéo dài âm ỉ nhiều năm, những con người sẽ chết hoặc bị tù tội, những gia đình tản mác khắp nơi, những đứa trẻ sẽ mất đi gia đình, một nước Việt đổ nát khắp nơi trước khi lịch sử bước sang chương mới. Cái chương mới kia sẽ kế thừa cái di sản mâu thuẫn dân tộc từ năm 1975 đã đành, mà nó kèm theo cả di sản của chế độ Cộng sản đã chết gồm tài sản và gia đình của những kẻ cai trị, đó là chưa bàn đến công cụ. Nhìn cái chương mới đó, thú thật, tôi không lạc quan cho tương lai Việt Nam cho lắm.
.
Hy vọng thời khắc đó, một vĩ nhân về chính trị xuất hiện để cải sửa quốc gia theo kịp với quỹ đạo tiến bộ của nhân loại hoặc, vĩ nhân đó trở nên vĩ cuồng thì sớm muộn gì người ta cũng ướp xác và dựng tượng hắn. Nước Việt lại bắt đầu chu kỳ điên loạn mới.
.
Tôi mong là tôi sai. Nhưng lúc này, tôi không có gì để lạc quan, bởi cuộc cách mạng từ người dân lên chứ không phải từ trên xuống, bao giờ cũng tàn khốc.
-
Người phụ trách Văn Việt:
Trịnh Y Thư
Emails:
Văn:
Thơ:
Nghiên cứu – Phê bình:
Vấn đề hôm nay:
“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ nhưng không phải của thế giới này.”
“Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui ne soit pas de ce monde.”
(Albert Camus, Caligula).
.
“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong mình đôi chút điên rồ.”“Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous quelques petites folies.”
(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)
.
“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự thật.”“L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” (Friedrich Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)
.“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”
“Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione degli imbecilli.”
(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6 năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa 11.06.2015)
-
Bài viết mới
- Đọc một bài thơ của Anne Carson 19 Tháng Mười, 2026
- Hé lộ nơi giấu “hoa cái” (sọ đầu) vua Quang Trung ở Huế 19 Tháng Mười, 2026
- Từ núi Phú Sĩ của Hokusai đến La Normandie của David Hockney 19 Tháng Mười, 2026
- Ý Nhi, sự cần thiết của truyện ngắn 18 Tháng Mười, 2026
- Con ngựa trên bãi biển – Chất thơ chuyển hóa thành văn 18 Tháng Mười, 2026
- Tiếp cận mỹ thuật Việt Nam từ góc nhìn Xã hội học Văn hóa 18 Tháng Mười, 2026
- Lan man hồi ức 18 Tháng Mười, 2026
- Anne Carson và Ocean Vuong trong một cuộc đối thoại văn chương 17 Tháng Mười, 2026
- Cuộc đời các thị trấn 17 Tháng Mười, 2026
- Bổng Hàng Buồm – “Đi không về có” 17 Tháng Mười, 2026
- Thư chết của Linda Lê – bức thư của sự sống 17 Tháng Mười, 2026
- “Mưa rơi không cần phiên dịch”* 16 Tháng Mười, 2026
- Phở: Ai là ta? 16 Tháng Mười, 2026
- Hiểu Ta là của Nguyễn Hữu Liêm qua cách Tuệ Sỹ giảng kinh Kim Cang 16 Tháng Mười, 2026
- Thơ Đào Ngọc Chương 16 Tháng Mười, 2026
- Tư liệu văn học: Tâm thiền thầm lặng trong thơ Emily Dickinson 15 Tháng Mười, 2026
- Đọc sách Tự do cùng ngôn ngữ: 50 năm văn học tiếng Việt hải ngoại 15 Tháng Mười, 2026
- Nhìn lại âm nhạc miền Nam – Tập 1 (kỳ 8) 15 Tháng Mười, 2026
- Rọi sáng về lệnh cấm sách ở trường học 14 Tháng Mười, 2026
- Nobel Văn chương 2026: chữ dễ, câu ngắn, sao đọc mãi không vào? 14 Tháng Mười, 2026
- Flaubert, một lần nữa 14 Tháng Mười, 2026
- Bạn có thấy xốn xang vì hiện tượng “con ghét cha mẹ”? 14 Tháng Mười, 2026
- Thơ Lê An Thế 14 Tháng Mười, 2026
- Từ một cành mai đến một mái chùa 13 Tháng Mười, 2026
- Tiểu luận thuỷ tinh (1) 13 Tháng Mười, 2026
- James Joyce: Dubliners / Những kiếp sống mòn 13 Tháng Mười, 2026
- Nhìn lại âm nhạc miền Nam – Tập 1 (kỳ 7) 13 Tháng Mười, 2026
- Giáo sư Phan Huy Lê và “bản án lật sử” 12 Tháng Mười, 2026
- Thành công tốt đẹp 12 Tháng Mười, 2026
- Chuyện gì xảy ra ở New York 12 Tháng Mười, 2026
- Anne Carson từ di sản cổ đại đến không gian mới của thơ tân thời 12 Tháng Mười, 2026
- Một góc khuất cuộc đời 12 Tháng Mười, 2026
- Bốn bài thơ của Anne Carson 11 Tháng Mười, 2026
- Đọc thơ một người ch/nữ 11 Tháng Mười, 2026
- Thư gửi má 11 Tháng Mười, 2026
- Nhìn lại âm nhạc miền Nam – Tập 1 (kỳ 6) 11 Tháng Mười, 2026
- Navi Pillay và lương tâm của công lí quốc tế 10 Tháng Mười, 2026
- Anne Carson, giải Nobel Văn học 2026 10 Tháng Mười, 2026
- Con cừu thất lạc 10 Tháng Mười, 2026
- Quẳng gánh vui đi… 10 Tháng Mười, 2026
- Thân xác không chỉ là… thân xác… 10 Tháng Mười, 2026
- Anne Carson đoạt giải Nobel Văn chương 2026 9 Tháng Mười, 2026
- Nhà văn Canada, Anne Carson, được vinh danh vì sự nghiệp sáng tác “táo bạo và đầy sáng tạo” 9 Tháng Mười, 2026
- Anne Carson và cuộc đối thoại bất tận với cổ điển 9 Tháng Mười, 2026
- Từ Nobel Văn chương Anne Carson 2026 nghĩ về một giấc mơ Việt Nam 9 Tháng Mười, 2026
- Phần lớn nhà văn ngày càng lười biếng, người đọc sách cũng ngày một ít đi 9 Tháng Mười, 2026
- Triển lãm Maj Trang Olson: Đi tiếp con đường của cha (Maj Trang Olson: Following her father’s footsteps) 9 Tháng Mười, 2026
- Thơ Nguyễn Đức Tùng 9 Tháng Mười, 2026
- Nhìn lại âm nhạc miền Nam – Tập 1 (kỳ 5) 9 Tháng Mười, 2026
- Hòn đảo đang chìm 8 Tháng Mười, 2026
- Bi kịch của nữ sĩ Akhmatova: Vì sao con trai hận bà đến thế? 8 Tháng Mười, 2026
- Michel de Montaigne: Người khai sinh thể loại Tiểu luận (Essay) 8 Tháng Mười, 2026
- Lại chuyện sách giáo khoa 7 Tháng Mười, 2026
- Can Xue (Tàn Tuyết) của Trung Quốc sẽ được Nobel Văn học 2026? 7 Tháng Mười, 2026
- Nghịch lý độc đoán trong nghệ thuật: Từ cái tôi sáng tạo đến cuộc chiến hệ hình văn hóa 7 Tháng Mười, 2026
- Trò chơi khác với lửa của Linda Lê – tự hủy và phục sinh 7 Tháng Mười, 2026
- Giới thiệu đến các bạn một trang lưu trữ mới, Phim Palestine 7 Tháng Mười, 2026
- Giấc mộng Diễn Đàn 6 Tháng Mười, 2026
- Giải cấu trúc ảo tưởng “Chống diễn dịch” 6 Tháng Mười, 2026
- Lorca nào trong trí nhớ Việt Nam 6 Tháng Mười, 2026
- Sóng ngầm của Linda Lê – cơn sóng không từ đại dương 5 Tháng Mười, 2026
- Dịch giả nép sau cánh gà (Luận về sự khác biệt giữa “chuyển ngữ” và “dịch thuật”) 5 Tháng Mười, 2026
- Âm nhạc của một thời – Nghe một bài nhạc cũ, mở một cánh cửa thời gian 5 Tháng Mười, 2026
- Hamid Ismailov và tiếng vọng từ những vùng đất bị lưu đày: Bản hòa tấu của lịch sử và phận người Trung Á (Giới thiệu ứng cử viên Nobel Văn học 2026) 5 Tháng Mười, 2026
- Huy Đức: Em còn nợ anh! 4 Tháng Mười, 2026
- Những viên sỏi còn lại 4 Tháng Mười, 2026
- Tràng hạt – Trái tim Nam tiến Đỗ Quyên ca 4 Tháng Mười, 2026
- Nhìn lại âm nhạc miền Nam – Tập 1 (kỳ 4) 4 Tháng Mười, 2026
- Trương Huy San – Có những điều một bản án không thể kể hết về một con người 3 Tháng Mười, 2026
- Cung Tích Biền: Nghe đâu vọng lại 3 Tháng Mười, 2026
- Mùa hương cau cuối cùng 3 Tháng Mười, 2026
- Lời chào tạm biệt và cảm tạ 2 Tháng Mười, 2026
- Chia tay Diễn Đàn 2 Tháng Mười, 2026
- Đi tìm thân phận Công chúa An Tư cho màn ảnh lớn 2 Tháng Mười, 2026
- Du khách Trung Quốc phát hiện thi hài Lenin trên bãi cỏ thật hơn cả người thật! 2 Tháng Mười, 2026
- Thơ Haiku của Nozawa Boncho 2 Tháng Mười, 2026
- Nhìn lại âm nhạc miền Nam – Tập 1 (kỳ 3) 2 Tháng Mười, 2026
- Nguyễn Khắc Dương – Nguyện lót chân êm khách vỉa hè! 1 Tháng Mười, 2026
- Vĩnh biệt hành giả Stéphane Nguyễn Khắc Dương 30 Tháng Chín, 2026
- Vĩnh biệt Thầy Stéphane Nguyễn Khắc Dương 30 Tháng Chín, 2026
- Thơ Đặng Tiến (Thái Nguyên) 30 Tháng Chín, 2026
- Cô Bé Ngón Tay – một thế hệ đột biến 30 Tháng Chín, 2026
- Nhìn lại âm nhạc miền Nam – Tập 1 (kỳ 2) 30 Tháng Chín, 2026
- Việt Nam: Thực tiễn giáo dục và vai trò của Phật giáo 29 Tháng Chín, 2026
- Cung Tích Biền: nghe đâu vọng lại 29 Tháng Chín, 2026
- Doãn Quốc Sỹ – Doãn Nho: chia cắt và di sản 29 Tháng Chín, 2026
- Mở xưởng Họa hoằn Họa xá – Hội họa như một lát cắt của quá trình vẫn đang tiếp diễn 28 Tháng Chín, 2026
- Serenata – Những buổi chiều còn ở lại 28 Tháng Chín, 2026
- Nhìn lại âm nhạc miền Nam – Tập 1 (kỳ 1) 28 Tháng Chín, 2026
- Hữu Loan – cây gỗ lim màu tím 27 Tháng Chín, 2026
- Tiếng Việt từ TK 17: các truyền thống tang chế (phần 52) 27 Tháng Chín, 2026
- Hữu Loan – cây gỗ lim màu tím 27 Tháng Chín, 2026
- Những cuộc đấu tố 27 Tháng Chín, 2026
- Sinh tử và những vết chân cát xóa 27 Tháng Chín, 2026
- Chuyện gì đến sẽ đến 26 Tháng Chín, 2026
- Tiệm cầm đồ 26 Tháng Chín, 2026
- Những bức tranh tự giới thiệu mình là ai 26 Tháng Chín, 2026
- Sự trở lại của bóng ma “đọc kiểu xã hội học dung tục” 25 Tháng Chín, 2026
- Đỗ Đức Dục và bi kịch của một trí thức dân chủ trong cách mạng 25 Tháng Chín, 2026
- Đi, đọc và viết – những chuyến đi xa và những cuộc trở về của Phạm Xuân Đài 25 Tháng Chín, 2026
Danh sách liên kết