FB Kiệt Anh Hùng
.
Ngủ sâu sau một đêm, thức dậy nhìn những thông tin từ facebook tôi không thể không ngậm ngùi. Kinh nghiệm đọc sử của mình, tôi biết lịch sử đã chính thức sang trang từ thời điểm này. Dấu hiệu hiển nhiên nó đã có trước đó, tản mác đâu đó và thật ra hơi khuất tầm nhìn của người quan sát sử như một sự kiện. Ở đây chúng ta không cần quan tâm đến những dấu hiệu tản mác kia, vì thật ra lịch sử nào cũng chảy trên một dòng chính là dựa trên những sự kiện có sức ảnh hưởng đến ký ức mọi người dân. Việc diễn đạt sự kiện chính đó, là một phạm trù khác, để rảnh rồi bàn. Tôi chỉ xin chỉ ra vài dấu hiệu từ những sự kiện chính, để nhấn mạnh rằng, lịch sử đã sang trang.
.
Có hai dấu hiệu theo tôi là quan trọng trong những sự kiện chính gần đây, hiển nhiên không chỉ riêng tôi nhìn thấy dấu hiệu đó, rất nhiều người quan sát đã nhìn và phân tích nó. Khác chăng, tôi nhìn dấu hiệu từ sự kiện kia ở một góc nhìn khác: Sự lựa chọn thái độ của người dân.
.
Hai dấu hiệu đó là: Một, xuất hiện quốc kỳ Quốc gia Việt Nam và cũng là quốc kỳ của Việt Nam Cộng Hoà sau đó, cờ vàng ba sọc, thấp thoáng một cách tản mác nơi người dân biểu tình ở Hà Tĩnh; và hai, ngày 15.04 hôm qua, người dân xã Mỹ Đức – Hà Nội đã bắt nhốt 20 cảnh sát cơ động vốn được điều đến để giải toả đất đai của bà con, có nguồn thông tin những cảnh sát cơ động có còn bị tẩm xăng.
.
Ở đây tôi không bàn về tính đúng sai của hành vi trên phương diện luật pháp hay đạo đức thế tục, tôi cũng không tán đồng hay phủ nhận hành vi của người dân là nên hay không nên, tôi chỉ nhấn mạnh là tôi nhìn dấu hiệu trên ở khía cạnh sự lựa chọn thái độ của người dân.
.
Năm ngoái, từ vụ cá chết Formosa, lần đầu tiên trong lich sử biểu tình người ta không còn nhìn thấy… cờ đỏ sao vàng nữa. Đến đầu năm nay, dưới sự dẫn dắt của nhiều linh mục miền Trung, người dân biểu tình đòi lại quyền lợi trên mảnh đất tổ tiên của mình với lá cờ công giáo; gần đây nhất, xuất hiện cờ vàng ba sọc đỏ. Sự thay đổi như vậy cần nhìn ở tác động vô thức của người dân, tất cả những người dân đã và đang biểu tình kia, đầu tiên họ từ chối lá cờ được chọn là quốc kỳ của Việt Nam Dân chủ Cộng hoà vốn gắn liền với đảng Cộng sản. Sau, phải mất một thời gian để họ tìm thấy một biểu tượng để đứng cùng, là cờ công giáo. Và gần đây nhất, họ tìm đến một lá cờ đại diện cho một thể chế quốc gia đã chết. Tất cả đều cho thấy một thái độ chung nhất: Phủ nhận tinh thần quốc gia mà đảng Cộng sản đã lựa chọn, hay nói thẳng hơn, phủ nhận quyền cai trị của đảng Cộng sản, mọi thứ mà đảng Cộng sản đã chọn làm biểu tượng quốc gia thì nay, bị người dân từ chối. Tóm lại, dấu hiệu thứ nhất cho thấy thái độ phủ nhận quyền cai trị của đảng Cộng sản.
.
Dấu hiệu thứ hai, theo tôi là không tốt, đó là hành vi sử dụng bạo lực với công cụ cai trị của chính quyền. Nên nhớ, từ xưa đến giờ, người Việt dưới chế độ Cộng sản thường phản kháng bằng tiếng nói, bằng phẫn nộ, bằng tiếng khóc và cả bằng cái chết; họ chưa bao giờ dùng đến vũ lực, nếu có, là thứ vũ lực què quặt của người đàn bà cố tự vệ cho mình mà thôi. Thật ra người dân cũng không thể nào dùng vũ lực để chống lại công cụ cai trị của chính quyền, bởi đám công cụ đó được đào tạo chuyên môn và cả vũ khí; chúng luôn ở vị thế áp đảo người dân. Điều này chính là lý do ở những quốc gia toàn trị, người dân sở hữu vũ khí là một trọng tội; cho đến giờ nước Mỹ vẫn không dám chạm vào điều khoản sở hữu súng của người dân trong hiến pháp, dù lâu lâu vẫn có vụ xả súng chết người vô tội, lý do là vì hiến pháp Mỹ nhận thấy tính chất yếu thế của người dân với công cụ cai trị; khi cần, người dân có thể dùng chính vũ khí mình sở hữu để lật đổ một kẻ độc tài. Khi người dân lúc này, bắt đầu dùng vũ lực với đám công cụ nhà nước, thì đó cũng là lúc mà người dân không còn một chọn lựa nào khác: Hoặc phải dùng vũ lực để bảo vệ tài sản mình hoặc, mất trắng và tương lai đám cháu con thì mù mịt vô định. Dấu hiệu này cho thấy, thái độ người dân với chính quyền không còn ở mức độ phản kháng, mà là hành động, họ bắt đầu chủ động với vũ lực.
.
Cả hai dấu hiệu trên đều khắc hoạ một tâm tính người dân trong xã hội lúc này: Họ không công nhận quyền cai trị của đảng Cộng sản và, họ đã chấp nhận dùng vũ lực với cả chế độ cai trị.
.
Kinh nghiệm đọc sử của tôi, khi tâm tính người dân xuất hiện điều đó thì chắc chắn lịch sử phải sang trang, cứ so sánh cuộc cách mạng Pháp thì chúng ta dễ thấy sự tương đồng hơn. Khi tâm tính này đang lan dần ra ở toàn bộ phận người dân, nó cần thời gian, và đó cũng là thời gian để đảng Cộng sản bắt đầu lựa chọn vai trò lịch sử của mình kết thúc trong bảo toàn hay kết thúc trong ô nhục, họ sẽ lựa chọn thay đổi như ý nguyện người dân hay tiếp tục xếp ý nguyện đó như một thái độ thù địch và phải trừng trị. Tôi e rằng họ không lựa chọn cái thứ nhất, vì đã nhiều lần trong lịch sử họ có lựa chọn tốt hơn cho đất nước nhưng họ từ chối nó. Và thật ra thời điểm này, thay đổi đã là quá muộn, khi tình cảm người dân đổi chiều, thái độ người dân với vũ lực càng lúc càng mạnh; thì nơi đó tôi lại nhìn thấy một tương lai u ám, những cuộc chiến giữa chính quyền và người dân sẽ kéo dài âm ỉ nhiều năm, những con người sẽ chết hoặc bị tù tội, những gia đình tản mác khắp nơi, những đứa trẻ sẽ mất đi gia đình, một nước Việt đổ nát khắp nơi trước khi lịch sử bước sang chương mới. Cái chương mới kia sẽ kế thừa cái di sản mâu thuẫn dân tộc từ năm 1975 đã đành, mà nó kèm theo cả di sản của chế độ Cộng sản đã chết gồm tài sản và gia đình của những kẻ cai trị, đó là chưa bàn đến công cụ. Nhìn cái chương mới đó, thú thật, tôi không lạc quan cho tương lai Việt Nam cho lắm.
.
Hy vọng thời khắc đó, một vĩ nhân về chính trị xuất hiện để cải sửa quốc gia theo kịp với quỹ đạo tiến bộ của nhân loại hoặc, vĩ nhân đó trở nên vĩ cuồng thì sớm muộn gì người ta cũng ướp xác và dựng tượng hắn. Nước Việt lại bắt đầu chu kỳ điên loạn mới.
.
Tôi mong là tôi sai. Nhưng lúc này, tôi không có gì để lạc quan, bởi cuộc cách mạng từ người dân lên chứ không phải từ trên xuống, bao giờ cũng tàn khốc.
-
Người phụ trách Văn Việt:
Trịnh Y Thư
Emails:
Văn:
Thơ:
Nghiên cứu – Phê bình:
Vấn đề hôm nay:
“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ nhưng không phải của thế giới này.”
“Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui ne soit pas de ce monde.”
(Albert Camus, Caligula).
.
“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong mình đôi chút điên rồ.”“Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous quelques petites folies.”
(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)
.
“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự thật.”“L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” (Friedrich Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)
.“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”
“Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione degli imbecilli.”
(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6 năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa 11.06.2015)
-
Bài viết mới
- Việt Nam: Thực tiễn giáo dục và vai trò của Phật giáo 29 Tháng Chín, 2026
- Cung Tích Biền: nghe đâu vọng lại 29 Tháng Chín, 2026
- Doãn Quốc Sỹ – Doãn Nho: chia cắt và di sản 29 Tháng Chín, 2026
- Mở xưởng Họa hoằn Họa xá – Hội họa như một lát cắt của quá trình vẫn đang tiếp diễn 28 Tháng Chín, 2026
- Serenata – Những buổi chiều còn ở lại 28 Tháng Chín, 2026
- Nhìn lại âm nhạc miền Nam – Tập 1 (kỳ 1) 28 Tháng Chín, 2026
- Hữu Loan – cây gỗ lim màu tím 27 Tháng Chín, 2026
- Tiếng Việt từ TK 17: các truyền thống tang chế (phần 52) 27 Tháng Chín, 2026
- Hữu Loan – cây gỗ lim màu tím 27 Tháng Chín, 2026
- Những cuộc đấu tố 27 Tháng Chín, 2026
- Sinh tử và những vết chân cát xóa 27 Tháng Chín, 2026
- Chuyện gì đến sẽ đến 26 Tháng Chín, 2026
- Tiệm cầm đồ 26 Tháng Chín, 2026
- Những bức tranh tự giới thiệu mình là ai 26 Tháng Chín, 2026
- Sự trở lại của bóng ma “đọc kiểu xã hội học dung tục” 25 Tháng Chín, 2026
- Đỗ Đức Dục và bi kịch của một trí thức dân chủ trong cách mạng 25 Tháng Chín, 2026
- Đi, đọc và viết – những chuyến đi xa và những cuộc trở về của Phạm Xuân Đài 25 Tháng Chín, 2026
- Thơ Quảng Tánh Trần Cầm 25 Tháng Chín, 2026
- Thế nào là “khép lại quá khứ”? 24 Tháng Chín, 2026
- Nobel Văn chương 2026, ai sẽ bước qua cánh cửa Stockholm? 24 Tháng Chín, 2026
- Đọc TA LÀ của Nguyễn Hữu Liêm – Cuộc lữ đi tìm bản thể con người 24 Tháng Chín, 2026
- Vạn sắc hư vô bản tiếng Trung 《万色虚无》 vừa được chọn vào Top 10 tiểu thuyết dịch hay nhất tháng 8/2026 của 探照灯好书. 24 Tháng Chín, 2026
- Quan điểm của Giáo hoàng về AI (một cảm nhận riêng) 23 Tháng Chín, 2026
- Ngọn lửa thiêng 23 Tháng Chín, 2026
- Từ Washington DC nhỏ nghĩ về Hà Nội “to” 23 Tháng Chín, 2026
- Cái đêm hôm ấy… đêm gì? 23 Tháng Chín, 2026
- Cơn sốt The Odyssey ở Hàn Quốc 23 Tháng Chín, 2026
- Thơ Nguyễn Phương Đình 23 Tháng Chín, 2026
- Hợp tác Lancang-Mekong: Từ quan hệ bất đối xứng đến đối tác công bằng và trách nhiệm 22 Tháng Chín, 2026
- Ngựa trên đất Việt – từ con vật ngoại nhập đến người bạn của miền sơn cước 22 Tháng Chín, 2026
- Tiểu thuyết của các nước đồng văn thời phong kiến 22 Tháng Chín, 2026
- Câu chuyện thị trường nghệ thuật: “con nhà giàu” cũng không thể hiểu nổi… 21 Tháng Chín, 2026
- Trí tuệ Phật giáo trước thách thức của trí tuệ nhân tạ 21 Tháng Chín, 2026
- Cung Tích Biền 21 Tháng Chín, 2026
- Tháng Chín 21 Tháng Chín, 2026
- Nhân Đất trắng tái bản, nhớ và ghi lại vài điều về cha tôi, nhà văn Nguyễn Trọng Oánh 20 Tháng Chín, 2026
- Hữu Loan – Người thơ bận việc làm người 20 Tháng Chín, 2026
- Thầy Phu 20 Tháng Chín, 2026
- Khi diễn ngôn thay thế cho cái nhìn – Chút lời chia sẻ về hiện tượng “diễn ngôn giả” 20 Tháng Chín, 2026
- Đừng bắt người nghèo phải trở thành anh hùng mới được đi học 19 Tháng Chín, 2026
- Làm sao để AI phục vụ con người trong một tương lai không biết trước 19 Tháng Chín, 2026
- Hãy coi chừng sự già nua, cằn cỗi của chính tâm hồn mình… 19 Tháng Chín, 2026
- Thị trường nghệ thuật không vận hành như một “chợ cá” 19 Tháng Chín, 2026
- Thử nghĩ về câu hỏi của Võ Tấn Cường: “Bùi Chát đã đem đến cho hội họa đương đại Việt Nam điều gì?” 19 Tháng Chín, 2026
- Ba tuần sau thảm họa Nepal–Tibet 18 Tháng Chín, 2026
- Cuộc đời vô nghĩa? 18 Tháng Chín, 2026
- Giới thiệu Tuyển tập thơ Ngu Yên 1978-2026, ấn bản đặc biệt 18 Tháng Chín, 2026
- Thơ Trần Mộng Tú 18 Tháng Chín, 2026
- Đất nước tràng hạt (kỳ 5 – hết) 18 Tháng Chín, 2026
- Đoàn Huy Giao: Người đi tìm những miền ký ức 17 Tháng Chín, 2026
- Boris Pasternak 17 Tháng Chín, 2026
- Tưởng niệm “Tảng Đá” Hữu Loan 17 Tháng Chín, 2026
- Bữa cơm chiều 17 Tháng Chín, 2026
- Mãi nợ một lời tạm biệt – Trở về với một tuổi thơ đã mất 17 Tháng Chín, 2026
- Sự nguy hiểm của trí tuệ nhân tạo AI càng nguy hiểm hơn với người Việt… 16 Tháng Chín, 2026
- Trái tim quả lắc 16 Tháng Chín, 2026
- Tuyên ngôn thi 16 Tháng Chín, 2026
- Đất nước tràng hạt (kỳ 4) 16 Tháng Chín, 2026
- Thơ Trần Ngọc Cư 16 Tháng Chín, 2026
- Khúc quân hành lặng lẽ 15 Tháng Chín, 2026
- Chuyện ở trong Xứ động vật 15 Tháng Chín, 2026
- Phân thân và Đối thoại trong Bài thơ Không của hoàng hôn của Đoàn Huy Giao 15 Tháng Chín, 2026
- Đánh mất tuổi thơ ngây 15 Tháng Chín, 2026
- Ba mươi năm Tạp chí TRIẾT HỌC VÀ TƯ TƯỞNG: Giới thiệu phiên bản mới (new.tapchitriet.com) 15 Tháng Chín, 2026
- Tưởng niệm Cung Tích Biền 14 Tháng Chín, 2026
- Tưởng nhớ Cung Tích Biền, đọc Đành lòng sống trong phòng Đợi của lịch sử 14 Tháng Chín, 2026
- Vài điểm cần minh xác về mối quan hệ giữa Tả quân Lê Văn Duyệt và vua Minh Mạng 14 Tháng Chín, 2026
- Xã hội cần trả ơn cô giáo 14 Tháng Chín, 2026
- Từ năng lực đọc hiểu đến những khẩu hiệu quốc gia 13 Tháng Chín, 2026
- Cung Tích Biền và phần tật nguyền của lịch sử 13 Tháng Chín, 2026
- Cung Tích Biền – một người anh, một người viết 13 Tháng Chín, 2026
- Nói thêm về Thi pháp Truyện Kiều của Trần Đình Sử nhân dịp tác phẩm được dịch sang tiếng Pháp 13 Tháng Chín, 2026
- Ai đang giữ ký ức của mỹ thuật Việt Nam? – Một góc nhìn về nhà sưu tập mỹ thuật Việt Nam 13 Tháng Chín, 2026
- Đất nước tràng hạt (kỳ 3) 13 Tháng Chín, 2026
- Thơ Haiku của Matsunaga Teitoku 13 Tháng Chín, 2026
- Thơ Thiền Zen Paul Vân Thuyết 13 Tháng Chín, 2026
- Nhà văn Cung Tích Biền qua đời 12 Tháng Chín, 2026
- Cung Tích Biền: Bơ vơ cái dấu chấm buồn lạnh… 12 Tháng Chín, 2026
- Cung Tích Biền “Đành lòng sống trong phòng Đợi của lịch sử” 12 Tháng Chín, 2026
- Những hệ lụy từ mô hình tăng trưởng dựa vào đất đai của Việt Nam (The Perils of Vietnam’s Land-led Growth) 12 Tháng Chín, 2026
- Lê Văn Duyệt – Bi kịch của lòng trung 12 Tháng Chín, 2026
- Tầm quan trọng của Phật giáo cho thời đại của chúng ta 12 Tháng Chín, 2026
- Viễn kiến môi sinh của Đức Đạt Lai Lạt Ma từ “Nóc Nhà Thế Giới” tới thảm họa Nepal – Tây Tạng 2026 11 Tháng Chín, 2026
- Hồ Gươm có cần một “Khải Hoàn Môn”? 11 Tháng Chín, 2026
- Bờ Hồ – Để giết một nơi chốn 11 Tháng Chín, 2026
- Lễ giỗ lần thứ 194 Đức Tả quân Lê Văn Duyệt 11 Tháng Chín, 2026
- Từ “ngôn ngữ nhỏ” đến văn học thế giới: vài vấn đề cần bàn lại 11 Tháng Chín, 2026
- Xin đừng xâm phạm và xoá bỏ giá trị lịch sử thiêng liêng của Thăng Long – Đông Đô – Hà Nội 10 Tháng Chín, 2026
- Le Cid và Corneille cũng bị đấu tố! 10 Tháng Chín, 2026
- Trao đổi với nhà văn Nguyễn Khắc Ngân Vi 10 Tháng Chín, 2026
- Để có một thế giới trưởng thành 10 Tháng Chín, 2026
- Sự khác biệt giữa “tiệm” và “quán” 10 Tháng Chín, 2026
- Uống rượu với thời gian 9 Tháng Chín, 2026
- Nguyễn Viện: Khi tuyệt vọng cũng mang thân xác con người… 9 Tháng Chín, 2026
- Văn bản quyết định tiếp nhận và điều động nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường 9 Tháng Chín, 2026
- Thơ Lê Thanh Trường 9 Tháng Chín, 2026
- Từ ngọn lửa đến tiếng chuông: Vũ Hoàng Chương và hành trình vào cõi từ bi 8 Tháng Chín, 2026
- Viết một truyện ngắn về cơ thể sau khi đọc một bài thơ về cái chết… 8 Tháng Chín, 2026
- Phóng sanh tôi 8 Tháng Chín, 2026
- Truyền thuyết khác về lăng mộ vua Đinh và long mạch ở cố đô Hoa Lư 8 Tháng Chín, 2026
Danh sách liên kết