Phải chi em là…
Điều này anh chỉ viết, nhưng không nói
rằng phải chi em là người máy
để anh không phải nghe những câu hỏi
về những chuyện muôn đời anh không hiểu
rằng phải chi em là người máy
để không nhìn vào bản tin TV mỗi đêm
rồi thắc mắc về những chuyện ngàn dặm xa
về những bà mẹ ẵm con trốn chạy ở Ukraine
về tiếng trẻ em khóc vì trúng đạn bắn tỉa ở Gaza
về những tiếng hô hào từ các bầu trời thánh chiến
về những trận mưa bom bốn phía nổ sập các tòa nhà
về cách em ngồi run rẩy làm đổ ly cà phê mới pha
em nói rằng tiếng bom, tiếng khóc
đã làm rung chuyển cửa kính nhà mình
đã làm em co người vì sợ
đã làm thắt tim em lại
đã làm giấc mơ mỗi đêm của em rạn vỡ
em hỏi vì sao anh vẫn như không thấy
trong khi mắt anh không rời màn hình TV
phải chi em là người máy
để anh không phải nghe những câu hỏi
vì sao xóm mình biến mất các bác Mễ làm vườn
vì sao bạn mình chia hai phe lên mạng mắng nhau
vì sao bạn mình có người nói mừng vì không phải da nâu
vì sao xóm mình học trò dặn nhau nhớ mang theo giấy tờ
phải chi em là người máy
để anh không nghe em cằn nhằn
giữa bản tin TV rằng giá điện, giá xăng, giá chợ lại tăng
để anh không phải tắt bớt một ngọn đèn
bất kể mắt anh ngày càng yếu
để anh phải đi chợ gần hơn
và sẽ mua các thùng mì gói rẻ hơn
phải chi em là người máy
để em không hỏi rất nhiều chuyện văn chương
vì sao anh không có lời thơ mộng như Nguyễn Du
khi cụ viết thiên trường ca thương cảm nàng Kiều
vì sao anh không có lời thơ dịu dàng từ bi
để chỉ ra tiếng khóc nữ tính ẩn giấu trong nhạc phim Melania
phải chi, không, anh không có ý nói về robot
anh không có ý nói về người máy
vì chữ anh vụng về
vì lời anh ấp úng
mỗi khi anh phải giải thích với em
rằng cõi này không có gì vui
rằng em hãy giữ tâm bình an như đất
để sẽ mặc kệ mọi thứ ném vào dù vui buồn dơ sạch
rằng em hãy giữ tâm trôi chảy như nước
để sẽ bao dung, cuốn hết mọi thứ vui buồn dơ sạch
rằng em hãy giữ tâm nồng ấm như lửa
để sẽ bình đẳng thiêu cháy mọi thứ vui buồn dơ sạch
rằng em hãy giữ tâm độ lượng như gió
để sẽ không vướng, thổi sạch hết mọi thứ vui buồn dơ sạch
rằng em sẽ giữ tâm rộng như hư không
để tự thân vô tướng, không còn thấy gì là vui buồn dơ sạch.
để em giữ hạnh không lời như núi
để em tịch lặng mỉm cười như hoa
bất kể khi tay em run rẩy
đã làm rơi vỡ ly cà phê
khi TV chiếu những trận mưa bom ngàn dặm xa
làm rung chuyển các cửa kính nhà mình.
Tháng 1/2026
Bài thơ sau bản tin
Đôi khi tôi làm xong vài câu thơ
em đọc, ngần ngừ
nhìn tôi tội nghiệp
rồi nói rằng thơ anh hơi cải lương
Biết sao bây giờ, tôi thú nhận
xin hãy cho anh làm thơ tự nhiên như thế
đó là những chữ viết vội
anh viết rất vội để không bị đứng tim
mỗi khi dịch xong các bản tin buồn
nếu thơ anh có gì hay và đẹp cho cõi này
anh sẽ bị nhầm là thiên sứ
anh sẽ bị treo cổ giữa phố thị Iran
anh sẽ bị bắn nơi một góc phố Minnesota
anh sẽ bị bom vùi sâu dưới các hầm Gaza
anh sẽ bị đẩy ra giữa các bãi mìn giáp biên Ukraine
Biết sao bây giờ, anh viết hơi cải lương
vì chữ sẽ che dòng nước mắt
mỗi ngày sau khi dịch các bản tin
anh khóc trong căn phòng nơi anh ngồi đơn độc
nơi có chiếc laptop, vài tủ sách và chiếc xe đạp thể dục
Bất chợt em đẩy cừa vào
em nói cây đào nhà ông cụ kế bên nở hoa rồi
em nói hoa đỏ đón xuân đẹp quá
em nói sao anh khóc trên bàn phím
em nói tụi mình đâu có ở trong phim Hàn quốc
em nói rằng thơ của anh có mùi nhang
em nói rằng thơ anh có tiếng mõ nhà chùa
em nói xuân tới rồi, sao anh lại khóc
Biết sao bây giờ, anh viết hơi cải lương
trong các bản tin anh dịch có quá nhiều người chết
và họ không kịp nói
và họ không kịp viết
và tim họ không kịp đập một nhịp cuối cùng.
California, ngày 28/1/2026