Ngự
– Chú ơi, chú quét lá làm gì ạ? Mai nó lại rụng.
– Thế cháu ăn cơm làm gì? Mai lại đói.
Thằng bé đứng ngoài cổng, một tay vịn ghi đông xe đạp, một tay xốc lại cái cặp sách đang tuột xuống vai. Chiều hôm ấy, từ lúc tôi cầm chổi ra sân, nó đã đạp xe qua cổng nhà tôi ba lượt. Đến lượt thứ ba thì nó dừng hẳn lại.
Tôi mới thuê căn nhà này được hơn một tháng. Thằng bé ở nhà bên cạnh, học lớp mười một, sáng nào cũng đạp xe qua cổng lúc sáu rưỡi, tối nào cũng đạp về lúc gần chín giờ. Hai chú cháu mới chào nhau được dăm bận.
– Cháu đi qua đi lại ba lần rồi đấy. Cháu định xin cái chổi của chú hử.
– Cháu… đi học thêm về ạ.
– Đi học thêm về mà phải đi ba vòng mới về đến nhà. Lạc đường à?
Nó gãi đầu, mắt nhìn xuống đống lá hoa giấy tôi vừa gom vào gốc cây.
– Chú ơi… chú là Ngự đúng không ạ?
Cái chổi trong tay tôi dừng lại giữa chừng.
– Ngự nào?
– Ngự trên fanpage ấy ạ. Thứ Bảy tuần trước, cháu ngồi học bài bên kia tường, nghe chú ngồi ngoài ban công đọc vào điện thoại: “Chào các bạn, tôi là Ngự.” Tối về cháu lướt Facebook, thấy bài đăng y nguyên từng chữ.
– Thế cháu có để ý máy gõ nhầm chữ nào không?
– Không ạ, có mỗi một chỗ bị sai dấu câu thôi.
Tôi tựa cái chổi vào gốc cây, thở ra một hơi dài.
– Chuyện này cháu giữ kín giúp chú được không?
– Được ạ. Nhưng chú nghe cháu kể chuyện nhé. Cháu không có tiền.
– Mới mười bảy tuổi đã biết mặc cả rồi đấy.
– Cháu học mẹ cháu đấy ạ. Mẹ cháu đi chợ, mặc cả mớ rau muống xong còn xin được thêm nắm hành.
Tôi kéo hai cái ghế nhựa ra giữa sân, đẩy một cái về phía nó.
– Ngồi đi. Kể chú nghe.
Thằng bé dựng xe vào tường, ngồi xuống, ôm cái cặp vào lòng. Nó im lặng một lúc lâu, mũi giày cứ di di trên mấy chiếc lá khô.
– Cháu ghét bố mẹ cháu.
– Ghét cả hai à? Hay yêu mẹ nhưng ghét bố, hay thương bố và ghét mẹ?
– Ghét bố tám phần. Mẹ bảy phần.
– Thế còn hai phần của bố, ba phần của mẹ thì để làm gì?
– Để… thỉnh thoảng còn xin tiền ạ.
Tôi phá lên cười. Nó cũng cười theo, cười xong lại cúi xuống, giọng lí nhí hẳn đi.
– Cháu nói thật đấy chú. Một tuần cháu đi học thêm năm buổi tối. Mẹ cháu cài định vị vào điện thoại cháu, cháu đi đâu mẹ cũng biết. Bố cháu thì tối nào cũng hỏi: “Hôm nay được mấy điểm?” Được chín thì hỏi sao không được mười. Được mười thì bảo thằng Khoa con bác Tuấn được mười từ lâu rồi.
– À, thằng Khoa. Chú biết thằng Khoa.
– Chú biết ạ?
– Nhà nào cũng có một thằng Khoa. Hồi chú đi học, thằng Khoa nhà chú tên là Tùng. Chưa ai gặp nó bao giờ, mà nó học giỏi nhất Việt Nam.
Thằng bé bật cười, rồi lại thôi.
– Cháu thích vẽ. Cháu muốn thi vào Mỹ thuật Công nghiệp. Bố cháu bảo vẽ thì sau này ăn cám à, phải thi Bách Khoa. Tháng trước mẹ cháu cất cái bảng vẽ điện tử của cháu vào tủ, khóa lại, bảo bao giờ thi xong học kỳ mới trả.
– Cái bảng vẽ ấy, sao cháu mua được?
– Tiền mừng tuổi ba năm của cháu ạ.
Tôi không nói gì một lúc. Gió thổi qua, mấy chiếc lá hoa giấy lại lả tả rơi xuống đúng chỗ tôi vừa quét.
– Thế thì chú hiểu vì sao cháu giận rồi.
– Chú không mắng cháu à?
– Mắng gì?
– Người lớn nghe cháu nói ghét bố mẹ là mắng ngay. Bảo cháu bất hiếu, bảo bố mẹ nuôi cháu vất vả thế nào.
– Chú có tuổi thật, nhưng chưa già đến mức ấy.
Nó toét miệng cười.
– Cho chú xem cháu vẽ gì nào.
Nó mở điện thoại, đưa sang cho tôi. Tôi lướt qua từng bức. Một con mèo mướp nằm phơi bụng trên mái tôn. Bà cụ bán xôi đầu ngõ đang cúi xuống buộc túi. Rồi một cái cây hoa giấy tím, lá chỗ xanh chỗ vàng, nhìn từ trên cao xuống, dưới gốc có một người đang cầm chổi.
– Cây hoa giấy nhà chú đây mà.
– Cháu vẽ từ cửa sổ phòng cháu đấy ạ. Mùa này cây hoa giấy nhiều màu nhất.
– Vẽ được thế này mà bảo sau này ăn cám, thì cám ấy chắc phải ngon lắm.
Nó cười, đưa tay lấy lại điện thoại, ngón cái vẫn để nguyên trên bức tranh cây hoa giấy.
– Tối qua cháu cãi nhau với bố, đóng sầm cửa phòng. Sáng nay bố cháu tháo luôn cái chốt cửa.
– Tháo chốt cửa thì bố cháu làm hơi quá tay thật.
– Chú thấy chưa!
– Chú thấy rồi. Mà cháu đóng sầm cửa cũng hơi quá tay. Hai bố con hòa một đều.
Thằng bé bĩu môi, đá nhẹ vào đống lá dưới chân.
– Mười bảy tuổi mà giận bố mẹ, đóng sầm cửa, thì bình thường lắm. Trong đầu mỗi người có một phần giống như cái phanh xe, giúp mình dừng lại nghĩ một chút trước khi nói. Phần ấy phải đến tầm hai mươi lăm tuổi mới lắp xong. Thế nên tuổi cháu bây giờ, ga thì đủ rồi, còn phanh thì đang lắp dở.
– Thế bố mẹ cháu bốn mấy tuổi rồi, phanh lắp xong lâu rồi, sao vẫn quát ầm ầm ạ?
– Câu này hay đấy. Để chú ghi lại viết bài.
– Chú!
– Đùa thôi. Phanh của người lớn lắp xong rồi, nhưng đi làm cả ngày về thì phanh cũng mòn. Bố mẹ cháu về đến nhà là phanh mòn hết rồi đấy.
Thằng bé ngồi yên, tay mân mê cái khóa kéo của cặp sách.
– Chú hỏi cháu nhé. Mẹ cháu có biết cháu thích ăn gì không?
– Biết ạ. Cháu không ăn được hành. Mẹ nấu canh bao giờ cũng múc riêng cho cháu một bát trước khi thả hành vào nồi.
– Bố cháu có bao giờ đưa đón cháu không?
– Hôm nào mưa to thì bố đi đón. Bố đứng ngoài cổng trung tâm, áo mưa trùm kín đầu, mặt cau có như ai nợ tiền bố.
– Thế mà cháu bảo bố mẹ không hiểu cháu.
– Hiểu cái bát canh thì có. Hiểu cháu thì chưa.
Nó nói câu ấy nhanh và gọn đến mức tôi phải gật gù.
– Bên Tây người ta có một khái niệm, gọi là love language, ngôn ngữ yêu thương.
– Cháu biết, trên TikTok có ạ.
– Thế thì đỡ cho chú phải giảng. Mỗi người thương nhau bằng một thứ tiếng. Có người nói bằng lời, có người nói bằng cái ôm. Bố mẹ cháu thì nói bằng bát canh không hành, bằng cái áo mưa đứng đợi ngoài cổng trung tâm. Còn cháu thì nói bằng tranh vẽ. Nhà cháu ba người, ba thứ tiếng, mà chưa ai có cuốn từ điển nào.
– Thế thì ai dịch ạ?
– Hôm nay chú dịch hộ cháu một ít. Không lấy tiền.
Nó ngồi thẳng lưng lên, như học sinh chuẩn bị chép bài.
– Bố cháu hỏi “Hôm nay được mấy điểm?”, dịch ra tiếng của cháu là: “Bố lo cho con, mà bố không nghĩ ra câu gì khác để hỏi.”
– Thế còn câu “vẽ thì ăn cám à”?
– Câu ấy dịch ra là: “Bố không biết nghề vẽ nuôi người ta kiểu gì, nên bố cấm cho chắc.”
– Còn mẹ cháu khóa cái bảng vẽ?
– Câu ấy khó dịch nhất. Chắc là: “Mẹ chỉ có mỗi một đứa con, mẹ không dám đánh cược.”
Thằng bé không cãi nữa. Nó cúi xuống nhặt một chiếc lá hoa giấy đã ngả sang màu nâu, khô khốc, xoay xoay cái cuống trong tay.
– Chú cũng từng ghét bố chú đấy.
– Thật ạ?
– Hồi mười bảy tuổi, chú với bố chú ba tháng liền không nói với nhau câu nào. Ngồi cùng mâm cơm, bố chú chỉ nói đúng hai câu: “Ăn đi.” Với cả: “Học đi.”
– Bố chú còn khó hơn bố cháu à?
– Bố cháu còn hỏi điểm, tức là bố cháu còn hỏi. Bố chú thì đến hỏi cũng không thèm hỏi.
– Thế rồi sao ạ?
– Hồi chú sang Singapore học, ra sân bay bố chú chẳng nói gì, chỉ lẳng lặng ngồi im trên chiếc ghế mây ông ngoại chú để lại, nhìn ra cửa, hút thuốc.
– Nghe phũ thế chú.
– Phũ lắm. Cơ mà mấy năm sau mẹ chú mới kể, hôm chú bay, bố chú ngồi lập tài khoản Facebook. Chú đăng ảnh nào bố cũng mở ra, phóng to lên xem chú gầy đi hay béo lên. Ba năm trời, bố chú chưa thả tim cái nào.
Thằng bé nhìn tôi, miệng hơi há ra.
– Thế chú có còn giận bố chú nữa không?
– Giận chứ. Giận vì phải đợi đến lúc ở cách nhà hơn hai nghìn cây số mới biết chuyện.
Nó bật cười, rồi lại im. Chiếc lá hoa giấy trong tay nó đã bị xoay đến rách cả cuống.
– Mà cháu biết không, cháu ghét được bố mẹ là vì cháu còn mong bố mẹ hiểu cháu. Người dưng thì cháu có thèm ghét đâu. Như chú đây này, cháu có ghét chú không?
– Chưa ạ. Mới quen.
– Đấy. Ghét được nhau tức là thân lắm rồi.
– Chú nói thế, cháu chẳng biết nên ghét tiếp hay thôi.
– Cứ ghét tiếp đi. Có điều ghét ít thôi, giảm xuống còn năm phần mỗi người, để còn đường mà xin tiền.
– Thế bây giờ cháu phải làm gì ạ?
– Chú gợi ý cháu thử hai việc thôi, dễ lắm. Tối nay ăn cơm, cháu hỏi mẹ: “Hồi mười bảy tuổi, mẹ có ghét ông bà ngoại không?”
– Hỏi thế làm gì ạ?
– Để mẹ cháu nhớ ra là mẹ cũng từng mười bảy tuổi. Người lớn hay quên chuyện ấy lắm.
– Còn bố cháu?
– Bố cháu thích điểm, thích số, thì cháu nói với bố bằng số. Cháu tìm hiểu xem Mỹ thuật Công nghiệp lấy bao nhiêu điểm, học mấy năm, ra trường người ta làm ở đâu, lương khởi điểm bao nhiêu. Viết hết ra một tờ giấy, kẹp cùng bức tranh đẹp nhất của cháu, để lên bàn làm việc của bố.
– Chú bảo cháu đi lừa bố à?
– Chú bảo cháu đi phiên dịch.
– Lỡ bố cháu đọc xong vẫn bảo không thì sao ạ?
– Thì có khi bố cháu chưa đổi ý ngay đâu. Người lớn đổi ý chậm lắm, chậm như bố chú học thả tim ấy. Nhưng chú cá với cháu, tờ giấy ấy bố cháu sẽ gấp lại, cất kỹ vào ngăn kéo.
Nó gật gù, mắt nhìn lên tán hoa giấy như đang tính toán điều gì đó. Đúng lúc ấy, từ đầu ngõ vọng lại tiếng một người phụ nữ:
“Bon ơi! Về ăn cơm!”
Thằng bé giật mình, với lấy cái cặp, quát vọng ra:
– Con biết rồi!
Quát xong, nó khựng lại, liếc sang tôi. Rồi nó hắng giọng, gọi to lên lần nữa:
– Con về ngay đây mẹ ơi!
– Thế là dịch được một câu rồi đấy.
Nó nhe răng cười, dắt xe ra cổng. Đi được mấy bước, nó quay đầu lại.
– Chú ơi, mai cháu qua quét lá giúp chú được không?
– Lá này quét làm gì, hôm sau nó lại rụng.
– Thì ngày kia lại quét ạ.
Tôi cầm chổi lên, quét nốt chỗ lá vừa rơi xuống. Mười bảy tuổi, tôi cũng từng đạp xe mấy vòng quanh khu tập thể mới dám về nhà, vì biết bố đang ngồi đợi ở mâm cơm, mặt lạnh tanh, đũa chưa ai cầm.
Đến giờ, bố tôi vẫn chưa thả tim cho tấm ảnh nào của tôi.