Còn ai đứng ngoài cửa nữa không?

Ngự

Ngày nhà giáo năm nay, tôi được một thầy giáo tặng hoa.

Chiều hôm trước, có một số lạ nhắn tin vào máy tôi: “Thầy ơi, em là học trò cũ của thầy. Mai ngày nhà giáo, em xin phép qua thăm thầy được không ạ?” Từ ngày nghỉ dạy đến giờ, lâu lắm rồi mới có người gọi tôi là thầy, nên tôi đọc đi đọc lại cái tin nhắn mấy lần, xem có phải trò lừa đảo nào mới không. Cuối cùng tôi vẫn nhắn lại, hẹn cậu ở quán cà phê gần nhà tôi. Nghĩ bụng nếu có bị lừa thì ít ra mình cũng ngồi uống được cốc đen đá không đường.

Có một dạo nọ tôi đi dạy ở một trường đại học, mỗi tuần một buổi, dạy môn nghiệp vụ lễ tân. Gọi là dạy cho sang, phần lớn thời gian tôi đứng trên bục kể lại chuyện mấy năm làm lễ tân ở phố cổ: khách Tây, khách ta, khách say, khách khó tính, có ông khách còn để quên cả hộ chiếu trong tủ lạnh. Sinh viên bàn đầu ngồi chép, sinh viên bàn cuối ngồi ngủ, còn tôi thì cứ kể, vì ngoài kể chuyện ra tôi cũng chẳng biết dạy cách nào khác.

Bốn giờ chiều, một chiếc xe máy tấp vào lề đường. Người ngồi trên xe chừng ba mươi tuổi, sơ mi trắng sơ vin, tóc vuốt keo bóng lộn, đeo cặp kính cận gọng đen. Sau yên xe, bốn năm bó hoa buộc chồng lên nhau bằng mấy sợi dây chun, bó nào cũng to. Trông chẳng khác nào vừa đi ăn cướp ở chợ Quảng An về. Nhưng ở phía trước càng xe, có một bó cúc họa mi được bọc giấy báo cẩn thận, cậu nhấc bó cúc, đi về phía tôi.

– Em chào thầy ạ! Em chúc thầy ngày nhà giáo thật nhiều sức khỏe.

Cậu đặt bó cúc bên cái ghế cạnh tôi. Tôi ngó ra phía sau cậu, bó nào cũng to. Bó to nhất cao gần bằng vai tôi, giấy gói còn in dòng chữ “Tri ân thầy cô”.

– Anh cảm ơn em. Mà sao em có bao nhiêu bó to tướng thế kia, lại tặng anh bó bé xíu thế này.

– Thầy lại trêu em rồi, em biết thầy thích cúc họa mi nên em mua riêng ấy, còn mấy bó kia là học sinh tặng em thầy ạ. Hay thầy thích bó nào, em biếu thầy thêm mấy bó.

– Thôi thôi. Anh đùa đấy. Quà của học sinh, em lại tặng anh làm gì. Em cũng đi dạy à?

– Vâng. Em dạy ở một trường cao đẳng, cũng ngành du lịch thầy ạ.

Tôi ngồi nhìn bó cúc họa mi, rồi nhìn về phía cậu, có chút tủi thân, tôi nghĩ mãi vẫn chưa hình dung ra được mình đang đứng ở bậc thứ mấy trong cái chuỗi tri ân này.

Cậu gọi một cốc nâu đá, rồi nhìn sang cốc của tôi.

– Thầy vẫn uống đen đá không đường ạ?

– Sao em biết?

– Hồi ấy sáng nào thầy cũng cầm cốc đen đá đi qua cổng khoa. Đá tan hết rồi mà thầy vẫn cầm.

– Anh hay nhâm nhi ấy. Thế em học lớp anh khóa nào nhỉ? Anh dạy mấy năm, sinh viên đông quá, anh không nhớ hết được mặt của các bạn.

– Thầy không nhớ mặt em là phải. Hồi ấy em ngồi ở tít đằng sau.

– Bàn cuối à? Bàn cuối lớp anh toàn các bạn ngủ.

– Em không ngủ đâu thầy. Em nghe hết từ đầu đến cuối đấy thầy.

Cậu cười, rút trong cặp ra một tập giấy đã ố vàng, gáy đóng ghim, mép giấy quăn hết cả lại. Tôi nhìn qua đã nhận ra. Đấy là tài liệu tôi soạn cho sinh viên, mỗi tuần một chuyện, chuyện nào cũng là chuyện có thật ở quầy lễ tân. Chuyện nào tôi cũng cố tình bỏ lửng ở cuối trang, để các bạn tò mò mà đọc trước khi đến lớp.

– Trời ơi, em còn giữ cái này à?

– Em giữ đủ cả kỳ đấy thầy.

Tôi lật trang đầu tiên. Chuyện ông khách Nhật đòi đổi phòng ba lần trong một buổi tối. Cuối trang vẫn là dòng chữ tôi viết hồi ấy: “Nếu em là lễ tân, em sẽ làm gì?”

– Chuyện này em đọc xong ấm ức cả tuần. Em cứ nghĩ mãi, phòng ốc sạch sẽ, cửa sổ nhìn ra hồ, ông ấy còn đòi đổi cái gì nữa.

– Thế lên lớp em có nghe anh giảng không?

– Nghe rồi ạ. Phòng đầu tiên là phòng 404, phòng thứ hai là 409, phòng thứ ba là 314. Người Nhật kiêng số bốn, vì đọc lên nghe giống chữ chết, kiêng cả số chín, vì nghe giống chữ khổ. Thầy bảo hôm ấy thầy đứng ở quầy, đổi phòng cho ông ấy ba lần mà vẫn không hiểu tại sao, cuối cùng phải hỏi bác bảo vệ mới biết.

– Bác ấy đi xuất khẩu lao động bên Nhật mấy năm, về nước mới ra làm bảo vệ. Anh học quản trị khách sạn bao nhiêu năm, cuối cùng điều ấy lại do bác bảo vệ dạy anh, dạy trong có năm giây.

– Thầy kể y như thế ạ. Câu ấy em chép lại luôn.

Tôi lật tiếp mấy trang. Bên lề có những dòng chữ bút bi xanh, chữ con trai, to và xiên, ghi chép chi chít. Có chỗ còn vẽ cả cái mũi tên chỉ vào đoạn kết, ghi: “Thầy giải rồi!!!”

– Ngày xưa thầy toàn gửi bài lúc mười một giờ đêm, sáng ra mới có mà phát cho lớp. Có hôm mười hai giờ thầy vẫn còn gọi điện giục.

– Sao em biết anh gửi lúc mấy giờ?

Cậu chỉ cười, rồi hỏi lại tôi.

– Thầy có nhớ cái quán photo ở cổng khoa không ạ?

– Nhớ chứ. Tuần nào anh cũng gửi bài cho quán ấy in. Ở đấy có một thằng bé gầy nhom, đen nhẻm, lúc nào cũng đội cái mũ lưỡi trai quay ngược, tay thì dính mực đen sì. Thằng bé ấy hỏi nhiều kinh khủng. Anh đến lấy bài là nó hỏi, hỏi đến lúc anh đi khuất mới thôi. Không biết bây giờ nó làm gì.

Cậu cầm cốc nâu đá lên, uống một ngụm rồi mới đặt xuống.

– Nó đi dạy rồi thầy ạ.

Tôi nhìn cậu. Nhìn cái đầu vuốt keo bóng lộn, cái kính gọng đen, cái sơ mi trắng sơ vin, rồi cố hình dung một cái mũ lưỡi trai quay ngược đội lên trên. Hình dung mãi mới ra.

– Thế mà em nhắn tin bảo là học trò cũ của anh. Lừa thật.

– Em chỉ không lên giảng đường của thầy thôi ạ. Nhưng em vẫn tính em là học trò của thầy. Số điện thoại của thầy em vẫn lưu từ hồi thầy gọi điện giục em in bài đấy.

Tôi bật cười. Cái số điện thoại ấy, tôi đổi mạng mấy lần mà vẫn không nỡ bỏ.

– Năm ấy em trượt đại học thầy ạ. Bố mẹ em chẳng nói gì, nhưng ở quê thì cả xóm ai gặp em cũng hỏi đỗ trường nào. Dì em mở quán photo ở cổng khoa, em ra Hà Nội làm cho dì. Sáng nào em cũng đứng sau cái máy photo, nhìn sinh viên đi qua cổng vào trường.

– Thảo nào hồi ấy anh thấy em toàn đứng nhìn ra cổng.

– Tài liệu của thầy là thứ duy nhất em chịu đọc trong cái quán ấy. Thầy cô khác toàn gửi slide, chữ bé, lại còn toàn tiếng Anh. Thầy thì gửi chuyện. Chuyện khách đánh rơi nhẫn cưới vào bồn cầu, chuyện ông khách Úc đòi thuê xích lô đi Hạ Long. Em đứng chờ máy chạy, đọc một mạch đến cuối trang, đến đúng đoạn hay thì hết.

– Anh cố tình đấy. Không thế thì các bạn chẳng ai đọc.

– Các bạn có đọc đâu thầy. Em in ra, các bạn lấy về, hôm sau em thấy toàn đem lót cốc trà sữa.

– Cái đấy thì anh biết. Có hôm anh còn nhặt được một tờ trong thùng rác.

– Thế là hôm ấy em hỏi thầy. Thầy đến lấy bài muộn, một tay cầm tập tài liệu, một tay cầm cốc đen đá. Em chạy theo hỏi ông khách Nhật cuối cùng thế nào. Thầy vừa đi vừa ngoái lại bảo em: “Muốn biết thì lên lớp mà nghe.”

Tôi nhớ câu ấy. Tôi nhớ cả buổi sáng hôm ấy, muộn giờ, tập tài liệu trên tay còn nóng hổi mùi mực, cốc cà phê thì đá tan quá nửa. Tôi nói câu ấy để thằng bé đừng lẽo đẽo hỏi nữa, cho tôi còn kịp lên lớp. Tôi chưa bao giờ nghĩ là nó sẽ đi thật.

– Em biết thầy nói đùa. Nhưng em đi thật.

– Đi thế nào?

– Sáng thứ năm nào cũng thế, in xong tài liệu cho thầy, em nhờ dì trông quán, chạy lên tầng ba. Em không dám vào, đứng ngoài cửa sau của giảng đường. Cánh cửa có cái ô kính nhỏ, em đứng nghiêng người nhìn vào. Thầy giảng to lắm, đứng ngoài hành lang em vẫn nghe rõ từng câu.

– Cả kỳ em đứng ngoài ấy à?

– Khoảng mấy hôm thôi ạ. Có hôm bác lao công đi qua, tưởng em là sinh viên bị đuổi ra ngoài, còn mắng em: “Đi học thì lo mà học, đứng đây làm gì.” Thế rồi em đánh liều phi vào lớp luôn, nhưng em ngồi bàn gần cửa, rồi giả vờ nằm úp để ngủ ấy thầy.

Tôi cười đến mức phải đặt cốc cà phê xuống.

– Ngoài lừa đảo hóa ra còn làm đạo chích. Bố khỉ.

– Không như thế thì làm sao qua mắt được thầy với giáo vụ ạ. Với lại em thấy thầy chỉ nhìn mấy bàn cuối một tí thôi. Hehe

– Mấy bạn ngủ gật thì anh nhớ.

– Có hôm thầy kể chuyện ông khách Úc đòi thuê xích lô đi Hạ Long, cả lớp chẳng ai cười. Lúc ấy em đang cúi mặt nghe, phải lấy tay bịt mồm lại, sợ thầy phát hiện.

– Anh cứ tưởng chuyện ấy không buồn cười.

– Buồn cười lắm thầy ạ. Tại các bạn ngủ hết thôi.

Cậu cầm tập tài liệu lên, lật lật mấy trang, rồi lại đặt xuống bàn.

– Hồi trượt đại học, em nghĩ đời em chắc chỉ quanh quẩn bên cái máy photo. Nghe thầy kể chuyện ở quầy lễ tân, khách khứa đủ kiểu người, em mới biết có một cái nghề mà ngày nào cũng được gặp người lạ, được nói chuyện, được giải quyết những chuyện mà cả đời em chưa từng nghĩ đến. Mà em thì vốn nói nhiều.

– Cái đấy thì anh biết. Ngày xưa một mình em hỏi anh còn nhiều hơn cả lớp anh cộng lại.

– Hết kỳ ấy, em về quê ôn thi. Năm sau em đỗ, đỗ vào đúng cái khoa ấy.

– Thế sao anh không thấy em ở lớp?

– Em đỗ vào thì thầy nghỉ dạy rồi.

Năm ấy tôi nghỉ dạy. Lý do thì nhiều, nhưng có một lý do tôi chưa kể với ai bao giờ. Tôi nghĩ mấy năm đứng lớp của mình chẳng để lại được gì. Bàn đầu chép cho có, bàn cuối ngủ, tài liệu soạn đến nửa đêm thì người ta đem lót cốc trà sữa. Buổi dạy cuối cùng, tôi đứng trên bục nhìn xuống cả giảng đường, chẳng thấy ai buồn vì thầy nghỉ. Tôi thu dọn cặp sách, đi xuống cầu thang, đi qua cổng khoa, cũng chẳng để ý cái quán photo hôm ấy có ai đứng trong đấy không.

– Em ra trường đi làm lễ tân mấy năm, cũng ở phố cổ như thầy. Rồi em đi học lên, về trường cao đẳng dạy. Em dạy nghiệp vụ lễ tân, đúng cái môn của thầy.

– Thế em dạy có hay hơn anh không?

– Em dạy y như thầy. Tuần nào em cũng viết tài liệu, chuyện nào cũng bỏ lửng ở cuối trang. Chuyện ông khách Nhật em vẫn để đầu tiên.

– Thế sinh viên của em có đọc không?

– Cũng lót cốc trà sữa thầy ạ.

Hai thầy trò cùng phá lên cười. Bà chủ quán cà phê ngẩng lên nhìn, chắc đang nghĩ hai ông thầy giáo hôm nay được tặng nhiều hoa quá nên bị hâm.

Cậu bỏ kính ra, lấy giấy ăn lau lau mắt kính, rồi đeo lại, nhìn ra ngoài đường.

– Nhưng tuần trước có chuyện này em định kể với thầy. Cổng trường em cũng có một quán photo. Thằng bé làm ở đấy in tài liệu cho em, in xong đọc luôn, rồi chạy theo em ra tận cổng, hỏi ông khách Nhật cuối cùng thế nào.

– Thế em bảo sao?

– Em bảo: “Muốn biết thì lên lớp mà nghe.”

Tôi bật cười, cười đến mức sặc cả cà phê.

– Thế nó có lên không?

– Em không biết thầy ạ. Từ hôm ấy, giảng được một lúc là em lại nhìn ra cửa. Rồi quét mắt xuống mấy bàn cuối.

– Có thấy ai không?

Cậu lắc đầu, cười.

– Chưa thấy ạ. Mà hồi ấy em học lén cả một kỳ, thầy có thấy em lần nào đâu.

Trời bắt đầu tối. Cậu xem đồng hồ, bảo phải về kẻo mẹ ở nhà chờ cơm, rồi đứng dậy buộc chặt lại mấy bó hoa cho chắc. Rồi cậu quay về phía tôi, cười hiền.

– Em cảm ơn thầy rất nhiều.

– Vì điều gì?

– Vì đã cho em động lực để làm nghề này thầy ạ.

Cậu nổ máy, ra đến đầu ngõ còn ngoái lại, giơ tay vẫy vẫy. Tập tài liệu ố vàng kẹp chặt trong cặp, đống hoa sau yên xe rung rinh theo từng ổ gà.

Tôi ôm hai bó hoa đi bộ về. Mấy năm đi dạy, tôi cầm trong tay không biết bao nhiêu tờ danh sách lớp, đọc không biết bao nhiêu cái tên. Ngày nhà giáo năm nay, người tặng hoa cho tôi lại là một thầy giáo chưa từng có tên trong cái danh sách nào của tôi. Tôi không biết hồi ấy ngoài cậu ra còn ai đứng ngoài cửa nữa không. Tôi cũng không biết trong cả giảng đường ngày ấy, có bao nhiêu người ngồi ngay trước mặt tôi cả kỳ mà chưa từng nghe tôi nói câu nào.

Mấy năm đứng lớp, tôi chưa một lần nhìn ra cửa.

This entry was posted in Văn and tagged . Bookmark the permalink.