V?n h?c mi?n Nam 54-75 (464): T? T? (k? 3)

M??i khun m?t v?n ngh? – Nguy?n Tun

N?i dung th? bt:

Ti ?ang b?n ch?a preuve cho cu?n Chi?c l? ??ng m?t cua. Cu?i thng m?i xong. S? dnh cho anh m?t b?n gi?y t?t. (Nh?ng ??ng ni ?n ln, s? anh em ch? khc, khng c, l?i trch mc. C?n d?n anh nh? v?y.) Ch?a xong, ti v Nam m?t chuy?n n?a r?i tr? v? B?c s?ng v?i ci ti?u gia ?nh s?p ??a h?t t? Thanh ra C?u M?i lng m?c b?n qun.

Nh?ng ?i?u anh trch ti trong th? v?a r?i, xin nh?n l?i h?t. V mong chuy?n sau, khng dm c?u th? n?a.

Anh m?nh.

Nguy?n Tun (Ti li?u c?a b?n Nguy?n Nh? C?nh)

Nguy?n Tun: Lm bo, vi?t v?n, ?ng phim. Sinh n?m 1910 t?i Thanh Ha

Tc ph?m: Vang bng m?t th?i, Chi?c l? ??ng m?t cua, M?t chuy?n ?i, Tn ng?n ?n d?u l?c, Tu? bt I, Tu? bt II, Tc ch? Hoi, Qu h??ng, Nguy?n, Cha ?n, Ng??c dng sng ?

Tc ph?m ch?a in: C? ??c l?p (K?ch), Tu? bt III

Nguy?n Tun

V thi ?? k? s? tr??c cch m?ng qua tc ph?m Cha ?n

Nguy?n Tun l m?t trong nh?ng khun m?t l?n c?a n?n v?n h?c ngh? thu?t Vi?t Nam ? tr??c v trong cu?c chi?n. Ni ??n Nguy?n Tun l ni m?t gi tr? h?n nhin, l kh?i sng l?i dng sng th?i gian chm khu?t, l nh?c nh? ??n m?t vng tr?i xn xao c?a thanh m ngn ng?. Nguy?n Tun ??ng s?ng tr??c m?t chng ta v?i vc dng kiu k?, v?i t?ng ngn ti hoa, v?i ?i cnh ch?p ch?n bay l??n trn ??nh cao ngh? thu?t. Hnh trnh vo tc ph?m Nguy?n Tun nh? hnh trnh ?i vo m?t cung ?i?n trng l? ??y mu s?c di?m ?o. T?ng ngu?n nh sng lung linh chi?u r?i vo m?i dng, m?i ch?, th? nh sng l? k? lm m ho?c c? g? ? v tri lm nh?n t?ng ngh? b?t ?i t? ni?m c ??n nh?t. Ngh? thu?t khi ? v??n t?i ??nh cao c th? to? ra xung quanh nh?ng tia l?a lm chy c? r?ng cy, lm kh dng su?i, n?u r?ng cy dng su?i ch? mang trong b?n ch?t nh?ng ??c l? t?m th??ng, nhm chn.

Ton b? tc ph?m c?a Nguy?n Tun khng nhi?u, nh?ng ? m?i tc ph?m ??u sc tch v ch?a ??ng s? b?t bung, v??t thot c?a ngn ng? ?i vo th? gi?i ring bi?t m ch? c Nguy?n m?i ?? s?c phung ph v s? d?ng ?? hnh thnh m?t ki?n trc v? ??i nh? th?. M?i ch? ???c Nguy?n dng tr? nn qu gi. Nguy?n Tun vi?t m gi?ng nh? nh ?iu kh?c c?n c ch?m tr? vo m?t ? qu nh?ng hnh nt trc tuy?t.

T? Vang bng m?t th?i qua Chi?c l? ??ng m?t cua, M?t chuy?n ?i, Tn ng?n ?n d?u l?c, Tu? bt I, Tu? bt II, Tc ch? Hoi, Qu h??ng ??n Nguy?n r?i Cha ?n, tc ph?m sau cht c?a Nguy?n Tun tr??c khi l?a, ? do Nh xu?t b?n Qu?c v?n ?n hnh ngy 5-8-1946 t?i Nh in Trung B?c, 36 ph? Phng H?ng, H N?i. Tc ph?m Cha ?n ra ??i ???c gi 4 thng th cu?c chi?n tranh Vi?t Php bng n? trn ton qu?c (19-12-1946). T? ? ton qu?c khng chi?n v c?ng t? ?, m?i sinh ho?t c?a con ng??i Vi?t Nam b?t bu?c ph?i ??i thay, nh?t l sinh ho?t v?n h?c ngh? thu?t.

Trong h?n m?t n?m tr?i, t? ngy 19-8-1945 ?on qun kh?i ngh?a r?i ni r?ng Cao-B?c-L?ng trn v? H N?i r?i l?n l??t qua cc t?nh cho ??n ngy 19-12-1946, Nguy?n Tun m?i cho m?ng cch m?ng ???c 2 tc ph?m: Nguy?n v Cha ?n. N?i dung tc ph?m Nguy?n ???c coi nh? tc ph?m t? thu?t. Nguy?n Tun ? nhn danh nhn v?t Nguy?n ?? trnh by quan ni?m s?ng c?a ring mnh ??i v?i cch m?ng b?ng cch ch?i b? qu kh? v tnh nguy?n d?n thn vo nh sng ch? ??o c?a l t??ng m?i. Nguy?n Tun ? t? l?t xc. Thi ?? ny lm b? ng? nhi?u ng??i, nh?t l trong nhm b?n b thn thi?t.

Nguy?n Tun, m?t ngh? s? ? nm cu?c ??i vo ?am m, ? m? ??c sau khi ch?t, nh? v?n s? Php Paul Morand, ng??i ??i thu?c da mnh lm va-li ?? ???c ti?p n?i gi?c m?ng phiu ?ng n?a ch?ng dang d?. Nguy?n Tun ? phung ph tu?i hoa nin v?i ti?ng ?n, cu ht, ? dm ph??ng ti?n vo nh?ng thch th c?u k? trong ??i s?ng, t? mi?ng ?n, ly r??u, tch tr, h?i thu?c, nh?t nh?t ci g c?ng tr? thnh ki?u cch, c?ng ???c x?ng t?ng nh? m?t thing ling. Nh?ng ci ?, Nguy?n Tun ? treo l? l?ng t?ng th? m?t ch?ng ph?i ch? trong v?n ch??ng m cn ? ph?n su kn nh?t c?a tm t? v lun lun ?i?u h?p cho ci thch c?a ring mnh thnh m?t ??o gio c tn ?? qu? g?i.

Kh?i hnh t? nh?n ??nh trn, s? l?t xc c?a Nguy?n Tun trong tc ph?m Nguy?n l m?t ??t kh?i, m?t ng? ngng g?n nh? th?t v?ng. Nh?ng, tm tr?ng Nguy?n Tun, m?t tm tr?ng ph?c t?p, khng h?n ? do th?i cu?c t?o nn m chnh th?c k?t ??ng trong mu, trong h?n Nguy?n Tun t?ng n?m, t?ng thng.

Ci tm tr?ng ? ???c b?c l? r trong tc ph?m Cha ?n, m?t tc ph?m ???c d?ng ln theo ?ng cung cch c?a khc ht ? ?o v? hnh th?c, cn n?i dung ni ln s? quy?t tm ph?c tng cch m?ng v chnh ? tc ph?m ny, nh?ng m?nh da th cu?i cng ???c g? b? ?? bi?n Nguy?n Tun thnh con ng??i khc, v?nh vi?n thnh con ng??i khc.

M? ??u cho tc ph?m Cha ?n Nguy?n Tun ? trch m?t ?o?n trong t?p Nguy?n:

My hy di?t h?t nh?ng con ng??i c? ? trong my ?i My ph?i t? ho?i n?i tm my ?i ?. My hy l?y my ra lm l?a m ??t chy h?t nh?ng phong c?nh c? c?a tm t??ng my. (Nguy?n)

?? t?i ???c nh?ng v? n m?ng r?t c?n ?y, l?i ch? c vi?t ra! (Nguy?n Tun)

?o?n trn cho ng??i ??c nhn r l?p tr??ng v chi?u h??ng c?a tc ph?m Cha ?n, Nguy?n Tun mu?n m?i ng??i ph?i th?a nh?n mu?n cu?i cng v quy?t li?t c?a tc gi?, ?? ti?n t?i s? d?t khot v?i qu kh?, v?i chnh b?n thn mnh. Nguy?n Tun mu?n t?o m?t gi tr? m?i, m?t suy c?m m?i, ? ?, con ng??i ngh? s? phng ?ng ph?i ch?t, ph?i hu? di?t ci con ng??i v? k? l?i th?i d con ng??i ? l thin ti v?n h?c, hay l g g ?i n?a.

Tc ph?m Cha ?n g?m 3 ph?n: D?ng, Tm s? c?a N??c ??c v M??u cu?i.

? ph?n D?ng, Nguy?n Tun cho ??c gi? g?p ng??i t 2910 trong m?t tr?i an tr, t?i Cao Nguyn. Ng??i t 2910 l L?nh, nh cch m?ng lun lun c m?t ? kh?p cc nh t v ? coi cch m?ng nh? m?t tn gio. L?nh 2910 ? tr? thnh ??i t??ng ph?c t?p ?? Nguy?n Tun ph?i g?i vo ?y m?t d?u h?i, v m?t d?u ch?m r?t ??m. Ng??i t chnh tr? 2910 d??i ngi bt Nguy?n Tun tr? thnh m?t th?n t??ng ch?ng nh?ng cho tc gi? m cn cho t?t c? cc t nhn khc v ?nh h??ng ??n nh?ng tn cai, ??i kh? xanh coi t n?a. L?nh 2910 bi?t nhi?u th? qu, ngoi vi?c lm cch m?ng, ng?i t. L?nh 2910 d?y ?ng-l, vi?t th?, lm cu ??i ch? Nho, sinh ho?t v?i anh em trong c?ng b?ng cch ng?i cht vt trn thang ?u t?p th? thao, ??c tin t?c v tnh hnh chnh tr? ngo?i giao cc n??c v nh?ng bi?n c? x h?i trn kh?p th? gi?i, r?i m? x? ch??ng trnh ??i ?ng c?a ??i Nh?t B?n! Ng??i t 2910, khng u?ng r??u, khng nghe ht c ??u d, ng ??i kh? xanh v lng c?m ph?c c nh t? ch?c bu?i ht l?u trong r?ng cho vui, m L?nh 2910 khng ch?u.

?? gi?i thch thi ?? ?, L?nh 2910 ??a cho tc gi? m?t v? vi?t. V? m? ??u b?ng m?t t?a ?? Tm s? c?a n??c ??c d??i chua m?t dng nh?:

Ai ht hay m ai hay nghe ht

Ph?n II, ghi Tm s? c?a n??c ??c. Ph?n hay nh?t c?a Cha ?n, m Nguy?n Tun ? c? g?ng l?n cht tr??c khi chia tay v?nh vi?n v?i ci th phong l?u, tr??c khi la b? m?nh da th cu?i cng.

C?u Lnh t, m?t trang ?i?n ch? ho hoa, phong nh. T? ngy ng??i v? tr? ??p ch?t v tai n?n ho? xa, c?u tr? thnh k? th c?a n?n v?n minh c? kh. C?u ?m m cu?ng, ch? u?ng r??u su?t ngy ?m ?? gi?i bu?n. R??u, r??u nhi?u v k?, c? m?t t?u ph?n c ghi tn cng ngy thng t?ng l?a c?t. T?u ph?n do B Nh? qu?n gia m?t t? t?i tr?n trnh, ???c gia ?nh Lnh t che ch?. ?? t? ?n c?u t?, B Nh?, m?t tay t? ch?c, m?t tay ngh? s? siu phm, m?t ?? t? trung kin, ? t? hy sinh ?? mang l?i ngu?n vui cho n nhn v ng??i th??ng n?, c T?, m?t ca k? n?i danh t? ngy ng Chnh Th ch?ng c ch?t, th? khng hnh trnh cho ai ?n n?a. L?i th? ? lm m?t k? m ht ch?t m?t n?a ng??i. C T?, v nhn ??o, khng n? ?? B Nh? ng??i ? kh? cng v mnh ph?i ch?t, khi h?n ng Chnh Th ? nh?t quy?t ?? B Nh? ch?t cho mnh ???c ??u thai ki?p khc. Nh?ng ??nh m?nh ? rng bu?c m?i s? ph?n vo nhau, v k?t qu? ??a t?i: m?t k? ch?t trn v?ng mu c?a chnh huy?t qu?n mnh r? xu?ng, m?t k? ?i tu, m?t k? ph?n t?nh ?i lm cch m?ng, v Cha ?n ???c d?ng ln trong ?p M Th?o, do c T? ph? trch nhang ?n.

Ph?n M??u cu?i g?m 2 ?o?n: m?t, ni v?i L?nh, ng??i t 2910 v l th? g?i s? th?y Tu? Khng, t?c c T? ?? yu c?u nh cha minh xc thi ?? tr??c cu?c s?ng.

I. Nhn v?t L?nh 2910 v Nguy?n Tun

Nguy?n Tun b?n ch?t l con ng??i thch hnh l?c v thch m?t mnh bay b?ng trn nh?ng th ?am m c tnh cch phng tng hnh hi m b?ng nhin t? giam c?m mnh vo m?t kch th??c kch th??c c?a nh t ?? say ??m, m?i m v?i m?t hnh th?c c?ng r?n v g b, ch?ng ph?i do k? thu?t tr?i giam m ?ch th?c do s? b?a vy c?a cch m?ng, Nguy?n Tun b?t g?p cch m?ng nh? k? s?p v? qu v b?nh ho?n g?p ???c danh y, nh? k? l?u vong tm v? ???c ??t m?.

Nguy?n Tun ? th?n thnh ha vai tr c?a L?nh 2910 ? b?t c? ?u, b?t c? hon c?nh, tr??ng h?p no c th? ni ???c, vi?t ???c. V?i nh?ng qu?n qut, v?i v v?i s? b?n lo?n c?a suy t??ng tr??c cch m?ng, Nguy?n Tun hnh ??ng nh? m?t ng??i khng trang b? kh gi?i phng thn, ??t nhin b? qu?ng vo ??u tr??ng ?? t? th v?i m?t l?c s? kh?ng l? c s?c m?nh v ??ch.

Ngoi nh?ng lc ph?i theo lnh canh vo r?ng ng? cy c? th?, pht quang r?ng lau, ph ??i, ?nh gianh l?p nh, c?t c? cho tru d bn ??n, l?y n??c su?i ng?t cho bn tr?i anh em, nh?ng lc ???c v? ?n ngh? trong tr?i, ti ng?m L?nh (ng??i t 2910). Nh?ng c? ch? v?n v?t c?a L?nh ? ?i vo con ng??i ti khng st m?t nt. Ti ng?m L?nh l?ng l? v knh c?n. (Cha ?n, trang 13)

Ng??i ??c c?n ph?i hi?u Nguy?n Tun trong ?o?n v?n trn v?i ngh?a L?nh 2910 t??ng tr?ng cho cch m?ng, t??ng tr?ng cho uy quy?n t?i cao c?a ??ng. L?nh ni v?i Nguy?n Tun m nh? ra l?nh, Tun vng l?i nh? ??a nh? hi?n ngoan.

Cng ? vo hon c?nh t t?i, chng ta chng ph?i gi? mnh lm tr?ng. ?? lc v? trung chu, cn c m?t trong hng ng? c?a ?on th? Thi?u ?i d l m?t ng??i cng cu?c s? ch?m t ra l m?t b??c trong th?i gian. Ti yu knh cu ni c?a L?nh ch?a ??y m?t ni?m s?t s?ng gi?ng nh? l?i ni c?a nh lnh ??o k ch v?i nh?ng ??ng ch ch?a hon ton nh?p ?i?u (Cha ?n, trang 14)

?y ?, ci s? th?c m nhi?u ng??i cn e ?p khng dm ni tr?ng ra, Nguy?n Tun ? ni v ni r?t thnh kh?n v?i lng mnh v c? k? khc. Pha tr??c m?t Tun lc ?, th?t qu? khng c g l?n h?n, v? ??i h?n hnh ?nh L?nh 2910. Ci vc dng cch m?ng ? trm l?p m?i suy ngh? v hu? di?t ??n t?n c?i r? t?ng phn vung h? h?ng b?i n?p s?ng phong ki?n h??ng th? trong con ng??i ngh? s? c m?t. L?nh 2910 l m?t nh thng thi, m?t siu nhn tr??c nh?ng b b?i, l?c lng, b?n th?u, ch k?, ??n hn c?a qu kh?. L?nh 2910 l nhn v?t qu hon h?o, qu l t??ng ??n n?i khng cn ph bnh vo ?u ???c. L?nh 2910 gi?i v?n ha, gi?i chnh tr?, c ti lnh ??o, thng su?t m?t v?n ??, m?i lin quan gi?a con ng??i v s? v?t. Nguy?n Tun ?inh ninh r?ng m?t ng??i nh? L?nh 2910 lm g Ty n ch? b?t v ai cho anh xy d?ng Th? tr?n Ngy mai trn ph ho?i, Ai cho ?i lm cch m?ng ?? ??p ?? ch? ?? th?ng tr? ny? v th? Nguy?n Tun yu L?nh 2910 nh? m?t ng??i anh c? trong ci h?c v ci ??c.

? t r??u ngang l qu l?m, L?nh 2910 khng u?ng m ch? c 790 t?c Nguy?n Tun u?ng thi. Nguy?n u?ng say kh??t trong m?t bu?i chi?u cu?i xun ??t trch nh? nh, L?nh 2910 ch? ng?i c?nh l?p l xem Nguy?n say. Nh?ng r?i Nguy?n b?ng s?c t?nh trong m?t ?o?n v?n tuy?t m?:

Th?i ti?t cu?i xun sang h, r?ng lim tr? hoa xm b?ng n?i c?n ging. Gi ngn b? qu?n trong k?t thung l?ng ?m ra cu?ng c? v?t mi vo hng ro n?a tp c?a ??t t?p trung. Gi xoay quanh c?ng chng ti ?? b?n h??ng tm m?t. M?i l?n gi ??i chi?u, l??t qua nh?ng ??u n?a vt cho nh?n, ci hng ro l?i rung ln nh? m?t cy phong c?m ?? s? b? hi?p b?i m?t tay nh?c cng tn b?o. C nh?ng thanh m gn gh g?m tht, c r?t nhi?u cung b?c c?a than th?. Ti khng tch ???c ti?ng ri r?n no l ring c?a hng ro n?a v ti?ng on ti?c th? di no l ring c?a gi r?ng bi?n ??ng. Ti ch? bi?t tai ti ?ang nghe m?t th? nh?c ?n ??y m thanh t?m t?c. Gi ging khng tm ???c l?i thot l?i cng ngh?n ngo v?t mnh v?t m?y v?i m?y t??ng n?a r?ng nh?n ho?t. B?ng L?nh ?? nh? tay vo vai ti, Ny, nghe n nh? cc kh? d?ng c?a cy ?n ?y ?y 790 ?. Ti v?i ??t chn xu?ng. (Cha ?n, trang 20)

U?ng xong, Nguy?n c? ng?i b?t ??y v?i chn r??u tn v?i d? vng tri b?ng b?nh trong tm t??ng. Nguy?n Tun v?n say m ?n ht, t? ht b?, ht cho, ht g, ca Hu? ??n c?i l??ng Nam K?. Nguy?n lun lun ?am m m l?i li ch? thu v? rung ??ng. Nh?ng t? ngy t? tri bu?c mnh vo l t??ng, vo s? giam c?m c?a khun th?c cch m?ng m L?nh 2910 l ng?n ?u?c soi ???ng, ?i lc tm h?n Nguy?n v?n b? day d?t, v x b?i ti?ng ?n, cu ht tri v? t? ci v th?c lm cho hoang d?i b?t ng?, lm t li?t c? cng tc c?-v chm tre, ng? g? trn ngn!

Nguy?n Tun ? s? d?ng ngn ng? v?n ch??ng ?? thi v? ha nh?ng tn cai, ??i kh? xanh lm cho nh?ng nhn v?t r?ng ?en m t?u ny tr? thnh cao sang, c t?m lng ??i v?i anh em cch m?ng m trn th?c t?, s? ki?n khng th? x?y ra, khng-bao-gi?-x?y-ra-???c.

ng ??i kh? xanh qua ngi bt Nguy?n Tun tr? nn ho hoa, ? dm qua m?t Ty, t? ch?c bu?i ht ? ?o trong r?ng ch? ?? ring cho ng??i t 2910 th??ng th?c. Nh?ng ng??i t ? L?nh v?n t? ch?i nh? ? t? ch?i d? vng v bu?i ht gi?a r?ng c?ng khng bao gi? c n?a.

Ma n??c ??c ? ??n l lim, qu? ngi r?ng xu?ng su?i k? ? nhi?u ai c?ng ch? lo ?m thi!

II. Tm s? c?a n??c ??c hay n?i m-?nh-??n-ch?t-khng-r?i trong tm s? Nguy?n Tun

Trong Tm s? c?a n??c ??c, Nguy?n Tun ? g?i g?m r?t nhi?u hnh ?nh mnh, hnh ?nh cu?c ??i qua tc phong v ngn ng? c?a Lnh t.

Lnh t, m?t ngh? s? trn ngh? s?, c?m th th?i ??i c? kh v c v? ? ch?t d??i bnh xe ho?. Ng??i v? ?y, l bi?u t??ng ngn ??i trong ngh? thu?t. S? c?m th ny ???c c? th? b?ng hnh ??ng. Lnh t d?n d?i c? v?i nh?ng v?t d?ng c?n thi?t h?ng ngy nh? -t, xe ??p, my b?m n??c, ?ng ch d?n n??c, kn ht, my ch?, bt my, l c?n, ?n m?ng-sng, ?ng hn th? bi?u, l?ch in b?ng my v v?t lun c? kh?u sng b?n chim hai nng xu?ng sng Tm.

Lnh t dm thn ph?n mnh, dm nh?ng ngy, nh?ng thng, nh?ng n?m tr?ng tr?i b? v? trong h? r??u, trong vng ?ai ?p M Th?o, trong n?i nh? th??ng d?ng d?c khng th?i gian. Lnh t t? khp mnh gi?a c?n m d? vng ?? tm v? s? h??ng l?c c nhn do mnh quy?t ??nh v an bi. Ci con ng??i k? l? ?y, m?i n?m ??n ngy gi? v? l?i b?t nhn cng ?i ch?t m?t cy g?o to ?em tr?ng ? tr??c nh ?? lm g ch?ng ai ?on bi?t. M?t s? ph?n n?a, B Nh? tn t? t?i, ?eo c?ng vo g n b?c trung thnh nh?t, hy sinh nh?t, ch?u ??ng nh?t ?? lm vui lng m?t ng??i, m?t ng??i kh tnh ??n ?? cu?ng d?i ? quay mn gi?a ng Su qun Chu?t ?? gi?i quy?t sinh l v?i ?n b ?i ch?. T?t c? v r??u. R??u trn ng?p vy lt ton di?n khung tr?i M Th?o. C?u Lnh t t?i no c?ng u?ng su?t sng cn B Nh? ng?i b?i r??u, bnh c? v?n, ngm th? ???ng v trnh di?n nhi?u ?o?n Kim C? K? Quan, ?ng Hn v ?ng Chu. M?t mnh B Nh? di?n v? L?u Bnh, D??ng L?, l?n l??t s?m ?? m?i vai. B Nh? l b?c k? ti d??i nt m?c Nguy?n Tun.

Nh?ng B Nh? khng ph?i tn b?i r??u t?m th??ng, m trong con ng??i ?, cn c m?t l lu?n, m?t h??ng ?i ln.

S?ng, ?u c ph?i l ng?i ? ra ?y ?? chuyn tm nh? m?t ng??i v? ch?t. Nh? th??ng tiu c?c. Ph?i cho c?u Lnh t?c huy?n v?i ??i s?ng m?i ???c.

T? ngh? ?i ??n th?c hnh cn ph?i qua nhi?u kho?ng tr?ng, do ?, B Nh? v?n ph?i nghe ti?ng m g?i r??u, v?n ph?i s?n sc m? r??u v ngoi B Nh? ra khng ai ???c quy?n lai vng g?n t?u ph?n. T?u ph?n ???c phn ra t?ng khu ?ng, Ty, Nam, B?c nh? m?t ngh?a trang s?n thn. ? ? c chn t?ng l?a r??u v ??t tn t?ng m? r??u mang nh?ng t?a ?? r?t th?: V c? nhn, M Th?o H?u, Thu?n Honh Qu?n cha, ?c S?u Vin. Tn r??u do B Nh? ??t v S?u Vin l tn hi?u c?a m? Lnh ng??i ? ch?t. ?m ?m c?u Lnh nh? con V??n G?y ? u?ng c? v ?? khi say ng?i nhn tr?ng m khc m?t mnh ??n n?i bng in ??m c? kho?ng t??ng.

C?nh ?o r??u ban ?m, ? ???c Nguy?n Tun m t? v?i k? thu?t trc tuy?t.

C? g chn r??u b?ng d?y ch?t xanh bng th?ch b?, bn ci sng b?c khi c?a ?u?c l?n. Ng??i ph? vi?c c?m ?u?c, B Nh? c?m mai, h h?c ?o. Nh?ng ti?ng chm chm s??ng r?ng reo xu?ng, nh?ng ti?ng ??c ??c loi kim th?o ru?t loi th?.

M?t h? V C? Nhn ? l?y ln kh?i s??n g B ?u?c c?a ng??i ph? vi?c l?p l?i huy?t r??u gi? ?ang l?n d?n tn ?m, so so trn c? d?m. Vi con r?n c?p nong tr??n t? hang ra, nu?t nh?ng tn l?a ? ngu?i

C r?ng gi? m?i r? nhau ?? m?t h?i tan canh.

Sau b?a r??u gi? ?o?n tan M? Lnh, c?u Lnh gi? ch?ng khng khc, khng nghe ?n ht m c?ng khng thm r??u. C?u ch? ??t pho. Ti?ng pho l?nh n? to lm l?a t?m ?ang chn m ch?t c? v hnh ??ng c?a ng??i cu?ng. Trong kh ? B Nh? ng?i ch? ci ngy t?n th? c?a M Th?o.

Nh?ng r?i sau m?t n?m, ci Nghi?p n bu?c Lnh t ph?i u?ng l?i, v khng u?ng, c?u khng cn l ng??i n?a. M?t ?m m?a gi ti?ng m l?i h?n ln trong khng gian l?nh l?o v r??u b? qun d??i m? l?i ???c khai qu?t ?? lm vui nhn th?. B Nh? l?i gi? vai b?i r??u nh? nh?ng ?m no. Ci tm tr?ng Lnh t, ci b?n ch?t ?ch danh c?a nhn v?t quay tr? l?i ?? giy v m?t thn xc ? ch?t chm trong t??ng nh?.

R??u vo, c?u Lnh b?ng nh? ?n ht v ti?ng ca c?a ng??i th??ng n? c T? n?m no, l??t v? m ?nh trong tr no, khu?y ??ng l?i kho?ng th?i gian ? t?t. B Nh? con-ng??i-ph??ng-ti?n coi nh? ci l?nh thing ling, m?t nhi?m v? cao c?, ??n n?i qun h?n mnh l tn t? t?i t?i ?o, c th? b? l? tung tch m m?t ??i s?ng tr??c b?n n t? hnh.

Nguy?n Tun trong lc m m?i lm v?n ch??ng ? qun m?t l??ng tri, ? hnh ??ng v?i lng tn nh?n trong lc s? d?ng nhn v?t d??i quy?n uy tuy?t ??i c?a mnh. Nguy?n khao kht v ??c m? nh?ng ci g tuy?t ??nh, ch?ng c? trong ngh? thu?t m c? trong ??i s?ng th?c. Do ?, ng??i ??c ??ng ng?c nhin khi c?u Lnh t ?i h?i ? B Nh? qu nhi?u m ch?ng bao gi? Lnh t tr? v? cho B Nh? m?y may n hu? tr? s? ngu? trang l l?ch.

Ng??i th??ng n? c T?, tuy l m?t ?o ht nh?ng c?ng thu? chung ??i v?i vong h?n ng Chnh Th ch?ng c. ? t??ng r?ng l?i th? tr??c linh sng k? khu?t, c mong gi? tr?n ?? yn ph?n m?t ??i cy c?, ai ng? ti?ng ht ?y, nh?p phch kia v?n qu?n ri?t l?y s? ki?p ?? d?ng nn oan nghi?t.

Ch?ng ni gi?u g ng, t? khi ng Chnh nh chng ti m?t ?i, chng ti khng c?m ??n l phch n?a. B?t nh?n l?m ng ?! B?i v ht ln l?i ??ng ??n vong h?n ng??i ?n ngy x?a. (Cha ?n, trang 46)

C T? khng nh?n l?i ln ?p M Th?o ?? ht, bi?t r?ng ph? tri m, nh?ng ch?ng lm sao h?n v ti?ng ?n c? c?a ch?ng gi? ny khng ai cn c th? l?a phm, so dy!

B Nh? m?t lng v ch?, khng ch?u thua, nh?t ??nh h?c ngh? ?? ??n cho c T? ht m?t l?n, m?t l?n thi r?i sao c?ng ???c. B Nh? ?n ng??i kp nghi?n v? ?p ?? luy?n v ch? m?t thng, B Nh? ? c??p ngh? c?a ng th?y.

T?p ?n ?y nh? B Nh? th t?c l c??p ngh? c?a kp nghi?n ??y. B Nh? khng thm bung m?t ti?ng no. ? b?m ??n ti?ng ?n no th ti?ng ?n ?y chn n?c ?i. Khng m?t ch? no s??ng. T??ng c ?i ?n th? ? m?t c?a ?nh no th ng thn lng l?y gi?i c?ng khng b?t ???c B Nh? ?n l?i b?t c? ? kh? no Nh?ng ngn ?n nh? v, l?y, ch?p, vu?t, nh?n, nh?ng ti?ng tho?ng, nh?ng ch? xe. B Nh? ??u nh?p tm c? (Cha ?n, trang 47)

B Nh? h?c xong ngh?, cn c ?i mua l?i cy ?n ?y c?, thnh b?ng g? tr?c ? ln n??c, tang b?ng g? ng ??ng Chim Thnh, r?i ?i xu?ng lng c T? ?? v?n tr?c, th? dy cho ng??i th??ng n? tin vo ti ngh? m thu?n theo mnh ln M Th?o.

Tng tung d?nh, dnh dnh a dnh

Tng tung tng tung tng t?nh tung t?ng.

Tung tng ?nh tng n tng tung (xe)

Nghe ?n B Nh? m mi?ng c T? m?p my, c? h?ng mu?n ??ng h?ng, c mu?n ht h?i cho ??y hai l ph?i. Cnh m?i c ph?p ph?ng nh?. C mu?n ht vo theo nh?ng kh? ?n c?a B Nh? c? nh? th?m mi vo ng??i. C mu?n qu? xu?ng m l?y t? mun l?y v h?i v ? mu?n gi?i ngh?. (Cha ?n, trang 48-49)

Sau nh?ng l?i n?n n? c?a B Nh?, c T? ?nh th th?c s? lo s? c?a ring mnh v ni v? b m?t cy ?n ?y c?a ng Chnh Th dang d?ng c?nh bn th?.

Nguyn cy ?n ? hnh nh? c ph ch y?m ba bi?c g ?y. Tang ?n lm b?ng n?p vn thi c? quan ti m?t ng??i con gi ??ng trinh C? vo nh?ng ?m t?i gi?i khng c g gy, ch ku v th? nh?t l vo nh?ng ?m p ngy gi? nh ti, th??ng cy ?n v?n gi? gi?i, thnh ?n ?? m? hi c? v ra nh? t?m v thng ?n pht ln nh?ng ti?ng th? di v v?t mnh v?t m?y v?i b?c vch, c? l?ng c?ng su?t ?m. (Cha ?n, trang 51)

T??ng nghe th?y th?, B Nh? s? b? ??nh m?i ht, no ng? B Nh?, con ng??i kin tr v c??ng quy?t, ch? c?n t?i ?ch ch? khng s? tr? ng?i. Nhn v?t B Nh? ???c Nguy?n Tun s? d?ng nh? ph??ng ti?n ?? chuyn ch? t?ng s? ki?n ? ???c ?n ??nh r rng trong tm th?c nh v?n.

Cy ?n c?a ng Chnh Th, m?t k? m ht s? vo m b? hnh, tr? thnh ph? nhn, nay ??n l??t B Nh? quy?t tm ?em m?t ??i, ?em h?i th? c?a mnh ?? ?nh ??i l?y nh?ng pht rung ??ng cho k? khc nn ch? sau m?t ngy ?m tc ? tr?ng nh? c??c, gi?ng nh? tr??ng h?p Ng? T? T? th?i Chi?n Qu?c.

C T? khng ln ?p Th?o th c?u Lnh t xu?ng v?y. Lnh t xu?ng ni v m ti?ng ?n, cu ht ?? kho? l?p n?i c ??n d r?ng ph?i tr? b?ng sinh m?nh m?t con ng??i, v ? trn d??i nghn ?m r?ng r?i, g ? ?p Th?o ch? c gy ch vo m?t chn r??u c?a m?t con ng??i ny.

B Nh? tay khng, l?n th? ba, ??n nh c T?. Ng??i th??ng n? g?p l?i k?-m-mnh,Nh? qu chng l?i tm ???ng th?m qu. L?n ny ng??i ngh? s?, B Nh? quy?t c?m vo cy ?n ??ng trong bu?ng th?. H?n ? ngh? k? v an tm ch?u m?i h?u qu?. C T? khng mu?n, thnh th?c khng mu?n ?? ng??i ngh? s? c lng kia ph?i ch?t bi th?m, d r?ng ci ch?t ? r?t ngh? thu?t v ?? cho ng Chnh Th ???c s?m ??u thai ki?p khc. Ni tnh t? c? x?a v?n v?y, ? khng bi?t th thi, m?t khi bi?t, ?? ai g? n?i, hu?ng h? cu?c vui ny ?? chi ph cho v? n on giang h?. C T? ? xin v?i linh h?n ng Chnh Th tha cho B Nh?, nh?ng xin ? ba l?n m h?n ma v?n ch?ng ch?u. C T? hoa m?t, ngh?n n?i h?ng v trong ng??i nh? c ai ??t ho? l.

Th? r?i ci g ph?i ??n, ? ??n. C?u Lnh c?m ch?u, c T? ht v B Nh? c?m ?n. ??nh m?nh no ? th?t ph? phng, n dm ch?t t?ng s? ph?n d?n d?n nh? thu?c ??c ng?m su vo c? th?.

Chi?c cng ?i?u ?p M Th?o ? d?ng gi?a sn nh c T?, hai ??u gc ln hai ci tr?u g? ?i gi. C?u Lnh v?n ch?a t?nh r??u

Th? l t? ?y, t? giy pht ny, ngu?n ?am m b?t ??u rt xu?ng nh?p phch, ti?ng ?n, cu ht, kh? tr?ng nh?ng ti?ng bi th?m nh? chi?c ba ?ng vo c s?ng. ? ?y, Nguy?n Tun ? dng nh?ng ngn m?u nhi?m c?a v?n ch??ng ?? di?n t? m?t k? thu?t tuy?t lun c?a ngh? ?n ht. Ng??i ??c b? Nguy?n x ??y vo th? gi?i m thanh, quy?n vo mu tang tc r?i v xu?ng v?ng mu tanh ngm nhu?m h?ng vc dng k? ch?i ?n, cy ?n t? th?n, v?i ni?m say m v ??.

Ch?a bao gi? c T? th?y r ci ?au kh? ng?m ngi c?a ti?ng ?n ?y bu?i ny. Ti?ng ?n h?m h?c hnh nh? khng thot h?t ???c vo khng gian. N ngh?n ngo li?m k?t ci u u?t vo t?n bn trong lng ng??i th?m m. N l m?t ci tm s? khng ti?t ???c ra. N l m?t n?i u kn b?c d?c, b?ng bt. N gi?ng nh? ci tr?ng hu?ng than th? c?a m?t c?nh ng? v tri m. N l ci t?m t?c sinh l c?a m?t s? giao hoan l?ng ch?ng. N l ni?m vang d?i qu?n qu?i c?a nh?ng ti?ng chung tnh. N l ci d? ba c?a b? chi?u d?t chn sng. N l c?n gi l?t k? mnh th?a. N l s? ti pht ch?ng t?t phong th?p vo c? cu?i thu d?m d? m?a ?m v nh?c nh?i x??ng tu?. N l ci l? lay nho la c?a l b? cnh. N l ci l th c?a n?m m? v danh hiu hiu ng?n gi vng so le. N l ci oan u?ng ngn ??i c?a cu?c s?ng thanh m. N l s? kh?n n?n, kh?n ??n c?a ch? t?, con phm. N l m?t chuy?n v??ng vt n?a v?i. (Cha ?n, trang 62)

Ng??i ??c v?a nghe m?t khc nh?c lm ton b?ng ngn ng?. N tha thi?t, giy v. N ngh?n ngo, u?t ?c. N rung ln t?ng thn ph?n bi th?m. N l mu, l l?. N l con tim, kh?i c. N l ti hoa pht xu?t. N vang ??ng trong tm h?n. N lu?n qua t?ng t? bo thoi thp. N bay vt ln khng gian cao th?m. N l nh sng, l bng t?i. N l ci s?ng v ci ch?t giao thoa. N l Nguy?n Tun. N l Ngh? thu?t.

Trong khi ?, c? phch c?a c T? d?n nh? ti?ng chim ku th??ng trn d?m ct n?i bo l?c. Nhi?u ti?ng tay ba ng?ng g?c xu?ng bn phch, nghe tn r?n nh? ti?ng con c?t lao m?nh xu?ng th?m ? sau m?t pht tn.

Cn c?u Lnh t th m?m tay roi, cng m t?i ?i v t? trc ru ran. Ai ?n ai m?t ti?ng

Chao i! Ch? m?t ti?ng thi, ti?ng ?n kh?n kh? bao nhiu v cay ??ng bao nhiu cho m?t thn ph?n, cho hai thn ph?n, cho ba thn ph?n v cho c? m?t th? h? l?c loi.

Cu?c vui no r?i c?ng ph?i tn, hu?ng h? cu?c vui l?n cht. Ti?ng phch ? l?o ??o, ti?ng ?n l? v? ci ch?t, ti?ng ht mo l?n ?i vo c?n m thi?p nh? ?n ph?i bt cho l bn sng H?c Thu?. Ti?ng tr?ng s?c s?o, st ph?t b?ng ng?ng trn m?t da th v trong bu?ng th? ng Chnh c ti?ng c??i s?ng s?c ? sau bi v?. Ci bt h??ng b?ng s? ch? d?c lm hai m?nh ?? bo tin cu?c vui ??n gi? t?t l?a. S? ph?n m?i ng??i v s? v?t ???c ??nh ?o?t minh b?ch. B Nh? t? hnh quy?t trong v?ng mu m thanh. Tinh h?n ? xu?t thot v?i hnh ?nh con chu ch?u ma n? ru?t trn tim n?n l? lay. Cy ?n bi?n thnh nh?ng m?nh g? v?n. C T? ht ch?a h?t m?t ph?n ba ?i?u Ha M m nh?p phch ? l?o ??o, r r?i. V Lnh t, n??c m?t v?n chuy?n h?t vo n?i tm thnh m?t ni?m t? l??ng im v?ng gh l?nh!

M?t n?m sau, ?p M Th?o m?c ln m?t g Cha Cha ?n.

III. Thi ?? k? s? v ni?m-?n-n?n-tr??c-cu?c-s?ng

Ph?n M??u cu?i, ph?n cht c?a Cha ?n, Nguy?n Tun ? s? d?ng k? thu?t hnh v?n theo th? vi?t th? ?? d? dng by t? ni?m v l?p tr??ng c?a mnh. B?c th? ? coi nh? l?i tr?n tr?i cu?i cng c?a k? t? l?t xc, v?nh vi?n ?i vo m?t ph??ng h??ng khc, m?t mi tr??ng khc ? ? ci s? b?n b?u, ki?u cch, l?p d? khng ch? dung thn.

Nha Trang kh?ng ??nh thi ?? tr??c cu?c s?ng m?i b?ng m?t ?o?n v?i L?nh ng??i t 2910 hi?n thn c?a Lnh t hm qua v?i m?t ni?m tin t??ng v s? khu?t ph?c c?a ring mnh ??i v?i cch m?ng.

B?c th? g?i cho s? th?y Tu? Khng, ?ch th?c l ni?m ?n-n?n-v-h?n c?a m?t k? ph?m php ???c n x quay l?i k?t t?i ng??i ? k gi?y tha mnh.

Nguy?n yu c?u: Nh cha c? th?nh xong h?i chung chi?u m?t tr?m linh tm ti?ng ?y ?i, th chng ti (Nguy?n v cch m?ng) s? tr? l?i v?i nh cha ??y.

Ci gi?ng ni st ph?t m?i d? lm sao!

Khi ??c h?t Tm s? c?a n??c ??c, ng??i ta th?y Nguy?n cng ln su vo ?o gic do cch m?ng hnh thnh. L?nh 2910 c?u Lnh t cng lc cng tr? nn v? ??i ?? bi?n thnh chi?c l??i kh?ng l? ch?p g?n c? th? xc l?n linh h?n Nguy?n vo ngu?n ?am m m?i, s? th?c, ch?a h?n nh? v?y. Nguy?n Tun, t??ng hnh c?a s? h??ng l?c m nay ph?i ??i di?n v?i m?t nhn v?t lm cch m?ng th??ng tr?c gi?a cu?c ??i chnh vnh l?c n?n t?ng ny th ai l ng??i c th? ?oan ch?c m?t cu cht? Cu cht ?, lc ny ? ngoi 60, Nguy?n Tun c th? ni ???c, ni thnh kh?n v?i lng mnh, v?i cu?c s?ng c ?, c?ng nh? n?m 1946, Nguy?n ? ??t v?n ?? v?i s? th?y Tu? Khng c T? trong M??u cu?i.

Nguy?n Tun, t? nh?n mnh l K? V ??o, ??ng tr??c s? tro dng trng trng l?p l?p c?a cch m?ng, yu c?u nh cha c T? ph?i theo g??ng mnh ph?c v? cho ??i s?ng m?i, ph?c v? cho uy quy?n t?i cao c?a cch m?ng. Nguy?n qu? tnh ? n?ng l?i v?i ng??i tu hnh v cho r?ng s? ?i tu c?a c T? ch? l m?t hnh th?c ?n c??p c?a ??i, l ?nh b?c gian, v th?i kh?c bi?u c?a nh cha ch? l nh?ng ngy thng c?a b?nh nhn tr?m tr?. S? h h?p c?a t?ng gi ch? ton c thn kh thi, lc ht vo c?ng nh? khi th? ra.

Thi ?? Nguy?n Tun lc ? c th? r?t thnh th?c, nh?ng n ch? c th? ??i di?n cho ring Nguy?n. Trn th?c t?, lc ? Nguy?n c?ng l m?t k? b?t nhn tnh v?i cch m?ng, ch? ch?a gi nhn ngi. D sao n?a, thi ?? ?y c?ng khng th? ch?p nh?n ??i v?i con ng??i Nguy?n Tun, v b?n ch?t c?a l?i ku g?i khng nhn danh k? trong cu?c m ch? l l?i ni h? c?a k? ??ng bn l?.

Th?i gian ch?c ? lm cho Nguy?n Tun c?nh gic. Nh?ng hn ? ? nm r?i. N r?i vo tm h?n nh?ng con ng??i qu v?n ti Nguy?n Tun. N n?m g?n trong ? v?i nh?c nh?i v vn.

*

??i v?i ti, Nguy?n Tun l m?t nh v?n c t?m vc qu kh?. Ti ? ??c nhi?u l?n v do ? ngn ng? Nguy?n Tun ? vo su v n?m l trong ti?m th?c ti t? m?y ch?c n?m qua. V yu v ph?c ti Nguy?n, nn ti tm hi?u Nguy?n ? c? ??i s?ng. Nguy?n Tun sinh ra ? c mu giang h?. Lc tu?i nh? c l?n ? b? b?t ? bin gi?i Cao Min Thi Lan v ??nh v??t bin. C? quan an ninh Php gi? r?i b? qu?n thc t?i gia do l?i xin c?a c? T thn ph? Nguy?n lc ? lm vi?c t?i Thanh Ha.

Chnh t?i ??a ?i?m ny Nguy?n Don V??ng ch? nhi?m bo Trung B?c tn v?n ? tm ra Nguy?n Tun, m?i gi? nhi?m v? thng tn vin ??c bi?t c?a t? Trung B?c. B??c vo chn th? hai c?a Nguy?n ?i vo s? nghi?p v?n ch??ng. B??c chn th? nh?t l lm phng vin cho bo ?ng Ty t? n?m 1931. Sau ?, Nguy?n ?i H?ng Kng cng ?m Quang Thi?n v Nguy?n Don V??ng ?ng phim Cnh ??ng ma l phim ni ??u tin c?a Vi?t Nam (1937). Nguy?n ?ng vai y t. Lc v? Nguy?n vi?t M?t chuy?n ?i ??ng t?i t bi trong Ti?u thuy?t th? b?y sau in thnh sch. Tc ph?m ny ??a Nguy?n vo v? tr ?ng c?a v?n h?c.

Nguy?n Tun l con ng??i kiu b?c, ch?ng ph?i ch? ? v?n ch??ng m cn ? cu?c s?ng th??ng nh?t. Tnh ?a l?p d?, danh t? lc ? g?i l ch?i tr?i. ?n chim quay ch? g?m hai c?ng chn. Tch c-ph ch? b? ?ng m?t mi?ng r??i ???ng c?c. U?ng r??u say, ng?i l m?t ch?, ch?ng ni ch?ng r?ng, ?? ti?ng ??ng h? sau m?i b?t ??u ph phch. U?ng tr ph?i t? tay ?un n??c b?ng siu ??ng, than Tu v pha trong ?m M?nh Th?n b?ng tr qu hi t? ni V? Di Trung Qu?c. Nguy?n c?u k?, ki?u cch t?ng c? ch? nh? nh?t.

Trong th?i gian khng chi?n, ti c g?p Nguy?n m?t l?n t?i cnh r?ng thu?c Thi Nguyn, Lin khu 1. V?n mi tc b?ng b?nh, v?n ci m?i n?i g? kho?m ??c bi?t, v?n ci mi chum chm, v?n n? c??i kh hi?u, ch? c ?i?u khc, ? l b? b ba nu v?i ?i dp Bnh Tr? Thin lm Nguy?n tr? thnh m?t nng dn tr th?c. C?ng nh? Nguy?n ?nh Thi, m?t cn b? v?n ha cao c?p, m?c o the ?en cht kh?n nh? ng x, nh v?n Nh? Phong c?a Ti?u thuy?t th? b?y ngy x?a, v?n n?a ?a n?a th?t g?i ti l ho? s? ti?u t? s?n v ti ch?a ho mnh tch c?c vo ??i s?ng t?p th?, ?n m?c gi?ng h?t ng??i li bun. ?? Ph?n nh v?n th? tro phng nghi trang nh? ng lo qu ma, Xun Di?u xng xnh trong b? ?? nu b?c ph?ch khoc blouson, c?i xe ??p ?i tung t?ng ? ?y nh?ng mi tc v?n cu?n b?ng trn ?i trn th? ngy v cn nhi?u n?a, nh?ng khun m?t anh em trong thng n?m di khng chi?n.

Qua hai tc ph?m Nguy?n v Cha ?n, Nguy?n Tun cho r?ng mnh ch?a ?? nhi?t thnh ??i v?i cch m?ng nn trong m?t l?p ch?nh hu?n vo n?m 1950, m?t l?n n?a, Nguy?n Tun l?i t? l?t xc cng v?i Th? L?, Xun Di?u, Nguy?n Xun Khot, T Ng?c Vn, T M?, Nguy?n Cao Luy?n v.v theo ti li?u c?a Nghim K? T? trong Vi?t Nam mu l?a, xu?t b?n n?m 1954.

Nguy?n Tun th?i chi?n ? ln n Nguy?n Tun c?a Vang bng m?t th?i:

Trong Vang bng m?t th?i, ti ? ??ng v? pha b?n phong ki?n ?n bm, bc l?t, th?ng tr? nng dn lao ??ng m ??a ra m?t ci nhn sinh quan ph?n ti?n b? c?a b?n quan l?i, ??a ch? tiu dao h??ng l?c, b?t l?c tr??c nhi?m v? l?ch s? Nhn v?t Vang bng m?t th?i c?a ti tiu bi?u ??y ?? cho t? t??ng phong ki?n, ??a ch?, quan liu

Sau cng Nguy?n h?a h?n:

Ti quan tm t? nay sng tc v quy?n l?i dn cy Ti ph?n kh?i ??ng v? pha b?n c? nng m th?n tr?ng v c? g?ng th? hi?n ci tm h?n sng ln c?a dn cy c ??ng lnh ??o. (Vi?t Nam mu l?a, Nghim K? T?)

?, ?. Nguy?n Tun m?t v?n ti l?i l?c c?a n?n v?n h?c Vi?t Nam ? quy?t li?t v?i chnh mnh b?i l do r?t ??n gi?n r?ng, Nguy?n Tun ch? l m?t ngh? s? theo ?ng ngh?a ch?, l cnh chim giang h?, n?i no ??p, v?a v?i h? cnh ht ch?i v v?y, ng??i ??c m?i c d?p ??c l?i v?n phong c?a Nguy?n trong bi tu? bt Ph? ??ng ? t?p ch V?n ngh? xu?t b?n t?i H N?i 13 n?m tr??c. V v tnh c?, k? vi?t ???c ??c m?t bt k c?a Nguy?n vi?t v? Qu?c l? 1 trn ???ng th?m B?n H?i. L? d? nhin, ?on th? ? s?a ch?a cho Nguy?n nhi?u, r?t nhi?u, nn ??c Nguy?n m ti t??ng nh? ??c v?n c?a ng??i khc. Nh?n ??nh v? Nguy?n Tun, m?t b?n v?n cho r?ng, Nguy?n qu? c v?n ti, v?n phong, nh?ng Nguy?n khng ph?i l nh v?n t? t??ng. ?i?u ny c l? ?ng ch?ng?

Sau khi vi?t xong bi v? Nguy?n Tun, ti ???c tin Nguy?n ? m?t t?i H N?i n?m 1969 [1] . Ci ch?t c?a Nguy?n Tun th?c ??p, n?u cu chuy?n sau ?y ???c coi l ?ng s? th?c: Nguy?n ?ang n?m ?i?u tr? t?i B?nh vi?n Ph Don v? b?nh chai gan do r??u m ra. M?t bu?i c ng??i b?n l?i th?m, Nguy?n ku thm r??u qu. V th??ng m?n Nguy?n, ng??i b?n tm mua ???c m?t chai Whisky ?em l?i ngay chi?u hm ?. Ch? ??n t?i, Nguy?n m chai r??u tro t??ng tr?n ra kh?i B?nh vi?n ?i th?ng t?i H? G??m, vo gi?a Tr?n Ba ?nh ng?i g?t g ??c ?m, cho ??n c?n c? chai r?i n?m l?n ra ??t. Sng hm sau c ng??i t?i m?i hay Nguy?n ? ch?t, khng bi?t t? lc no.

Trch v?n Nguy?n Tun

Tm s? c?a n??c ??c

G?n tn ti?c ?m, c?u Lnh v?t nh? ??n ci thm ??c c?: , hm no em cho tm c T? v? ?p ht m?t bu?i. ?n c?a em nghe chn l?m. Sao m?i khi khng th?y em ch?i ?n ?y! ?, ch?a c l?n no em ?nh ?n ?y. C T? ht thm vo n?a, th cu?c ??i khng ??n n?i ton l nh?ng chn V C? Nhn ? em ?.

Ch? ?p l?i ?i v?i thm n?a b V C? Nhn n?a ?? cho m?t gi?i r?i l?ch nh bu?i mai r?ng vo mi?ng chn tro sng cn s?i t?m. ? trn d??i nghn ?m r?ng r?i, g ? ?p Th?o ch? c gy ch vo m?t chn r??u c?a m?t con ng??i ny.

B Nh? l?i xu?ng ni, tm h?n khng m xu?ng ni ch? khng c ?em ?n theo nh? l?n tr??c. L?n ny l l?n th? ba m m?t ng??i ?nh ?n tm ??n m?t n?p nh gianh ?? c?u m?t ti?ng ht.

Trng th?y B Nh? b??c vo nh, c T? cng lo s? ngh? ??n ci m?ng ?m tr??c khng kho m ?ng vo ng khch trn ?p ny ?y. ?m n? g?n v? sng, c T? n?a th?c n?a ng?, ch?n ch?n nghe th?y ti?ng ng??i rn rn ?i t? bu?ng th? ra. C quay m?t l?i pha c?a mn th ? th?y ng Chnh Th ??ng s?ng ? ??y, o x gai r?ng tay v hoen ?. C ??nh vng ch?y ?i th h?n ch?ng ra hi?u l khng vi?c g m s?. Ng?i men vo thnh gi??ng, ci h?n m?c ?? v?i tr?ng b?ch ?y pho v?i v?: M?t ngy r?t g?n ?y s? c m?t ng??i tm ??n ?? nghe mnh ht. C? ?? cho ng??i ?y ?n vo ci ?n d?ng ? bn th? ti. Mnh ??ng c ng?n gi? ng??i ta. Mnh ph?i ht cho ng??i ?y ?n. ?n xong th ng??i ?y l?n ra ch?t. Th? ngh?a l ng??i ?y s? th? m?ng cho ti ? d??i cung Thu? Tinh ny, th ti m?i ???c tr? ln lm ng??i d??ng gian. ?n d??i ny cho Dim V??ng trong m??i V??ng Ph?, t?i t?m kh? s? l?m. Nh?ng thanh m c?a ng?c t?i, mnh i! Mnh nh? k? l?y ?? ti ???c ??u thai v? ci th? gi?i t? trc trn d??ng gian. L?n tr??c ? h?t m?t m?t d?p ??u thai r?i v m?ng ci ng??i bn Kinh B?c ?y cn v?ng l?m, ti b?t ch?a ???c. Thi, ti v? ?y. M?t lu?ng gi l?nh lay ??ng l mn. C T? ng?i h?n d?y th khng th?y g n?a. V m?t ?i?u l? l trong bu?ng th? l?i c nh ?n. Ai th?p? Bao gi? c c?ng t?t ?n th? tr??c khi ?i n?m. C vo ??n n?i th c ba ti?ng n?t tch r?t d?t khot. ?y l ba s?i dy ti?u, dy trung, dy ??i ? ?n ?y k? ti?p nhau m cng ??t. M?t con ?om ?m v?n bay trn cy ?n nh? nh?i m? hi. Trn n?n tang ?n g? ng ??ng, c nh?ng ?m ln tinh l?p le. C T? l?i g?n nhn th m?i bi?t ??y l mu c?a dy ?n ??t. ??u cc dy cn rung ln, ru?t s?i t? r? tun ra m?t th? n??c ??c s?t nh? mu con gi?i leo v xanh ??c nh? ru?t b? n?t. Ch?t ?y ??ng thnh gi?t ? cc ??u dy v le tia xanh l?nh ln d??i ci sng ch?n v?n c?a l?a ?om ?m. C T? th?p m?t tu?n nhang b?t th??ng v, ?? c? phch ra kh?i ti vc, c g m?y cu ht th?.

Cng vi?c ??ng ng c?a c T? vo sau gi?c chim bao ?y c ?i?u tr? n?i h?n m?i khi. R?i l th?y B Nh? vo nh c.

S?c nh? l?i m?y l?i trong m?ng, c T? ch? v?i m?i B Nh? u?ng n??c, v b? m?c khch ??y, c li ngay vo bu?ng th? chm ?n h??ng, th?nh chung v c?m hai ??ng ti?n gieo xu?ng ??a xin m d??ng, kh?n N?u m?ng tri?u ?ng vo ng??i khch ch?i ?n trn ?p M Th?o ?ang ng?i ngoi kia, th ti mu?n xin mnh tha cho ng??i ?y. Mnh ch? ??n ng??i sau r?i hy ??u thai ln l?i v?i cu?c ??i b?ng th?t b?ng x??ng th?t ny. C?ng khng lu g ?u. Mnh mu?n lc no th c? bo m?ng cho ti l ti tm ngay ???c m?t ng??i c?m vo ?n c?a mnh m ?nh ?? r?i ch?t. Thin h? no thi?u g nh?ng c?m ?n ch?y theo v? mnh. C tri sng c?ng khng h?t. Nh?ng ??n ci ng??i ng?i ngoi kia th ti th?y khng ?ang tm. Ti xin mnh, mnh ch?ng gim cho lng ngay th?ng v th??ng ng??i c?a v? mnh. Ti gieo ti?n, mnh b?ng lng th m?t ??ng s?p m?t ??ng ng?a.

Ti?n kh?t ?i m?t m?t bi vi, ba l?n gieo xu?ng ??a th ba l?n ch? quay tt m c??i r?i l?n ng?a ra c? ??a, ch? khng keo no ???c c?. C T? hoa m?t, ngh?n n?i h?ng v trong ng??i nh? c ai ??t ho? l. R?i c l?ng ci tr? ra phng khch, khng dm nhn th?ng vo B Nh?.

Th?a c, ti v? ?p ? ngh? k? r?i. Ti s? ?nh ?ng vo cy ?n th? d?ng trong bu?ng. S? g s? ph?i x?y ra cho ti, ti vui lng ch?u l?y. C khng nn lo s? i ng?i g cho ti c?.

Th?a ng Th?a ng

Th?a c, ti ? nh?t ??nh. N?u ti c trnh ???c ci vi?c ?nh vo cy ?n ng Chnh, ti th?y ??i ti n c?ng ch?ng thm h?n ln l?y ???c m?t ?i?u g. C l? l?i cn nh?t l khc n?a.

Th?a ng

Th?a c m l?n ny ch?c khng cn cch g ?? c t? ch?i n?a. V c khng ph?i ln ht t?n trn ?p. C ng?i ht hay ? b?c kia. Ti?n l?m.

Th?a, khng c tr?ng?

?i?u ?, ti ? tnh r?i. Ch?ng vng m?t tr?i th vng c?u Lnh ti s? c ng??i cng t?i ?y. C?u Lnh s? c?m ch?u. C s? ht, ti s? ?n ?n ngay vo ci ?n ng Chnh. Thi, c b?o d?n qua loa ci g cho ti u?ng m?y chn cho n ?m b?ng.

Trng ng??i qu?n gia ?y nng chn ??c ?m, ng??i ta ph?i lin t??ng t?i c?c r??u m?nh c?a t?i nhn s?p ln ?o?n ??u ?i. B?i v, ch?c n?a ch? v m?t ch?c n?a thi khi m B Nh? c?m ?ng cy ?n th? ?y ln, h? b?t ??u sng ln ba ti?ng t?c l k vo m?t b?n n t? hnh ??y.

C? ng??i c T? l m?t ci b?n ch?n khng c bin gi?i. C ? nh ngang ch?y ln nh trn, nhn vo mm r??u r?i l?i nhn tr?m B Nh? r?i l?i ch?y xu?ng. C? th? mi. C mu?n ???c tr?n trnh ?i ?u ch? khng mu?n l m?t ni?m xc c?m g ? ci nh ny n?a. Ci sinh m?nh ng??i ng?i t? t?ng t?u cho mnh kia ch? ?ang treo vo m?t s?i t?! V c s?p ht cho ng??i ?y nghe ?? cho s?i t? kia ??t ph?t.

Chi?c cng ?i?u ?p M Th?o ? d?ng gi?a sn nh c T?, hai ??u gc ln hai ci tr?u g? ?i gi. C?u Lnh v?n ch?a t?nh r??u. Hai l?c ?i?n dn ?p v?c c?u Lnh vo, ??t c?u ng? l?ng bn g?i x?p. B Nh? ra hi?u cho ch? nhn tri?t so?n v m?i c T? ?? phch ra m g ngay ?i thi. Sau khi chm m?y nn h??ng v?nh quy?t vo bt h??ng th? Chnh Th, B Nh? ? kh? n? m cy ?n th? t? trong bu?ng ra. C T? c?m phch g.

B Nh? th? dy, v?n tr?c ?n. Tr?c nghi?n g?t v n?c dn mi ln. C?n ?n m st vo m?t, B Nh? ng?i th?y m?t mi tanh tanh v g? ?n ? truy?n sang lng tay m?t ch?t nh?n snh. Bung ??u g?y xu?ng dy ?n v?ng ngn m?t ti?ng cu?ng lo?n. V nh?ng ??u ngn tay ph?i B Nh? ?n tay tri c?ng nh? c?m ??a, c?m bt nh?n xu?ng dy ? run ln nh?ng c?m gic bu?c nh?c. B Nh? ch?ng ch?c bung ba ti?ng sng.

C?u Lnh cn ?ang li b v?i chong d?y, c?m roi ch?u ?nh lun m?y ti?ng. Ng??i c?u Lnh ch? cn hai cnh tay v hai ci tai, ch? c?t v chn c?ng ?? v m?t th nh?m nghi?n, c?m v?nh ln tr?i. C T? nh? m?t h?n h?n, ci tm ch? cn ln xu?ng theo v?i b?c ?n. G? b?c d??i thn tan long ?i ?u ?? c? ng??i c T? phiu phiu l?ng l? tri mi gi?a khng.

Ch?a bao gi? c T? th?y r ci ?au kh? ng?m ngi c?a ti?ng ?n ?y bu?i ny. Ti?ng ?n ?y h?m h?c, ch?ng nh? khng thot h?t ???c vo khng gian. N ngh?n ngo li?m k?t ci u u?t vo t?n bn trong lng ng??i th?m m. N l m?t ci tm s? khng ti?t ???c ra. N l n?i u kn b?c d?c b?ng bt. N gi?ng nh? ci tr?ng hu?ng than th? c?a m?t c?nh ng? v tri m. N l ci t?m t?c sinh l c?a m?t s? giao hoan l?ng ch?ng. N l ni?m vang d?i qu?n qu?i c?a nh?ng ti?ng chung tnh. N l ci d? ba c?a b? chi?u ??t chn sng. N l c?n gi ch?ng l?t k? mnh th?a. N l s? ti pht ch?ng t?t phong th?p vo c? cu?i thu d?m d? m?a ?m v nh?c nh?i x??ng tu?. N l ci l? lay nho la c?a l b? cnh. N l ci l th c?a n?m m? v danh h?u h?u ng?n vng so le. N l ci oan u?ng nghn ??i c?a cu?c s?ng thanh m. N l s? kh?n n?n kh?n ??n c?a ch? t? con phm. N l m?t chuy?n v??ng vt n?a v?i.

Ti?ng ?i l con c? phch c T? d?n nh? ti?ng chim ku th??ng trn d?m ct n?i bo l?c. Nhi?u ti?ng tay ba ng?ng g?c xu?ng bn phch, nghe tn r?n nh? ti?ng con c?t lao m?nh xu?ng th?m ? sau m?t pht tn. Tay phch khng m?t ti?ng no l nh?t. M?i ti?ng phch s?c nh? m?t nt dao thu?n chi?u. V g ??n nh? th? th th?t l ?em ci vinh quang ??n cho tre cho trc v t?o cho th?o m?c m?t t?m linh h?n. D??i m??i ngn tay hoa ma d?o quanh, tre trc b?t n?y ln v tho? thch. ?n v ht d?t nhau m l??t b?ng.

C?u Lnh t m?m tay roi, cng m t?i ?i v t? trc ru ran. Ch?a h?i t?nh cu?c r??u c?a ?p, c?u l?i t? b?i thm tr?n r??u c?a ?m nh?c. ?n ai ?n.

N?n nh?ng ???ng gn ngang, g cong mnh xu?ng ?n, day th?t da t cng trn dy s?c bu?t nh? c?t n?a, m?y ??u ngn tay B Nh? s?ng v v b?t mu. B Nh? ?ang ch?u m?t nh?c hnh b ?ao tng x?o. Nghe phch c T?, ? nh?ng kh? rung th?a r?i mau B Nh? say s?a trong ci nh?n th?c l mnh ?ang ch?t d?n gi?a ?n ht v m?i m?t ti?ng trc ti?ng t? ?nh thm ln l mnh l?i cng l? d?n v? ci ch?t. C ng??i t? t? b?ng mi hoa ngt, c ng??i t? t? b?ng h?i nh?c. Ng??i ?ang luy?n phm kh?o dy b?ng n? m?t n? c??i ho s?ng trn hai mi ti.

Mu ch?y ra nhi?u qu. Ton thn B Nh? ?? ngm. o qu?n mu tr?ng c?a B Nh? v?t tr? nn vc ??i h?ng, trng h?t m?t ng??i ph?c s?c ?? ?n th??ng th?. Ng??i B Nh? ? l m?t ci v?i ??ng ch?t l?ng c nhi?u ch? r r?. Mu trong c? th? B Nh? c? ??u m?t dng tun m th?m l?u ra ngoi. B Nh? ? th?y kht n??c. V kh?p mnh m?y xt nh?c khng bi?t ??n ?u l ch?ng h?n n?a. M?i ti?ng ?n l m?t mi?ng th?t l?y ra. T m?t, ti?ng ?n ??a nhau v? n?i v?nh quy?t. Tng. Tang. Tng tng! T?ng. B Nh? v?p vo m?t ch? nh?n, ??u ngn tay ng?ng ??i dy lt trn m phm cao quy?n huy?t. ?n ai ?n m?t ti?ng.

V?a c m?t m?i kim no chm vo ci ??t cu?i x??ng s?ng B Nh?, lm cho cy ?n ??t ng?t b?t h?n cn d?c ln. R?i khng r t? ?u vo, v?n ? ?o?n x??ng s?ng, c r?t nhi?u h?t mu?i l?o xao ?nh long ch?t tu? ng??i ?ang g ?n. Ru?t nh?n h?n ra, c se th?t l?i, ch? cn c ci tm B Nh? l ?i?u ??ng v?i l?p l?p t? trc d?t d?.

Gn tay c T? xu?ng phch ? c chi?u l?o ??o v chu?t rt. H?t chu l?y b?y ??ng trn mi ng??i ht, sng ??c nh? m?t chu?n chu?n. Ph?i nu?t n??c m?t m?n cht tun ??u v?i mu ng??i ?n ??i di?n, ti?ng ht c T? c nhi?u ch? bung b?t ? h?t vung h?t trn. Ti?ng ht ? sa ln r?i kh v m?c ht ? c ch? b?ng. C? ht c? ?n ?ang d?t tay nhau sa l?y trn ci mnh mng bn s?ng ngo v? ?c, m? r?ng xanh l? ngt chn tr?i. C T? rng mnh. Hnh nh? ?y l php tr??ng ?ang c nh?ng ti?ng m?m ching ??ng. Nh? ?n ph?i bt cho l bn sng H?c Thu?, c m thi?p ?i. Ti?ng ht mo d?n.

Thong m?t ti?ng dy ?n ??t. C chong t?nh ?? nh?n ci ??u t? ?y b?n vo m?t. Thi d??ng c t d?i trong kho?nh kh?c. R?i v?ng l?i tay phch, ch?nh l?i h?i c? h?i m?i, c T? ht by gi? m?i v??t qua nh?ng ??nh nh?n c?a th? gi?i m thanh. Ti?ng ht m?c cnh, th?m th?m trong tr?ng tinh khi?t qu pha l g?t. C ?ang g?i n??c su?i ? ng?t tro dng ln. Ti?ng phch tr?c ru ran nh? c ??ng l?i ???c mun ?i?u c?a mun gi?ng chim. C nh?ng ti?ng tre ?anh thp, s?c bn ??n ci m?c c?t ??t ???c s?i tc no v tnh bay qua kho?ng n?i phch ?ang b?c cao v??n mnh ??ng d?y nh? vch thnh. ?i tai c?u Lnh t ch? l hai ci ph?u ?? c T? rt vo ??y c? m?t r?ng chim v c? m?t su?i thu? tinh.

C T? gi? m?i ?? ??n nh?ng ti?ng tr?ng ?i?m. Tr?ng ng??i ch? ?p tr? ?y st ph?t th?t. Th?t l m?t th? tr?ng l?i h?i. Trong ti?ng tr?ng, c ti?ng ?? nho c?a ngi g?ch v?n r?i. Hnh nh? t?t c? nh?ng lu ?i cung ?i?n c?a cu?c ??i nhn ti?n ??u tan r theo m?t ci roi qu?t xu?ng m?t da loi th. Hnh nh? ph?i c ???c v vn vng l?a lu? th? m ph ?i th m?i ??i ???c ra thnh ci ti?ng m m ??c ??c ?y. Chu, ?i?m ??n nh? th? th kh?i no m trnh ???c chuy?n oan tri cng ng??i g tr?c.

Lc ny, c?u Lnh ch? bi?t c s? th?m m. m trc, m t?. Cn ngoi ra, c?u khng bi?t g h?t. Chn t?ng r??u c? lin ti?p m v?i m ??y, gia nhn ?i theo rt ??a ??n ?u th c?u u?ng ??n ??y. T??ng lc b?y gi?, c? qu Nh?n ny c pht h?i, c? chnh quy?n c?u ??t c s?t n?t h?t, c?u c?ng m?c. C?u ?ang ng? ci gi?c ng? thi min c?a m nh?c. Khng m?t ti?ng no lp, roi c? nh? m l?y tang mt, r?i c? nh? dn vo m?t da.

nguy?t di tn nhang ? Con sng h? n??c bi?c. Nh?ng th?t ra, c T? chuy?n h??ng ti?ng ht vo lng ng??i ch?i ?n ch? khng b?n g m?y ??n ng??i ?i?m chu. B Nh? ng?i tr??c m?t kia, sinh m?nh ch? cn dnh vo cu?c ??i b?ng m?t vi kh? ?n n?a thi. T?t b?n ?n, l cu?c ??i ng??i ?ang ci xu?ng ci ??u b?y b?ng s?ng b tt kia c?ng h?t lun. H?i t? thi?u no nh? l?i g?i g?m gi?i gi?ng. N bu?n r?ng xa nhe qu m?t ti?ng ln ???ng. Thi th ?y c?ng l nh?ng ti?ng cu?i cng c?a ??i. C T? c? b?t bung t?ng ch? cho th?t chn n?c ?? cho k? s?p h?t lm ng??i kia ?em ?i cho th?t ??y ?? ci d? m c?a ci s?ng. Ln ht chnh ?i nh? l?i gi t? ng??ng ngh?u.

Trong bu?ng th? Chnh Th, c ti?ng c??i s?ng s?c ? sau ci bi v?. Bt h??ng th? s? ch? d?c lm hai m?nh, ti?ng n? toc to g?n nh? m?t tre n? trong l?a. Hai m?nh s? nho l?n xu?ng n?n ??t, ku ?nh xo?ng. Ring c T? nh?n th?y ti?ng ?? v? ny v hi?u n l ?i?m bo hi?u c?a m?t ?i?u linh thing g. Qua ci mn m?ng n??c m?t, ng??i ht nhn tr?ng tr?ng vo ng??i ?n. B Nh? v?n ? cm, gi? l?i cng kh st h?n ?i. Mu tun ra nhi?u qu, ?nh ??ng quanh ch? B Nh? nh? m?t kh?i h?ng hoa. B?t tay ?n ?? xu?ng m?nh m?t ci ??u g?y th? nh?t ?y l mu trong ng??i B Nh? v?i ?i t? ??y. V thn hnh ngt d?n ?i v teo tp mi l?i ch?ng khc g ci xc kh ng??i t?ng gi kh? h?nh. Hnh nh? t?i m?t ch?ng m?c siu thanh no ?, m nh?c c ci v?t tnh l lm qu?t l?i da th?t v chu?t di thn ng??i ra.

B Nh? ch? cn l m?t ci bng. Bng long d?n v khng ??ng. Bng c? nh?t m? thm mi qua ci hn m c?a n?i th?m tnh th??ng v c T? ch? cn nh?n th?y c m?i m?t ci ch?m sng trn thn ng??i m ?n l cn linh ??ng. ?y l m?t ng?c chi?c nh?n ? ngn tay n?n dy. T?t c? sinh kh m?t ki?p ng??i ch? cn g?i vo c m?t ci m?t nh?n linh ??ng theo m ?n. R?i b?ng h?n ?i, trong phng khng c m?t ti?ng ?n no n?a. Nh? m?t th? k?o, mu c? kh qunh g?n ch?t m??i ??u ngn tay B Nh? vo m?y s?i t? ?? s?m v m?t tang ng ??ng hoen ?. M??i ngn nh? m?t ? b? ?ng ?inh li?n vo phm cy ?n.

Mu tun ? h?t ch?t n?ng v ch? cn to? ra m?t mi tanh nh?t.

B Nh? g?c vo ?n, nch c?p l?y thnh ?n m nhoi ra gi??ng. G? b?c ?m v thn ng??i nhoi ra kia l?nh b?ng nhau.

Pha sau cy B Nh?, v?t bay ln m?t con b??m ?en loang l? nh?ng ch?m trn h?ng hong.

Linh h?n B Nh? ? xu?t thot ra kia ?ang du ?i cnh ?m r?i bi?n d?n vo bng khuya. M?t con chu ch?u n? ru?t trn tim n?n l? lay.

Th? l h?t h?n ngn rung c?a ch? ?n.

?i?u ht Ha M, ch?a qu m?t ph?n ba.

Nh? m?t hnh khch ho? xa t?nh gi?c lc tu ?? vo ga, Lnh t chong d?y, h?t hm h?i: Ka, sao l?i ngh? lu th?! N?i l?i dy chng vo.

C T? b?ng o ln. Ti?ng khc n?c n? th th?m. C ch?y l?i ?? xc B Nh?, ??y chi?c g?i my vo gy m?t t?m thi hi co qu?p. Ci mnh xu?ng ci xc dm d ??, c T? ?ang vu?t m?t cho B Nh?, b?ng l?i gi?t b?n mnh ln v m?t ti?ng tch n?a n? ngay c?nh ?. Cy ?n v?a b? tay ng??i l?nh th? d?n xu?ng m?t b?c, ?ang t? tan v?n ra t?ng mi?ng con. Phm long r?i, c?n, thnh, tang ??u tung b?t h?t m?ng ch?t, v cng m?t lc nh? h?t nh?ng ???ng s?n g?n. ?n ch? cn l m?t ??ng g? v?n g? linh tinh nh?ng b?a b?n bn m?t cu?c ??i ?nh ?n ?ang kh d?n l?p mu cu?i cng.

Lnh t n??c m?t v?n chuy?n h?t vo n?i tm thnh m?t ni?m t? t??ng im v?ng gh l?nh ch?ng tay vo c?m, ngy s?ng nh? ??t t??ng nung, ng? ng?i ngay d??i chn xc ch?t m?t m?t n?a ph?n ?m v ln sang n?a ngy sau, m?t m? to, m khng ch?p l?y m?t l?n.

T?nh gi?c ng? ng?i, Lnh t nh? ??t thi th? B Nh? vo cng ??a v? M Th?o. Chi?c cng ?i theo ci ? c?a gi m?a thu?n ma. Lnh t bm vo ?n cng m l?n v? ?p. L?o ??o ch?y theo sau xa l c T?, m?t chm kn vung kh?n l??t tr?ng m?ng.

B Nh? ???c h? th? vo lc x? chi?u. V ngay bu?i t?i ?y, t?u ph?n c?ng b? khai qu?t lun ln. M?t ??t g r??u ng?n ngang ??t ?o v v vn l chum l h? b? tho nt ng? nghing ? mi?ng huy?t r??u. Nhi?u v r??u, n??c snh ??c ch?y ra lnh lng. Nhi?u h? c?m ? ?ang k?t men, l?m ci hnh b v s?c c?t hi?n ln ??p nh? pht khanh t??ng ??n n?i.

S?n b ?u?c chy, Lnh t v?t lun vo t?u ph?n khai qu?t. G r??u pht ho?. L?a men kh n?ng b?c ln lin ti?p. Cho ??n h?t canh ba m ng?n l?a men r??u xanh l c?ng ch?a d?u ng?n. ?m phng ho? t?u ph?n, th?o m?c chim mung vng M Th?o b? m?t tr?n say ly. Cy cnh c? l ??u min man r? r??i r?u nh?n. Th ngn r?ng to ln nh? c?nh ??ng r?ng. Chim b? say, cnh c?p c?ng l?i m la kh?i t?, r?ng xu?ng ??t nh? qu? chn r?i cnh m?.

L?o ??o, Lnh t l?p b?p ?m ? ni m gi?a m?t gi?c chim bao khng ngy thng: Sau m?t ci t? bi?t, gi? ta ph?i tnh ??n n?i sinh ly khc. ??i v?i ?n, ht, t? by gi? ta nguy?n lm m?t ng??i ?i?c, m?t ng??i c ??n, m?t ng??i ph?n b?i. V trn vong linh B Nh?, ta th? ??c l khng bao gi? c?m ??n m?t ci chn no c?a cu?c ??i ny.

(Cha ?n)

________________________________________

[1] Tc gi? nghe tin nh?m. Nguy?n Tun m?t ngy 28.7.1987 t?i H N?i. (talawas)

Ngu?n: T? T?. M??i khun m?t v?n ngh?. Nam Chi xu?t b?n l?n th? nh?t, tc gi? trnh by ho?t ho?. Ngoi nh?ng b?n th??ng c thm 5 b?n ??c bi?t trn gi?y Ngn Nh? mang ch? T.T., L.N.. P.T.?., C.T., v V.T.H., 100 b?n trn gi?y B?ch Ng?c mang s? t? T.T. 001 t?i T.T. 100, dnh cho b?n h?u. In xong t?i Kim Lai ?n qun ngy 1 thng 8 n?m 1970. Gi?y php s? P.H.N.T. s? 621 BTT/PHNT ngy 19 thng 2 n?m 1970. Tc gi? gi? b?n quy?n, 1970. Cng m?t tc gi?: Nh?ng vin s?i (T?p truy?n), Nam Chi Tng Th?, 1962; Yu v th (T?p truy?n), T? sch Nam Chi, C? s? Ph?m Quang Khai xu?t b?n, 1970. B?n ?i?n t? do talawas th?c hi?n.

Comments are closed.