Ngọc Hoan
Từ ngày 16 tháng 8 đến ngày 30 tháng 9 năm 2026, Studio mới của nghệ sĩ Bùi Chát giới thiệu Mở xưởng Họa hoằn Họa xá, triển lãm cá nhân mới nhất của Bùi Chát, gồm 37 tác phẩm sơn dầu trên canvas cùng không gian sáng tác nơi các tác phẩm được hình thành.
Triển lãm đánh dấu một bước phát triển đáng chú ý trong thực hành nghệ thuật của Bùi Chát. Nếu những dự án trước tập trung khảo sát bản thân bức tranh như một đối tượng thẩm mỹ, thì lần này, chính điều kiện tồn tại của hội họa trở thành đối tượng được đặt ra. Người xem không chỉ tiếp cận tác phẩm, mà còn tiếp cận môi trường đã sản sinh ra chúng.
Trong truyền thống mỹ thuật hiện đại, xưởng vẽ thường được xem là nơi riêng tư nhất của nghệ sĩ. Đó là không gian của thử nghiệm, sai sót, phủ nhận và bắt đầu lại; nơi phần lớn những gì xảy ra sẽ không bao giờ xuất hiện trong phòng triển lãm. Gallery, ngược lại, là nơi chỉ dành cho kết quả cuối cùng. Khi tác phẩm bước vào không gian trưng bày, quá trình sáng tác dường như đã khép lại.
Mở xưởng Họa hoằn Họa xá đặt lại mối quan hệ ấy.
Ở đây, xưởng không còn là hậu trường của triển lãm. Nó trở thành chính triển lãm.
Sự thay đổi tưởng như đơn giản này lại kéo theo một thay đổi căn bản trong cách nhìn hội họa. Thay vì xem bức tranh như một vật thể độc lập, hoàn chỉnh và cố định, người xem được mời nhìn hội họa như một trạng thái đang diễn ra. Tác phẩm không tách khỏi những điều kiện đã tạo nên nó: nhịp làm việc mỗi ngày, sự tích lũy của thời gian, những lần sửa chữa, những bề mặt bị xóa bỏ, những quyết định đã bị hủy và cả những khả năng chưa từng được thực hiện.
Có thể nói, đây là lần đầu tiên Bùi Chát mở rộng phạm vi của Hội họa Tình huống (Solverism) từ bề mặt bức tranh sang chính không gian sáng tác.
Trong nhiều năm qua, Hội họa Tình huống được anh phát triển như một phương pháp sáng tác, nơi bức tranh không được xây dựng từ một ý tưởng có sẵn mà liên tục hình thành thông qua những tình huống phát sinh trong quá trình vẽ. Mỗi thao tác đều có thể làm thay đổi toàn bộ cấu trúc của tác phẩm; mỗi lời giải đều kéo theo những câu hỏi mới. Hội họa không tiến về phía một kết quả đã biết trước, mà vận động bằng chính những biến đổi do nó tạo ra.
Đến Mở xưởng Họa hoằn Họa xá, nguyên lý ấy không chỉ còn nằm trong từng bức tranh. Nó bao trùm toàn bộ không gian.
Những bức tranh đã hoàn thành, những tác phẩm còn dang dở, những lớp màu mới khô, những bề mặt đã nằm yên nhiều năm. Giá vẽ, vật liệu, ánh sáng và nhịp sinh hoạt thường nhật cùng tồn tại trong một chỉnh thể duy nhất. Không gian ấy không được dàn dựng để kể một câu chuyện về người nghệ sĩ. Nó vận hành như một hệ sinh thái của hội họa, nơi mọi thành phần đều tiếp tục ảnh hưởng lẫn nhau.
Tên gọi Họa hoằn Họa xá cũng phản ánh hai mặt của thực hành ấy.
Họa hoằn gợi đến những khoảnh khắc hiếm hoi khi hội họa bất ngờ vượt khỏi dự tính của người vẽ.
Họa xá là nơi những khoảnh khắc ấy được chờ đợi bằng lao động thường nhật.
Giữa điều hiếm gặp và sự lặp lại mỗi ngày không tồn tại mâu thuẫn. Ngược lại, cái hiếm chỉ có thể xuất hiện nhờ sự kiên trì của cái thường nhật. Xưởng vì thế không đơn thuần là địa điểm làm việc; nó là điều kiện để hội họa tiếp tục tồn tại như một quá trình.
Ba mươi bảy tác phẩm được giới thiệu trong triển lãm không được lựa chọn như ba mươi bảy thành tựu, mà như ba mươi bảy thời điểm khác nhau của cùng một thực hành. Mỗi bức tranh ghi lại một trạng thái tạm thời của hội họa trước khi nó tiếp tục biến đổi. Người xem không đứng trước một chuỗi kết luận, mà đứng giữa nhiều điểm dừng của một hành trình chưa bao giờ thực sự kết thúc.
Trong bối cảnh nghệ thuật đương đại, nơi triển lãm ngày càng được hoàn thiện như những cấu trúc thị giác khép kín, Mở xưởng Họa hoằn Họa xá lại chủ động để mở tiến trình sáng tác. Điều được chia sẻ không phải là bí mật nghề nghiệp hay hậu trường của nghệ thuật, mà là một quan niệm khác về tác phẩm: giá trị của hội họa không chỉ nằm ở hình ảnh cuối cùng, mà còn ở khả năng tiếp tục thay đổi, tiếp tục tự chất vấn và tiếp tục mở ra những khả năng chưa được xác quyết.
Triển lãm vì vậy không chỉ đánh dấu một giai đoạn mới trong thực hành của Bùi Chát. Nó đồng thời đề xuất một cách nhìn khác về hội họa: thay vì xem tác phẩm là điểm kết thúc của sáng tạo, hãy xem nó như một lát cắt của một quá trình vẫn đang tiếp diễn.
_______________________
Thông tin triển lãm
Tên triển lãm: Mở Xưởng Họa hoằn Họa xá
Nghệ sĩ: Bùi Chát
Chất liệu: Sơn dầu trên canvas
Số lượng tác phẩm: 37
Thời gian: 16.08.2026 – 30.09.2026
Khai mạc: 17g, ngày 16.08.2026
Địa điểm: Họa Hoằn Họa xá
24 Đường số 1, Melosa Garden, Phường Long Trường, TP. Hồ Chí Minh
Mở cửa từ 10g đến 16g hàng ngày