Nguyễn Phú Yên
CHƯƠNG VII: TÌNH CA ĐÔI LỨA
Chủ đề tình yêu luôn là nguồn cảm hứng nghệ thuật của tất cả các dân tộc qua mọi thời đại từ xa xưa đến hôm nay. Có thể xem đó là đề tài bất tử của loài người thể hiện qua văn chương, nghệ thuật từ những người bình dân cho đến người học thức. Trong âm nhạc Việt Nam, từ âm nhạc cổ truyền đến tân nhạc, tình yêu luôn là đề tài xuyên suốt, có sức sống mãnh liệt còn tồn tại qua bao thời gian.
Trong dòng âm nhạc lãng mạn, ta tìm thấy rất nhiều sáng tác ca ngợi tình yêu hoặc thể hiện tất cả mọi khía cạnh, sắc thái của tình yêu mà con người cảm nhận khi con người nhận ra tình cảm muôn màu và diệu vợi ấy. Có thể gọi dòng âm nhạc tiền chiến là khúc trường thiên của tình ca đôi lứa. Sau giai đoạn ấy, ca nhạc miền Nam tiếp tục nguồn cảm hứng ấy cho dù hoàn cảnh đất nước đã thay đổi. Người nghệ sĩ lưu giữ cái âm hưởng lãng mạn một thời sống lại trong lòng họ để rồi họ dâng cho đời những bài tình ca bất hủ còn mãi trong ký ức những thế hệ sau. Các nhạc sĩ chọn lựa đề tài tình yêu vốn gợi nhiều cảm hứng phong phú, tự do biểu cảm những tình cảm riêng tư, không giới hạn. Những bài tình ca đôi lứa chiếm đa số trong sáng tác của các nhạc sĩ sau năm 1954. Ta hãy bước dần vào thế giới tình yêu của họ với những giai điệu bất tuyệt.
Nhạc sĩ Văn Phụng cắt nghĩa chữ tình và chữ yêu:
Tình là một chuyện muôn màu
Tình là mình thành vui thật mau
Tình là một bài thơ sầu
Tình là mình thành nhớ thương nhau.
Tình đẹp tựa mùa thu vàng
Tình mình nhiều mộng ước mênh mang
Tình là một chuyện huy hoàng
Tình là mình thành nhớ hoang mang.
Yêu nhau khi xuân tươi thắm
Yêu nhau trong tiếng ca tiếng đàn
Yêu nhau trong muôn tia nắng
Yêu nhau trong ánh trăng mơ màng…
(Văn Phụng, Tình)
Yêu là lòng bâng khuâng
Nhớ hay thương một chiều thu vương
Gió êm đưa xạc xào tre thưa
Lá rơi rơi, rơi tả tơi
Yêu là tình dâng cao
Gió lao xao ngả hàng phi lao
Phút ái ân đắm say tâm hồn
Nhớ mãi đêm nào bên nhau…
(Văn Phụng, Yêu)
Anh yêu nhất đôi môi hồng yêu đôi mắt say mơ
Anh yêu tóc em buông dài yêu em tình ngất ngây.
Anh yêu mãi đôi tay mềm yêu em lúc em đan
Anh yêu tiếng ca êm đềm khẽ hát câu dịu dàng…
(Văn Phụng, Yêu và mơ)
Nhiều nhạc sĩ khác cũng bày tỏ tình cảm yêu thương nhẹ nhàng từ những hình ảnh đơn giản như đôi môi, khóe mắt, suối tóc… đã thu hút tâm hồn người nghệ sĩ:
Nàng từ đâu tới đây, gieo sầu mùa thu
Nàng nhìn ta dưới hoa, nhìn tôi chẳng nói
Cớ sao nhìn ta?
Rồi lòng ta từ đó, đắm say mơ màng
Chìm trong đôi mắt
Ôi đôi mắt nhung huyền, nhìn ta không nói
Chiều thu ân ái….
(Lâm Tuyền, lời Dạ Chung, Lặng lẽ)
Với người nghệ sĩ, tình yêu thơ mộng, đẹp đẽ sẽ đưa lứa đôi vào thế giới tuyệt vời và họ dành cho người tình những gì đẹp nhất, hay nhất trong tâm hồn và trong cuộc đời:
Dìu nhau đi trên phố vắng
Dìu nhau đi trong ánh sáng
Dắt hồn về giấc mơ vàng nhẹ nhàng
Dìu nhau đi chung một niềm thương…
Đưa nhau vào cõi vô biên
Có chim uyên tình thiêng
Hát ru êm triền miên…
(Phạm Duy, Thương tình ca)
Ru em hài nhung gấm, ru em gót sen hồng
Ru bay tà áo rộng, vượt tình tôi chắp cánh
Ru trên đường em đến, xôn xao từng tiếng chim
Ru em là cánh nhạn, miệng ngọt hạt từ tâm…
(Trịnh Công Sơn, Ru tình)
Nhìn trong đôi mắt đẹp lòng chợt vui như say
Kìa đường lên Thiên Thai, kìa đường lên Thiên Thai
Ấy đường qua ngõ mắt thơ ngây
Tiếng nhạc êm lẫn tiếng thơ say
Đưa hồn anh lạc vào tận tim ai.
(Hoàng Nguyên, Đường nào lên Thiên Thai)
Trong khi đó, nhạc sĩ Từ Công Phụng nhận ra tình yêu nồng thắm làm ấm áp cuộc đời khi đôi lứa ngồi bên nhau:
Em, lại đây với anh
Ngồi đây với anh trong cuộc đời này
Nghe thời gian lướt qua mùa xuân khẽ sang
Chừng như không gian đang sưởi ấm
Những giọt tình nồng.
Tay này tay nắm tay
Nhìn nhau đắm say như chưa bao giờ
Nghe chừng trong mắt nâu hồn anh đã tan
Thành mùa xuân ngọt ngào
Phủ ấm thiên đường đôi ta…
(Từ Công Phụng, Tự tình mùa xuân)
Chỉ một hình bóng làm đắm say lòng người nghệ sĩ nên họ không tiếc lời ngợi ca. Và cùng hình bóng ấy họ sẽ có một không gian tuyệt vời, một thiên đường hạnh phúc:
Ngày anh gặp đôi mắt long lanh
Lần đầu anh lạc trong hố mê say
Dường như ta quen nhau từ muôn kiếp
Vừa gặp lại ta đã sợ tình cao bay.
Từ khi anh yêu em là anh biết đợi chờ
Chờ cho mau qua đêm dài đêm tối
Mình yêu nhau đi thôi đừng lo phút chia tay
Chỉ có em nghìn sao như đêm nay.
(Lam Phương, Chỉ có em)
Đường nào vào thiên đàng ái ân
Là đường vào nhịp thở lâng lâng
Mùa xuân đang đi trong lời yêu mới
Có hoa vàng phủ đường mòn gót chân mềm.
Lạc vào vườn xuân tình ngất ngây
Thả hồn vào cơn gió mê say
Cành hoa tươi chôn sâu cành xa vút
Để muôn đời mình còn được yêu nhé em…
(Lam Phương, Thiên đường ái ân)
Với Lam Phương, khi yêu là được bước vào thiên đàng ái ân, ở đó chỉ có người yêu là duy nhất và là tất cả cuộc đời của người đang yêu:
Em ơi suốt đêm thao thức vì em
Vì lời giã từ lúc anh ra về
Rằng mai đây anh lại thăm
Ước nguyện trọn một đời
Là mình luôn luôn có đôi.
Em ơi nhớ thương, thương nhớ cả đêm
Làm sao quên được phút giây êm đềm
Chờ mong sao cho trời sáng
Đúng giờ mình hẹn hò
Là đời quên hết sầu lo…
(Lam Phương, Em là tất cả)
Tình yêu luôn được nhắc nhớ trong hồn, kể cả khi thức giấc nửa đêm vẫn gợi lại một bóng hình xưa cũ:
Buồn vào hồn không tên,
Thức giấc nửa đêm nhớ chuyện xưa vào đời.
Đường phố vắng đêm nao quen một người
Mà yêu thương trót trao nhau trọn lời.
Để rồi làm sao quên?
Biết tên người quen, biết nẻo đi đường về
Và biết có đêm nao ta hẹn hò
Để tâm tư những đêm ngủ không yên…
(Trúc Phương, Nửa đêm ngoài phố)
Tình yêu không chỉ được thể hiện trong đời thường mà đôi khi còn bày tỏ không kém phần sâu đậm cả trong những giấc mơ. Dù ở đâu tình yêu cũng để lại nhiều vấn vương, se thắt trong tâm hồn. Vì thế người nghệ sĩ luôn để lòng mình tìm về nơi chốn bình yên ấy:
Tôi gặp em trong chiều nắng thu êm đềm
Sau vành nón nghiêng dịu hiền
Môi hồng tươi lòng xao xuyến.
Em gặp tôi tay cầm tay buồn không nói
Mắt huyền mơ về xa xôi
Như thầm nói tình nhịp đôi…
(Thúc Đăng, Tôi gặp em)
Tôi tìm yêu hòa tiếng ngân cung đàn lắng
Qua ý thơ vương tình thắm
Qua khúc tiêu sầu từng năm.
Tôi tìm yêu hòa gió mơ xuân một bóng
Hòa giấc mơ say tình nồng
Hòa sống tâm tư chờ mong…
(Hoàng Trọng, Tìm lại hương yêu)
Tìm đâu môi em đỏ
Tìm đâu mây trong mắt
Tìm cho ra mái tóc ngây thơ đó
Tìm xem trong kinh sử
Tìm tương lai sáng tỏ
Tìm nhau khi nhân loại được trùng tu.
(Phạm Duy, Tìm nhau)
Đôi khi tình yêu đến nhẹ nhàng không ngờ khiến người nghệ sĩ băn khoăn tự hỏi nguồn cơn ấy xuất hiện từ đâu và lúc nào:
Tình yêu từ đâu mà tình yêu vội vã chiếm tim ta
Chỉ một lần qua mà đêm đêm hình bóng mãi bên ta
Lời nào dịu êm người đưa ta vào những giấc mơ xa
Lòng thầm bảo nhau rằng
Duyên ta gặp gỡ trong kiếp nào…
Tình đẹp tình mơ là tình khi gặp gỡ lúc ban sơ
Tình là vần thơ mà đôi khi mình ngỡ vẫn bơ vơ
Tình còn chờ ai để con tim vàng võ suốt đêm nay
Tình đừng nhạt phai tình ơi
Xin tình chớ thêm u hoài.
(Lam Phương, Tình đẹp như mơ)
Đời là vạn ngày sầu biết tìm nơi chốn nào
Ta quen nhau bao lâu nhưng tình đã có gì đâu
Nhiều khi anh cũng muốn biết bao giờ sẽ có tình yêu
Cho lòng không thấy quạnh hiu
Khi đêm rừng buông xuống tịch liêu…
(Lam Phương, Biết đến bao giờ)
Tình yêu cũng đến nhẹ nhàng chỉ qua dáng xuân yêu kiều, qua nét môi em kiêu sa:
Một mùa xuân đàn chim ngất ngây
Yêu dáng xuân đẹp mặn mà
Nụ cười hồng làm say lòng khách phương xa
Hương tình đậm đà
Và từ hôm đó nằm chợt nghe xao xuyến
Nhìn mây êm qua
Yêu trăng sáng trên dòng nước ngà
Yêu dịu dàng môi em thơ ngây…
(Lam Phương, Yêu thầm)
Đôi khi tình yêu mơ hồ như thế nhưng cũng dễ dàng đến và thật rõ ràng trong tâm hồn mỗi khi thoáng gặp hình bóng mình từng ôm ấp:
Hôm qua đến tìm em
Anh thấy hoa xuân rơi đầy trước thềm
Bâng khuâng bước nhẹ êm
Sợ làm tan bao giấc mơ hoa triền miên.
Anh yêu nét hồn nhiên
Yêu biết bao khi em ngồi khuất rèm
Đôi tay nhấp đường kim
Làn môi hé cười thần tiên.
Lòng bồi hồi mơ ước
Đường hoa thắm đôi ta cùng chung bước
Đời chẳng còn thương nhớ
Vì duyên ta đẹp tình thơ…
(Hoàng Trọng, lời Thanh Nam, Đẹp giấc mơ hoa)
Chiều nay dưới giàn hoa thơm ngát êm đềm
Vầng trăng thu soi mắt em long lanh
Hỏi tôi những chiều buồn mây tím xây thành
Có thương hoa thắm mong chờ không anh.
(Tuấn Khanh, Dưới giàn hoa cũ)
Anh hát cho em bài tình ca thiết tha
Anh hát cho em dù lòng nghe xót xa
Một lần gặp gỡ đã là bao thương nhớ
Thương dáng em cười nhớ nụ mắt bờ môi…
(Ngô Thụy Miên, Bài tình ca cho em)
Biển rộng đất trời chỉ có ta
Thì dòng Ngân hà mình cũng qua
Biển không biên giới, như tình anh với em
Hơn cả những vì sao đêm…
Đời anh sẽ đẹp vì có em
Ngày dài sẽ làm mình nhớ thêm
Biển xanh cát trắng, sóng hòa nhịp ái ân
Không còn những chiều bâng khuâng…
(Lam Phương, Biển tình)
Khi yêu, người nghệ sĩ đắm say và mơ ước một đời ở bên nhau và mãi trung trinh cùng người mình yêu:
Hôm nào chúng mình ngồi với nhau
Vầng trăng lặng lẽ soi hai mái đầu
Có vì sao lạc vào mắt biếc
Ngước lên nhìn nhau anh thì thầm
Ngàn năm sau mắt em còn sâu?
(Hoàng Nguyên, Em chờ anh trở lại)
Khi đã yêu thì mơ mộng nhiều
Mơ ngày mai pháo nhuộm đường vui
Mơ vành môi thơm ngát hương đời
Tình kia phong kín mây trời
Khi yêu riêng một người thôi…
(Phượng Linh, Khi đã yêu)
Gọi tên em ngàn lần, người yêu ơi đừng giận
Đừng buồn tôi em nhé. Chỉ xin em một lần
Người yêu xinh tuyệt trần, sưởi tình qua hơi ấm
Bắt nguồn yêu bấy lâu bõ ngày ta nhớ nhau…
(Hồng Vân, Yêu thầm)
Đưa nhau vào cõi vô biên
Có chim uyên tình thiêng
Hát ru êm triền miên
Đưa nhau vào chốn không tên, mặc đời quên
Không bến, không thuyền, hết câu nguyền…
(Phạm Duy, Thương tình ca)
Đôi tay này vẫn chờ mong
Con tim này dù lắm long đong
Tôi yêu người bằng nỗi nghiệt oan
Không than van và không trách oán
Cho tôi trọn một kiếp đam mê…
(Duy Quang, Kiếp đam mê)
Tình yêu với người này là sự trắc trở của số phận nhưng với người kia là tình cảm tuyệt vời vì họ tìm ra ở đó sự chung thủy của người tình:
Thương hoài ôi ngàn năm còn đó
Đá mòn mà tình có mòn đâu
Tình đầu là tình cuối người ơi
Suốt đời mình nguyện câu lứa đôi.
Thời gian âm thầm như nước về khơi
Lòng trót yêu người tình khó đổi thay
Hoa thắm rồi có khi tàn
Tình ấy chỉ đến một lần
Tâm tư thương hoài ngàn năm.
(Phạm Mạnh Cương, Thương hoài ngàn năm)
Tình yêu còn đó em lo sợ gì
Vì anh còn nhớ trăng thanh ngày xưa
Vì anh còn nhớ những chiều mờ sương
Mây giăng nẻo về chung lối
Hoa vương gót mềm chân em.
Tình yêu còn đó xin em đừng buồn
Đừng cho rằng cách xa nhau rồi quên
Dù anh giờ đã cách ngàn trùng dương
Xa em giữa mùa phượng thắm
Tim anh vẫn một mình em…
(Phạm Mạnh Cương, Tình yêu còn đó)
Những giai điệu trên đã khẳng định sự hiện diện sinh động của nguồn cảm hứng dạt dào, phong phú và nhiều sắc màu thể hiện rõ nét trong sinh hoạt âm nhạc ở miền Nam sau ngày chia cắt đất nước. Đó là dòng nhạc viết về tình yêu đôi lứa kéo dài trong suốt hai thập niên.
Khái quát về dòng nhạc này, đó là tình cảm trong tâm hồn của những lứa đôi nam nữ trong cuộc sống. Nhưng tình cảm đó có nhiều rung động khác nhau, nhiều sắc thái khác nhau, biểu hiện được mọi cung bậc tinh tế của mỗi một tâm hồn. Tùy theo các tâm trạng thể hiện trong nội dung ca khúc của các nhạc sĩ, chúng ta có thể phân chia thành các chủ đề trong dòng nhạc tình ca lứa đôi: đó là tình yêu đầu tiên từ thuở học trò, tình yêu buồn bã, tình yêu nhớ nhung, tình yêu đau xót, tình yêu lỡ làng và cả tình yêu đơn phương – những tình cảm thể hiện rõ rệt trong tâm tình của những chàng trai và những cô gái. Một bài ca có thể diễn đạt nhiều tâm trạng khác nhau.
Mọi sự phân tích, lý giải tình cảm trong tâm hồn chỉ mang tích chất tương đối, không có sự phân chia rạch ròi bởi tình cảm đôi khi vẫn đan xen nhiều sắc thái, không có bến bờ biên giới trong tình cảm của người nghệ sĩ; cho nên dẫu có sự phân chia chỉ là muốn làm nổi bật sắc thái sâu đậm nhất trong các giai điệu của người nhạc sĩ mà thôi. Ta thử đi sâu vào những sắc thái tình cảm trong dòng nhạc tình yêu đôi lứa sau đây:
- TÌNH ĐẦU
Thứ tình cảm nhẹ nhàng đến với mỗi tâm hồn có thể xuất hiện từ rất sớm từ lứa tuổi hoa niên và môi trường cho tình cảm đó nảy nở là từ mái trường cho những ai bước đầu con đường đèn sách. Không chỉ tình thân hữu giữa bạn bè chung lớp, chung trường, đôi khi những tâm hồn thanh xuân biết đẩy đưa tình cảm đó lên một cung bậc mới để mở ra một chân trời thương nhớ đậm đà và sâu sắc hơn. Từ tình bạn thân thiết của tuổi học trò có thể dẫn đến tình yêu đầu đời:
Lòng xao xuyến mỗi khi hoa phượng rơi
Nhắc lại câu chuyện buồn
Trường còn kia ôi mái đổ tường rêu
Nơi kỷ niệm êm ái.
Đâu dư âm của tiếng nói ngây thơ
Ngày hai đứa dìu nhau đến sân trường
Cùng đuổi bướm hái hoa trên cuối đường
Tiếng cười vạn tình thương.
Và thuở ấy biết bao nhiêu buồn vui
Gói trọn theo tuổi đời
Tình đẹp như trang giấy kết vần thơ
Như một nụ hoa trắng.
Nhưng bao nhiêu yêu dấu đã phai mờ
Thời gian nỡ vùi chôn tuổi học trò
Người em gái mến thương nơi chốn nào
Bao giờ mình gặp nhau…
(Thanh Sơn, Lưu bút ngày xanh)
Phượng ơi xa vắng em nhiều năm
Nghe lòng thương nhớ lắm, trót mang nỗi lòng.
Phượng ơi ve sầu gọi em tới
Câu hát anh nghẹn lời, giọt buồn tả tơi.
Phượng ơi sao lại đến rồi đi
Mỗi năm đem biệt ly, dâng sầu lên mi
Nhớ mong chờ đợi nhau tím lòng.
Ngoài trời phượng đã nở
Em có thương có buồn không…
(Thanh Sơn, Phượng ơi)
Điều đó có nghĩa rằng mối tình thơ ngây bắt đầu chớm nở trong lòng những người trẻ tuổi; tình cảm thương nhớ, quyến luyến buổi ban đầu đẹp biết dường nào:
Hè về rồi đây tâm hồn xuyến xao
Nhắc đến biệt ly thương cảm nỗi sầu
Tiếng ve nức nở chan chứa
Sân trường còn lại hai đứa
Cầm tay nhau nói nhiều cũng buồn.
Ngoài trời phượng rơi trong lòng vấn vương
Nhớ những bạn thân chung một mái trường
Biết bao kỷ niệm mang đến
Thương rồi một tà áo tím
Dù xa nhau nhớ đừng lãng quên.
Từ tình cảm nhẹ nhàng những ngày bên nhau biến thành tình cảm sâu đậm khi đến ngày xa nhau, bạn trẻ đã nhận ra đó là tình yêu đã đến và nỗi buồn cũng đậm sâu:
Năm năm mỗi lần nghe hè đến
Lòng đắm đuối những giờ phút hè xưa
Hồn lâng lâng như buồn nhớ bâng khuâng
Và thương tiếc vô cùng…
Tôi đâu quên người em hè ấy
Tà áo trắng trong màu nắng mộng mơ
Chiều chia ly nên lòng thấy bơ vơ
Tìm tôi giữa sân trường…
Năm năm mỗi lần nghe hè đến
Thường tới chốn ấy tìm bóng người em
Thường tới chốn ấy tìm cánh hoa tim
Mà chẳng biết đâu tìm…
Nên năm năm nhìn hoa phượng thắm
Nhìn mái ngói nét trường cũ đìu hiu
Nhìn ánh nắng trên dòng nước cô liêu
Lòng chợt thấy tiêu điều…
(Hoàng Thi Thơ, Biết đâu tìm)
Mai đây cách biệt nỗi buồn này ai biết
Thấy phượng rơi khóc thầm
Rưng rưng tiếng lòng như ve ru não nùng
Tình này riêng lạnh lùng.
Một ngày biệt ly trăm ngày nhớ nhau
Nuối tiếc cuộc vui ân tình lúc đầu
Nếu ai đã từng rung cảm
Đôi lần nhặt màu hoa thắm
Lòng bâng khuâng biết mình đã yêu…
(Thanh Sơn, Thương ca mùa hạ)
Những buồn vui của thời tuổi nhỏ thường được ghi lại bằng những nét chữ hồn nhiên trong từng trang nhật ký:
Nhiều khi tôi ngồi bên trang nhật ký
Lắng tâm tư xuôi về bao tháng năm xa mờ
Lòng dâng lên niềm thương không bến bờ
Còn kiếm đâu được thời học sinh sống nên thơ.
Nào khi lên trường trong bao chiều nắng
Bước đi bên nhau cầm chung nón che đôi đầu
Nào khi mưa cùng chung manh áo màu
Mặc gió mưa lạnh lùng mình vẫn vui gần nhau…
(Hoàng Trọng, lời Vĩnh Phúc, Trang nhật ký)
Ngày biệt ly chúng mình chưa nói hết câu tạ từ
Năm năm cách biệt
Năm năm mong chờ héo mòn tình nghĩa xưa
Nhắc đến thấy buồn, tình kia ngăn đôi đường
Nhật ký đời tôi ghi thêm một lần thôi.
(Thanh Sơn, Nhật ký đời tôi)
Ngày đôi ta quen nhau tuổi còn thơ
Đi học chung cùng giờ
Nhặt hoa đem cho nhau ghim vào thơ
Đếm đầu tay mà chờ.
Thời gian qua trôi mau không ngừng đâu
Mỗi mùa hoa phượng đầu, tiếng ve kêu gợi sầu
Phút chia tay rầu rầu
Tiếc thương riêng mình biết
Hoặc tìm trong mắt nhau.
Rồi khi yêu thương đi vào tuổi xanh
Đất trời vui chuyện mình
Tình tôi mang tâm tư như tình anh
Ước vọng sao mộng thành
Đừng cho nhau tương lai mau nhạt phai
Lữ hành trên đường dài
Cánh chim bay miệt mài, mắt mi vương u hoài
Biết khi cho là mất đường đời ai giống ai…
(Phạm Mạnh Cương, Kỷ niệm nào buồn)
Tình yêu đầu tiên có thể theo thời gian rồi mất đi nhưng cũng có thể kéo dài theo năm tháng của đôi tình nhân:
Sao không thấy em lại để cùng anh thẩn thơ
Trước sân trăng vòi vọi để rồi cùng ước mơ
Sao không thấy em lại hàng dừa nghiêng thương nhớ
Này khúc ân tình biết đưa về đâu.
Ôi đẹp thay là thuở ban đầu
Chìm sâu đáy mắt một màu xanh khơi
Niềm thương không nói nên lời
Chỉ nghe xao xác một trời bâng khuâng…
(Phạm Đình Chương, Thuở ban đầu)
Mây có bay và em có hay
Ta ngại ngùng yêu em lần đầu
Ta đã say hồn ta ngất ngây
Men yêu thương đã thấm cuộc đời
Một lần nào đó bước bên em âm thầm
Một lần nào đó ta vẫn không nói yêu người…
(Ngô Thụy Miên, Bản tình cuối)
Tình yêu có thể trở về chỉ từ một hoài niệm xa xưa ghi dấu sâu đậm trong tim. Nhưng mối tình đầu khi thì nồng say nhưng đôi khi cũng đầy cay đắng:
Vườn lòng vừa hé hoa yêu đời
Tình đầu đã chớm lên môi cười
Hôm nao gió ngân lời
Dù rằng thời gian trôi
Nhưng không xóa phai nhòa tình người…
(Hoàng Trọng, Tình đầu)
Hồn tìm ngược về bến dĩ vãng
Nhớ mối tình đầu dệt dưới ánh nắng
Trong bóng chiều tà dịu êm
Say sưa bên em tôi trao câu trìu mến.
Và lòng rộn ràng nhớ chốn cũ
Dưới mái nhà ngày nào sống ấm cúng
Chung khúc nhạc lòng nồng say
Bên em thơ ngây còn vấn vương trời mây…
(Hoàng Trọng, Đường về dĩ vãng)
Biết rằng cuộc tình đầu
Thường gây bao thương đau
Càng yêu nhau càng xa nhau mãi mãi.
Thà rằng người đừng về
Cho nuối tiếc thêm dâng cao
Để cho tình chết theo mùa đông năm nao.
(Lam Phương, Tình chết theo mùa đông)
Mối tình đầu trót bọt bèo
Vì người ta đã chạy theo bạc tiền
Âm thầm ôm mối tình điên
Cầm bằng Chúa định nhân duyên bẽ bàng.
Chúa ơi! Chúa ơi! Con quỳ lạy Chúa trên trời
Sao cho con lấy được người con thương…
(Phạm Duy, Con quỳ lạy Chúa trên trời)
Thôi chia tay nhau từ đây, nghe nước mắt vây quanh
Biết lỡ yêu đương, sẽ đau thương suốt cả một đời
Nhưng mấy khi tình đầu, kết thành duyên mong ước
Mấy khi tình đầu, kết trọn mộng đâu em.
Xin từ giã đường phố trắng mưa ngâu
Làm chim bay mỏi cánh, nước mắt đêm tạ từ
Thành phố cũ người yêu xưa
Còn đâu, còn đâu? Giờ đây xin giã từ.
(Anh Việt Thu, Người đi ngoài phố)
Tình đầu thường lên men đau
Nên đôi khi trái tim yêu nhỏ máu
Đầu tình nào biết đến phút cuối
Bẽ bàng rồi lòng chất ngất tiếc nuối
Thì tình đầu chỉ còn là trong kỷ niệm mà thôi…
(Trần Thiện Thanh, Tình đầu tình cuối)
Chuyện tình mình là thoáng mây trôi
Lúc gần nhau đã mất đi rồi
Kỷ niệm đầu còn giữ trên môi
Nhưng cuộc tình là giây phút thôi!
Một lần đi khiến lòng nghẹn ngào
Lần từ ly đã đau lời nói
Giọt lệ sầu em khóc đêm nay
Đắng cay làm anh khóc đêm mai…
(Y Vũ, Chuyện tình đầu)
Đôi khi chỉ là một hình ảnh, kỷ niệm xa xưa cũng có thể làm sâu đậm thêm tình cảm thuở ban đầu:
Ngày nao em đến chơi tặng tôi một chiếc hình
Ghi nhớ ngày chúng mình vừa quen nhau
Năm tháng dài ngày sau ghi nhớ mãi.
Hình em tóc ngang vai lượt giắt với hoa cài
Nét mi cong viền khóe mắt u hoài
Khóe mắt u hoài làm xao xuyến lòng anh.
Chiều nay sao nhớ thương người em qua chiếc hình
Qua nét mực yêu kiều và xinh xinh
Ghi mấy hàng gởi anh câu luyến mến.
Tặng anh để mai sau mình vẫn nhớ nhau hoài
Dẫu xa xôi lòng vẫn nhớ thương hoài
Thương nhớ lâu dài này anh nhé đừng quên…
(Lê Dinh, Tấm ảnh ngày xưa)
Có nhớ đêm nào
Về chung với nhau nơi này
Tìm đến hòa khúc sum vầy
Tình xuân ngất ngây ta cùng say.
Có nhớ đêm nào? Nhớ phút ban đầu
Đã trót yêu nhau xin nhớ tìm nhau.
Nhạc hòa thắm niềm say chìm đắm trời mây
Lòng ngát niềm hương ấy
Tình đã trót đổi trao
Ngàn kiếp về sau nào có phai màu…
(Khánh Băng, Có nhớ đêm nào)
Cũng có thể một làn hương nhẹ thoảng cũng đủ làm sống dậy những ngày tươi đẹp của mối tình đầu đã qua:
Đêm đêm tôi vẫn về bên mùi hương hoa sứ
Nâng niu cây đàn đìu hiu thương mối tình đầu
Bơ vơ tiếng đàn lời ca em về đâu
Đàn dâng lên buồn tênh rớt rơi cung sầu.
Hương lâng lâng tách trà thơm mùi hương hoa sứ
Tâm tư đi tìm mùi hương hoa sứ nhà nàng
Cô đơn ngõ về bạn thân quen gọi tôi
Tình yêu sao dở dang nhắc chi bẽ bàng…
(Hoàng Phương, Hoa sứ nhà nàng 2)
Thà rằng người chết đi cho ta thiên thu sầu
Để cho ta còn đớn đau mãi về sau
Thà rằng người chết đi chôn kín trong huyệt sâu
Mộ bia xanh khắc ghi mối tình đầu.
Thà rằng người chết đi chít khăn tang để cho người
Xếp xiêm y dành lấy hơi thở người ơi
Thà rằng người chết đi như nắm hương tình đời
Để cơn mê có ta tìm đến người…
(Diên An, Người còn đó ta còn đây)
Chỉ có đôi ta không bao giờ ly biệt
Chỉ có đôi ta tha thiết mộng ban đầu
Đừng khóc cho tương lai mai thuyền ngược về đâu
Với một tiếng tin yêu nhau… mối tình đẹp ngàn sau…
(Châu Kỳ, Đừng nói xa nhau)