Huỳnh Duy Lộc
Nhà nghiên cứu Trần Viết Ngạc
Trần Viết Ngạc sinh năm 1939, tốt nghiệp Đại học Sư phạm Huế năm 1961 rồi làm giảng viên khoa Lịch sử Trường Đại học Sư phạm Huế và Đại học Sư phạm TP HCM (1967 – 2008).
Năm 2020, ông cho ra mắt tác phẩm Góp nhặt tìm hiểu lịch sử Việt (nhà xuất bản Hội Nhà văn) và đầu năm 2025 lại cho tái bản Góp nhặt tìm hiểu lịch sử Việt (nhà xuất bản Tổng hợp TP. HCM) – được biên tập kỹ hơn, có bỏ một hai bài bị cho là trùng lặp nội dung.
Các bài khảo cứu trong cuốn sách này được viết rất công phu, với quan điểm rất thoáng. Có thể lấy ví dụ: trong bài viết Nguyễn Hoàng: 400 năm nhìn lại, ông cho rằng giữa Trịnh Kiểm và Nguyễn Hoàng không hề có mối hiềm khích như chính sử nhà Nguyễn ghi chép bấy lâu nay, một quan điểm rất giống quan điểm của GS người Mỹ K. W. Taylor.
GS K. W. Taylor đã viết về Trịnh Kiểm và Nguyễn Hoàng: “Khi hay tin Trịnh Kiểm đau yếu, vào năm 1569, Nguyễn Hoàng đã đi từ Thuận Hóa ra Thanh Hóa để bày tỏ lòng trung thành với chúa Trịnh và tái khẳng định sự liên minh chống nhà Mạc. Theo lời tường thuật của những người đương thời, em vợ và anh rể đã vui vẻ khi gặp lại nhau. Trước khi trở về phương Nam vào đầu năm 1570, Nguyễn Hoàng được phong thêm chức trấn thủ Quảng Nam, từ đó có được quyền hạn trên toàn bộ lãnh thổ phía Nam. Trịnh Kiểm từ trần chỉ vài ngày sau khi Nguyễn Hoàng rời Thanh Hóa…” (A history of the Vietnamese, Cambridge University Press, 2013, tr. 248).
Bìa cuốn Góp nhặt tìm hiểu lịch sử Việt