Đinh Thanh Huyền
Trong khi ngành xuất bản ở Việt Nam đang vô cùng ảm đạm, văn hóa đọc của công chúng Việt chạm đáy, không khí sáng tác u ám, ngột ngạt, có một sự kiện diễn ra đúng ngày này, 10/8/2026 – rất đặc biệt – nhưng ít người để ý: Tiểu thuyết Vạn sắc hư vô của nhà văn Nguyễn Khắc Ngân Vi chính thức phát hành ở Trung Quốc.
Tại sao đây là sự kiện đặc biệt?
Tiểu thuyết Vạn sắc hư vô của Nguyễn Khắc Ngân Vi được Nhà xuất bản Văn nghệ Thượng Hải, thuộc Tập đoàn Xuất bản Thế kỷ Thượng Hải, chủ động mua bản quyền và phát hành chính thức tại Trung Quốc. Điều đáng nói là phía Trung Quốc chủ động tìm đến tác phẩm, không thông qua kênh ngoại giao hay một chương trình giới thiệu văn hóa do Việt Nam tổ chức. Điều đó cho thấy Vạn sắc hư vô được đưa vào không gian văn học quốc tế của Thượng Hải không phải để “quảng bá Việt Nam” mà bởi giá trị văn học tự thân.
Truyền thông Trung Quốc gọi Nguyễn Khắc Ngân Vi là “nhà văn tiên phong Việt Nam”, đồng thời giới thiệu Vạn sắc hư vô như một tác phẩm nữ quyền, với lối viết gần “zero-degree writing”, xoay quanh cái chết, chấn thương, tình yêu, thân phận và hư vô (https://book.douban.com/subject/38547025/). Vì vậy, việc nó được một thiết chế xuất bản lớn của Thượng Hải lựa chọn có thể xem như một bước chuyển trong việc một tác phẩm văn học Việt Nam được chọn và giới thiệu ở nước ngoài. Các hoạt động mua bản quyền, xuất bản, giới thiệu Vạn sắc hư vô ở các thành phố lớn ở Trung Quốc, đặt cuốn sách trong hệ thống sự kiện văn học quốc tế, tổ chức đối thoại với văn giới Trung Quốc cho thấy tác phẩm này đã được đưa vào đời sống văn học chứ không chỉ vào thị trường sách.
Mặc dù rất thận trọng khi chưa thể gọi đây là một thành công quốc tế hay một xu hướng của văn học Việt Nam; trước mắt, đó là một tín hiệu quan trọng. Nếu sau Vạn sắc hư vô tiếp tục có những tác phẩm Việt Nam được các nhà xuất bản lớn của Trung Quốc chủ động tìm kiếm, mua bản quyền và đưa vào đời sống văn học, khi ấy sự kiện này có thể được nhìn như một dấu hiệu của sự thay đổi vị thế, đánh dầu khả năng một tác phẩm Việt Nam đã bắt đầu được một thị trường văn học lớn tự tìm đến vì chính giá trị văn chương của nó.