Ý Nhi
Tối muộn, sau tất cả những tin tức bộn bề, từ chiến sự đến hội nghị thượng đỉnh, từ động đất, mưa lũ đến giá dầu, từ liên hoan phim Cannes đến các phe nhóm chính trị… tôi gần như đi lạc vào Bài hát trong giấc mơ của Tuấn Khanh (tôi nói “gần như” vì tôi tin rằng mỗi lần ta “đi lạc” trong đời, luôn có một sự dẫn dắt từ đâu đó).
Tôi nghe đến cái tên Tuấn Khanh lần đầu tiên cách nay đã mấy mươi năm, khi tôi còn đi làm. Hồi ấy, nhà báo trẻ viết bài về thực trạng của âm nhạc Việt Nam đương thời. Gần như ngay lập tức, Hôi Âm nhạc thành phố, hội Âm nhạc trung ương lên tiếng phản bác, các nhạc sĩ tên tuổi “trấn áp” nhà báo trẻ, gán cho anh anh những lỗi, những tội rất nặng. Hồi đó tôi đã nghĩ làm sao mà mấy ông to đùng ấy lại đi ăn hiếp một nhà báo còn rất trẻ khi anh ta nói lên sự thật? Tôi cũng nghe nói sự kiện đó là một bước ngoặc trong cuộc đời Tuấn Khanh.
Từ bấy đến nay, dù biết Tuấn Khanh có nhiều hoạt động trong vai trò một nhạc sĩ, dù đôi lần nhìn thấy anh trong Ban giám khảo các cuộc thi âm nhạc, dù có nghe tên anh gắn với các ban nhạc trẻ đình đám, các ca khúc trữ tình được yêu thích nhưng tôi quan tâm nhiều hơn đến các bài viết của anh (mà tôi biết chỉ là một phần rất nhỏ trong cái kho lưu trữ giàu có, phong phú ấy)[1].
Nhưng vậy, cũng đủ để tôi hiểu những lời nhà báo Mạnh Kim viết về Tuấn Khanh: “Một cách chính xác, anh là nghệ sĩ-viết. Khanh viết đẹp. Khanh viết bằng cảm xúc, nhiều khi hơi đậm nhưng không cây bút nào viết “ra nước mắt” và thẩm thấu ruột gan bằng anh”[2].
Vậy mà, mãi gần đây tôi mới giáp mặt Tuấn Khanh, trong vài dịp cà-phê đông người.
Tôi chưa khi nào trò chuyện, trao đổi với anh, ngoại trừ một lần Tuấn Khanh nhắn tin cho tôi đề nghị một cuộc phỏng vấn nhưng rồi việc không thành.
Âu cũng là một cách gặp gỡ.
** *
Tuấn Khanh hát bài Bài hát trong giấc mơ
Bài hát trong giấc mơ là một gặp gỡ khác.
Có một chiếc guitar trong tay nhưng chỉ sau vài nốt dạo đầu, nhạc sĩ đã dừng lại, ôm cây đàn và hát… chay. Có thể đúng lúc này, cách nào đó, anh cảm thấy anh cần cất tiếng nói của mình một cách trực tiếp, duy nhất, không cần và không muốn có sự phù trợ nào.
Đêm qua tôi mơ thấy một bài ca mới/ Bài ca không vui bài ca ngậm ngùi/ Bài ca tối đen như thân phận người/ Bài ca âm vang trong con tim tôi/ Tiếng hát bay lên cất lời tự do/ Tiếng hát băng qua bao đêm tối ngục tù/ Mơ tới tương lai xô ngã đi hận thù/ Bài ca âm vang/ Xuyên qua tim nhau/ Giọt máu đỏ tươi/ hát lời Việt Nam… Đêm qua tôi mơ thấy một bài ca mới/ Bài ca quê hương ngày không bình thường/ Ngày không máu xương mà vẫn thật buồn… Bài ca âm vang trong con tim tôi/ Lấp lánh khát khao làm người tự do/ Chia sớt oan khiên chia sớt những muộn phiền/ Nắm lấy tay nhau không cam sống phận hèn… Thức giấc trong đêm nhớ một bài ca/ Thức giấc trong đêm thấy buồn làm sao… Bài ca trong giấc mơ khát khao tuyệt vời/ Bài ca trong giấc mơ hát không thành lời.
Đã có biết bao những ca khúc nói về giấc mơ, nào là Những giấc mơ dài, Câu chuyện về những giấc mơ, nào là Những giấc mơ qua rồi, Giấc mơ có thật, nào là Vỗ về giấc mơ, Khi giấc mơ về, nào là Giấc mơ thần tiên, Tìm lại giấc mơ, Trong giấc mơ…
Và Tuấn Khanh thuở nào đó cũng từng có Bay trên những giấc mơ và Những giấc mơ dịu dàng với Đêm qua ngủ quên giữa trời/ Ta bay vào trong thế giới/ Bay trên hàng trăm giấc mộng/ Âm vang đời đang bão lên/ Đêm qua ngủ quên giữa trời/ Chung quanh cỏ xanh giăng lối… Những giấc mơ xưa ôi sao thật đẹp thiết tha/ Phố vắng chân ai đi qua vội vàng thoáng xa…
Là Tuấn Khanh nhưng là một Tuấn Khanh khác – Tuấn Khanh của một thời mơ mộng, của những ban nhạc trẻ của những sân khấu trường Đại học của đám đông cuồng nhiệt.
Giờ này, anh ngồi đó một mình, nói với anh với chị, với tôi về một bài hát hiện ra trong giấc mơ chứa chất nỗi đau, nỗi buồn, nỗi đợi chờ.
Không. Nó gần hơn với một lời kêu gọi tuyệt vọng.
***
Tôi đã tìm được (không phải đi lạc) Gánh xiếc to trên quê hương nhỏ và Hãy gấp trang báo hãy tắt TV – tìm được một cõi âm nhạc “ra nước mắt và thấm thấu ruột gan”.
Thôi thì, hãy “Chờ một ngày thức dậy bước vào thế giới mới” như dòng chữ được viết trên Tuấn Khanh’s Blog.
SG 28/5/2026
[1] Có thể vào https://hung-viet.org/author/post/8926/1/tuan-khanh?r=Lw&o=0 để đọc hàng trăm bài viết của Tuấn Khanh từ 2012 đến nay.