Th?o lu?n “V?n ch??ng ?? làm gì?” (4): ?ã ??n lúc nên xóa b? các h?i v?n h?c ngh? thu?t

??ng V?n Sinh

1 V?n h?c ngh? thu?t ???c xem nh? cy c?nh con c?nh

Chuy?n ny khng m?i. Ti ch? nh?c l?i b?i t? h?n m??i n?m nay, cc nh qu?n tr? qu?c gia ? m?y l?n ??a v?n ra bn th?o, nh?ng ch?ng hi?u v sao ci t? ch?c qu?c doanh v b? v v tch s? ny v?n thot hi?m.

T? h?n b?y m??i n?m qua, th?c ch?t, cc h?i ch? l cnh tay n?i di c?a ??ng, s?ng v?t v? nh? m?t th? cy c?nh con c?nh ?? trang tr m khng c nh?ng ho?t ??ng t? thn v?i t? cch sng t?o th?m m?. B?i l?, m?i lo?i hnh sng tc ??u ph?i tun theo tn ch? m?c ?ch trong ?i?u l?, nh?t c? nh?t ??ng lun b? gim st b?i m?t c? quan siu quy?n l?c l Ban Tuyn hu?n. M?i s? ph?n bi?n ??u c?m k?. Cc tc ph?m ph?m hy s? nhanh chng b? ?n ?? ch? b?ng m?t c ?i?n tho?i. Th? l cu?n sch, b?c tranh hay b?n nh?c ?y ?i ??i nh ma. V ch?a bi?t ch?ng, tc gi? cn ???c dn cho ci nhn r?t sang tr?ng, ch?ng h?n nh? th? l?c th ??ch hay suy thoi ??o ??c…

T? H?i Nh v?n ??n Lin hi?p ton qu?c cc H?i V?n h?c ngh? thu?t c?ng nh? 63 H?i ??a ph??ng, m?t n?m ???c c?p hng tr?m t? t? ngn sch nh n??c, ti?n ?y ? ?u ra? ???ng nhin l ti?n thu? c?a dn ch? khng ph?i c?a ??ng hay Chnh ph?. T?a h??ng ti?n thu? c?a dn nh?ng khng ph?c v? dn m l?i vi?t theo ??nh h??ng, theo ch? tr??ng, nh?ng ng??i c?m bt, c?m c? ?y li?u c x?ng ?ng l v?n ngh? s?. Ch?ng nh?ng th?, ? cc H?i ??a ph??ng, ngoi vi?c tr? ti?n l??ng cc nh trong ph?m vi bin ch?, cho d kinh ph eo h?p, hng n?m v?n m? ci g?i l tr?i sng tc k?t h?p v?i cng ?o?n tham quan, ?? c c? h?i tiu ti?n cha. ???ng nhin, k?t qu? c?a nh?ng tr?i sng tc ?y l m?t m? h? l?n v?n b?n sai ng? php v l?i chnh t? nhi?u nh? qun Nguyn, th?m ch n?m sau cn t?ng tr??ng h?n n?m tr??c. ??c v vi?t ti?ng Vi?t cn khng chu?n v?y sng tc ci g? Th? nh?ng, k? ??i h?i no, cc bo co t?ng k?t c?ng vo von t?ng ca v? nh?ng tc ph?m ngang t?m th?i ??i…

Hng n?m H?i Nh? v?n Vi?t Nam ??u trao gi?i th??ng (trong ? c khng t gi?i ??u, gi?i r?m) v c? 5 n?m m?t l?n, ??ng ta trao Gi?i th??ng Nh n??c v Gi?i th??ng H? Ch Minh v? v?n h?c ngh? thu?t. Th? h?i, trong nh?ng danh sch di d?ng d?c ?y, c tc ph?m no x?ng ?ng ngang t?m th?i ??i. Xin th?a cho d ??t ?u?c gi?a ban ngy c?ng khng ?o ?u ra. B?i l?, ? l nh?ng s?n ph?m qu?c doanh vi?t theo ngh? quy?t, hon ton thi?u v?ng d?u ?n sng t?o. Duy nh?t ch? c cu?n ti?u thuy?t N?i bu?n chi?n tranh c?a nh v?n B?o Ninh l x?ng ?ng. Nh?ng tr? tru thay, c?ng chnh cc v? Ban Ch?p hnh b? phi?u ??ng thu?n vinh danh tc ph?m r?t sng gi ny l?i m th?m k vo v?n b?n xin rt l?i v ch?a ??c k?(!?). Trong khi ?y, nh?ng tc ph?m t?ng ???c truy?n thng l?ng x v?i ?? th? m? t?, b?c th?m ln t?n chn t?ng my nh? Th?i xa v?ng hay M?nh ??t l?m ng??i nhi?u ma th? h?i ??n gi? cn cht ?n t??ng no trong lng b?n ??c? Trong khi ?y, cu?n sch Bn th?ng cu?c c?a Huy ??c v ?n c c?a Tr?n ??nh, hai tc gi? ny ch?ng l thnh vin c?a m?t h?i ?on no, b?n th?o b? t?t c? cc nh xu?t b?n t? ch?i, ph?i in ? n??c ngoi, th? m ? tr? thnh nh?ng qu? bom t?n lm d?y sng v?n ?n Vi?t. Ni khng qu cht no, n?u n??c ta l m?t c??ng qu?c, dn ch?, v?n minh, coi tr?ng nh?ng gi tr? ph? qut v? quy?n con ng??i nh? Nh?t, Php, Hn Qu?c, r?t c th?, hai tc ph?m ny l?t vo danh sch ?? c? Gi?i Nobel v?n ch??ng…

2 – Chnh tr? ha v?n ch??ng

Ngay ph?n ??u b?n ?i?u l? c?a H?i Nh v?n Vi?t Nam, ?i?u 2. Tnh ch?t m?c ?ch c?a H?i, ? ghi r?t r ? Kho?n1: H?i Nh v?n Vi?t Nam (g?i t?t l H?i) l t? ch?c chnh tr? – x h?i – ngh? nghi?p t? nguy?n c?a cc nh v?n Vi?t Nam (bao g?m nh?ng ng??i sng tc: th?, v?n xui, k?ch b?n, l lu?n ph bnh, d?ch thu?t v?n h?c) l?y ho?t ??ng v?n h?c l ngh? nghi?p c?a mnh.

Nh? v?y, tr??c h?t H?i Nh v?n Vi?t Nam l m?t t? ch?c chnh tr? r?i ph?n sau m?i ??n ngh? vi?t v?n, lm th?… V c?ng b?i c n?i hm chnh tr? nh? v?y, Nh n??c m?i c?p kinh ph ho?t ??ng th??ng nin nh? m?t c? quan hnh chnh s? nghi?p. Ch?ng trch, vo n?m 2018, khi nh?n ???c tin vui, ??ng ch?a c?t bao c?p c?a H?i Nh V?n v ?y ban Ton qu?c Cc H?i VHNT Vi?t Nam, ng H?u Th?nh m?ng qu? ln: Nh n??c v?n nui anh em chng ta. C m?t m?t ??o l m m?i ng??i ??u ph?i th?m nhu?n, ai chi ti?n ng??i ? c quy?n thao tng. Tuy nhin ? ?y x?y ra m?t ngh?ch l. Ti?n c?a dn, do dn ?ng gp thng qua cc s?c thu?, nh?ng ??ng v Nh n??c l?i coi l c?a mnh r?i phng tay ban pht xem nh? m?t n hu?. K? nh?n ???c n s?ng ?y ???ng nhin l ph?i vi?t nh?ng l?i t?ng ca. Nhn dn b? c??p cng ch? bi?t ng?ng m?t ku v?i Cao Xanh.

H?i ngh? nghi?p m mang mu s?c chnh tr? nh? v?y nn r?t d? bi?n t??ng thnh h?i xi th?t. Ng??i ta khng ng?i k?t n?p c? nh?ng ??i t??ng ch?a bao gi? lm v?n ch??ng ho?c v?n ch??ng qui thai nh? Hong Quang Thu?n. ??c hai t?p th? Thi vn Yn T? v Hoa L? thi t?p c?a ng GSTS r?m, ti ch? mu?n i m?a, v?y m H?i Nh v?n Vi?t Nam l?i t? ch?c h?i th?o r?t honh trng, ??ng th?i, ng Ch? t?ch cn ?u i lm v?n b?n ?? ngh? Vi?n Hn lm Th?y ?i?n xt t?ng Gi?i Nobel v?n ch??ng…

Trong nh?t k c?a mnh, nh v?n Nguy?n Huy T??ng c ?o?n ni v? Nguy?n ?nh Thi. Vo cu?i nh?ng n?m n?m m??i c?a th? k? XX, m?t l?n nh v?n Nguy?n ?nh Thi tm s? v?i tc gi? k?ch V? Nh? T ??i l, ? cc n??c u M?, nh v?n ph?i l ng??i th?c s? c ti (…). Nh? mnh ch?ng h?n, ch?c sau ny, ci cn ???c ng??i ta nh? c l? ch? l nh?c ph?m Ng??i H N?i. ??n nh? Nguy?n Kh?i, m?t ??i t qun ??i, v?n ch??ng l?ng l?y m?t th?i, v?y m tr??c lc v? v?i t? tin cn t? ph?n t?nh b?ng thin bt k chnh tr? ?i tm ci ti ? m?t, coi Gi?i th??ng H? Ch Minh ch? nh? m?t t?m bia m? sang tr?ng cho m?t ??i c?m bt.

3- Tr??ng ?o t?o vi?t v?n v cc nh v?n tr?

Sinh th?i, ng trm tuyn hu?n T? H?u ? g?i Tr??ng Vi?t v?n Nguy?n Du l m?t th? to lao lm khng t v?n ngh? s? xu?t sinh t? ci l ny m?ch lng nh?ng khng dm cng khai ph?n ?ng. V? v?n ?? ny, T? h?u ?ng. Khng ai v b?t c? tr??ng ?c no c th? d?y ???c ng??i ta vi?t v?n v tr? thnh nh v?n. V?n ch??ng hon ton l lo?i hnh ho?t ??ng c th?, ??c l?p, th?m ch c ??n. Tr??ng Vi?t v?n v H?i ?on ch? ?o t?o ra nh?ng cng ch?c vi?t v?n ??ng ph?c ch?ng khc g cc x vin h?p tc x nng nghi?p th?i bao c?p hay ng??i th? trong dy chuy?n s?n xu?t th?i cng nghi?p ha. Vi?t v?n, lm th? l sng t?o. S?n ph?m l duy nh?t, khng gi?ng v?i c? ai. Th?i phong ki?n, Nguy?n Du, H? Xun H??ng, Nguy?n Gia Thi?u, B Huy?n Thanh Quan…, c ???c ?o t?o ? tr??ng Vi?t v?n ho?c l thnh vin c?a b?t c? H?i ?on no ?u m cc v? ?y ?? l?i cho ??i nh?ng tc ph?m b?t h? nh? Truy?n Ki?u, Qua ?o Ngang, Cung on ngm khc, V?nh tranh T? n?? Tr??c n?m 1945, cc tro l?u v?n h?c n? r?, nhi?u nhm v?n bt ra ??i khu?y ??ng v?n ?n Vi?t nh? T? l?c v?n ?on, Ti?u thuy?t th? b?y (tu?n bo, ra ??i n?m 1934, chuyn ??ng t?i ti?u thuy?t v truy?n ng?n), Ti?u thuy?t th? n?m, D? ?i…, ch?ng c?n Nh n??c b?o h? c?p ti?n m v?n c nh xu?t b?n ra sch ??u ??u, c bo v t?p ch ??ng t?i nh?ng tc ph?m sng gi lm v? vang cho n?n v?n h?c n??c nh nh? S? ?? c?a V? Tr?ng Ph?ng, T?t ?n, L?u chng c?a Ng T?t T?, cc ti?u thuy?t tnh c?m c?a Nh?t Linh, Khi H?ng, Hong ??o, tuy?n ng?n Th?ch Lam v hng lo?t k s?, ty bt v?n ch??ng c?a V? B?ng, Tam Lang…

T? nh?ng d?n ch?ng thm, H?i V?n h?c ngh? thu?t, xt ??n cng l mi?ng th?t th?a ?n bm vo b?u s?a c?a Nh n??c ?ang teo tp d?n b?i n?n tham nh?ng v h? l?y c?a n?n kinh t? c ?ui. Ngu?n cung c?p s?a ?y l?i l nhn dn, nh?ng ng??i ph?i l?ng r ?ng ?? lo?i thu? v ph m?i ngy m?t t?ng theo ph??ng chm Tr?m th? thu? thu? g c?ng nh?t/ Rt ch?t d?n nh? th?t ch? se (Phan B?i Chu). Nh?ng c?ng chnh ng??i dn, k? c? thnh ph?n tr th?c tinh hoa, t? lu ? quay l?ng l?i v?i n?n v?n h?c qu?c doanh. V?y cn l do g m khng xa s? cc h?i ?on ?y?

Tuy nhin v?n cn m?t ph??ng n. H?i v?n t?n t?i nh?ng c?t bao c?p t? ngn sch. T? cn ??i thu chi. No, li?u ??n lc ?y cc v? c nui ???c nhau ch?ng m?t khi khng cn b?u s?a m?? M ni th?t, chuy?n ny c?ng ch?ng tr hon ???c lu ?u. ??ng ta r?t mu?n cc v?n ngh? s? l h?t b?i l?p lnh l?m nh?ng ng?t n?i…h?t ti?n, ?nh botay.com./.

?.V.S.

Comments are closed.