2000 thu?t ng? Tâm lý h?c (k? 75)

Hong H?ng

751. Identity diffusion: (s?) Khu?ch tn c?n tnh

– S? thi?u ?n ??nh hay t?p trung trong ci nhn v? b?n thn hay trong b?t k y?u t? no c?a c?n tnh c nhn.

– (trong tc ph?m Ego Psychology (Tm l h?c Ci Ti) c?a Erik Erikson) Thnh qu? c th? c c?a giai ?o?n IDENTITY VERSUS ROLE CONFUSION (C?n tnh ??i ??u v?i s? b?i r?i v? vai tr) trong ? c nhn xu?t hi?n v?i m?t th?c khng ch?c ch?n v? c?n tnh v b?i r?i v? ??c mu?n, thi ?? v m?c tiu c?a mnh.

752. Identity disorder: (s?) R?i lo?n c?n tnh

M?t r?i lo?n kinh nin, th??ng vo cu?i tu?i thi?u nin, trong ? cc c?m th?c khng ch?c ch?n v tr?m c?m sinh ra b?i nh?ng v?n ?? c?n tnh nh? cc m?c tiu di h?n, ??nh h??ng tnh d?c v hnh vi, s? trung thnh v?i nhm, cc gi tr? ??o ??c, v s? ??ng nh?t v? tn gio.

753. Identity foreclosure: (s?) Ch?p nh?n c?n tnh ???c cho

Trong s? pht tri?n c?n tnh, l s? ch?p nh?n khng th?c m?c (th??ng ? thi?u nin) vai tr, cc gi tr?, v m?c tiu m ng??i khc (nh? cha m?, b?n thn, th?y gio, hu?n luy?n vin) ? ch?n cho mnh. S? cam k?t c?a c nhn v?i c?n tnh ???c cho x?y ra khi khng c s? tm hi?u gi tr? c?a n hay khng nghi?n ng?m nh?ng vai tr c th? l?a ch?n m c th? thch h?p h?n v?i mnh.

754. Identity, negation, reciprocal, and correlative operations: (cc) Thao tc nh?n di?n, ph? ??nh, t??ng h? v t??ng lin

(trong l thuy?t Jean Piaget v? pht tri?n nh?n th?c) Nhm b?n thao tc hnh th?c logic p d?ng vo nh?ng m?u thng tin m?i tr??c khi bi?n thnh ki?n th?c. Nh?ng thao tc ny c th? ???c minh ho? b?ng vi?c xem xt m?t ??ng xu v m?t ??ng chinh c? hai c hnh ??u ng??i. Thao tc nh?n di?n (I) khng lm cho tnh th? thay ??i. Thao tc ph? ??nh (N) tnh th?: n?u ??ng xu ? ???c quay m?t ng?a, th thao tc N l?t l?i m?t x?p. Thao tc t??ng h? (R) ?p l?i thao tc tr??c ?: n?u thao tc tr??c quay ??ng xu ng?a ln, th thao tc R s? quay ??ng chinh ng?a ln. Thao tc t??ng lin (C) ??o l?i thao tc t??ng h?: n?u thao tc R quay ??ng xu ng?a ln, th thao tc C s? quay c? hai ??ng xu v ??ng chinh ng?a ln. Piaget cho r?ng nh?ng thao tc logic ny th?c ra l cc thao tc th?c nh?n (nh?n th?c) m ng??i c t? duy thao tc hnh th?c p d?ng ?? gi?i quy?t cc v?n ??.

755. Identity theory: Thuy?t c?n tnh

Thuy?t cho r?ng cc tm tr?ng ??ng nh?t v?i cc no tr?ng. Trong token identity theory (thuy?t c?n tnh qua d?u hi?u), cc tr?ng thi c?n tnh c?a tm tr v cc tr?ng thi c?n tnh c?a b? no x?y ra bn trong ci c nhn. Type identity theory (thuy?t c?n tnh ki?u lo?i) m? r?ng thuy?t ny t?i thuy?t cho r?ng khi hai hay nhi?u ng??i chia s? m?t tm tr?ng (nh? ni?m tin l b?ng th l?nh) th h? c?ng c cng no tr?ng. C?ng g?i l central state theory (thuy?t tr?ng thi trung tm), identity theory of the mind (thuy?t c?n tnh c?a tm tr).

756. Identity versus role confusion: C?n tnh ??i ??u v?i s? b?i r?i v? vai tr

Giai ?o?n th? 5 trong 8 giai ?o?n pht tri?n c?a Erikson, ?nh d?u b?ng kh?ng ho?ng c?n tnh trong tu?i thi?u nin. Trong giai ?o?n ny, c nhn c th? tr?i nghi?m m?t MORATORIUM (th?i k t?m ng?ng) v? tm l x h?i, cho php th?c nghi?m v?i cc vai tr x h?i. C nhn c th? th? nh?ng vai tr khc nhau v ??ng nh?t mnh v?i nh?ng nhm khc nhau tr??c khi hnh thnh m?t c?n tnh c? k?t, tch c?c cho php mnh ?ng gp cho x h?i; xen k? v?i di?n trnh ?y, c nhn c th? ??ng nh?t mnh v?i nh?ng nhm d? bi?t ?? hnh thnh m?t c?n tnh tiu c?c, hay c th? v?n b?i r?i v? c?n tnh c?a mnh, m?t tr?ng thi m Erikson g?i l IDENTITY DIFFUSION (s? khu?ch tn c?n tnh).

757. Ideomotor activity: Ho?t ??ng v?n

V?n ??ng, trong m?t s? tr??ng h?p l cng phu k? l??ng, lin quan ??n nh?ng t??ng ?ang di?n ra, nh?ng s?n sinh ra k?t qu? khng tun theo ch. Ho?t ??ng v?n gi?i thch nhi?u hi?n t??ng ?a d?ng, bao g?m cc c? ch? khng l?i trong khi tr chuy?n v nh?ng hi?n t??ng tm linh khc nhau. C?ng g?i l ideomotor action (hnh ??ng v?n)

758. Ideomotor theory: Thuy?t v?n

Gi? thuy?t cho r?ng cc hnh ??ng ???c kh?i g?i m?t cch xung ??ng b?i nh?ng hnh ?nh tm tr v ???c th?c hi?n m?t cch t? pht khng c s? ?c ch?. Do ?, n tuyn b? l cc hnh ?nh c quy?n l?c t?o ??ng l?c. Do Williams James ?? xu?t.

759. Idiogamist: Ng??i ??c giao

M?t ng??i ch? c th? ?p ?ng tnh d?c ??y ?? v?i ch?ng/ v? mnh, khng th? ho?c khng ?p ?ng thch ?ng v?i nh?ng ??i tc khc. Th??ng l ng??i ?n ng khng th? ho?c khng duy tr ???c s? c??ng d??ng v?i ai khc ngoi v? mnh (hay, ?i khi, ngoi nh?ng ph? n? gi?ng v? mnh).

760. Idiographic: (tnh) C bi?t

Lin quan ??n vi?c m t? v hi?u m?t tr??ng h?p c bi?t, ??i l?p v?i vi?c pht bi?u nh?ng lu?t t?ng qut NOMOTHETIC. Cc nh Tm l h?c M? Kenneth MacCorquadale (1919-86) v Paul Meehl nh?n di?n ? l hai truy?n th?ng t??ng ph?n trong vi?c gi?i thch cc hi?n t??ng tm l. M?t ph??ng php idiographic lin can ??n vi?c nghin c?u th?u ?o, k? l??ng m?t con ng??i hay tr??ng h?p ??n l? nh?m c ???c s? hi?u su v? con ng??i hay tr??ng h?p ?y, t??ng ph?n v?i vi?c nghin c?u cc ph??ng di?n ph? qut c?a cc nhm ng??i hay tr??ng h?p. Trong nh?ng ??a h?t Tm l h?c m con ng??i c nhn l ??n v? phn tch (nh? Tm l h?c nhn cch, pht tri?n hay lm sng), ph??ng php c bi?t c s? li cu?n, v n tm ki?m ??c tr?ng c?a m?t c nhn ring bi?t, nh?n m?nh cc nt n?i b?t ??c tr?ng c?a c nhn ?y v tnh ??c nh?t c?a hnh vi v s? hi?u ch?nh c?a c nhn, h?n l s?n sinh m?t b? ki?n trc Tm l h?c ph? qut c th? p d?ng cho m?t t?p th? dn chng.

Comments are closed.